2 January 2024

Available for over a year

1 John ac Alun – ymweld â Phorthdinllaen:

Ar drothwy Eisteddfod Genedlaethol Llŷn ac Eifionydd eleni aeth John ac Alun am dro o gwmpas eu hoff lefydd ym Mhen Llŷn, a dewis John oedd cael mynd draw i Borthdinllaen, a rhoi gwahoddiad i Meinir Pierce Jones, un o ferched yr ardal i ddod yno am sgwrs.

Arwyddocâd Significance

Cysgod diogel Safe shelter

Delfrydol Ideal

Dyfnder Depth

Porthladdoedd Ports

Gofaint Blacksmith

Seiri Carpenters

Safle diwydiannol An industrial site

Gan fwya Mostly

Argian Good Lord

Trochi traed Paddling

2 Clip Aled Hughes:

Mae hi’n anodd meddwl am Borthdinllaen fel safle diwydiannol yn tydy? Tybed faint o’r twristiaid sy’n mynd yno bob blwyddyn sy’n gwybod am hanes y lle?

Ac mi arhoswn ni ym Mhen Llŷn efo’r clip nesa ‘ma. Ar Orffennaf y 26ain y llynedd, wrth edrych ‘mlaen at Eisteddfod Genedlaethol Llŷn ac Eifionydd, mi gafodd Aled Hughes gwmni’r Archdderwydd Myrddin ap Dafydd ac aeth y ddau i gopa’r Eifl, a dyma chi flas o’u sgwrs.

Awgrym A suggestion

Machlud Sunset

Rhufeiniaid yn cilio The Romans withdrawing

Anwybyddu To ignore

Gwyddelod Irish people

Gwaywffon Spear

Penwaig Herring

Dinasyddiaeth Citizenship

Diwylliedig Cultured

Tyndra ar y ffin Tension on the border

3 Beti a’i Phobol:

Dipyn bach o hanes ardal yr Eifl yn fanna gan yr Archdderwydd Myrddin ap Dafydd.

Sioned Lewis oedd gwestai Beti a'i Phobol ar y 7fed o Fai 2023. Mae Sioned yn Gwnselydd ac yn Seicotherapydd ac yn dod yn wreiddiol o Ddolwyddelan yn Sir Conwy. MI fuodd hi’n gweithio mewn sawl maes gwahanol, yn gwerthu tai, yn y byd teledu a gyda Mudiad Ysgolion Meithrin. Sioned ydy Cwnselydd y rhaglen Gwesty Aduniad ar S4C. Yn y clip hwn mae hi’n sôn am ei hamser yn dioddef o gancr y fron:

Archdderwydd Archdruid

Cancr y fron Breast cancer

Efo chdi Gyda ti

Cwffio Ymladd

Dychmygu Imagining

Cyfres Series

Triniaethau Treatments

Ffydd Faith

Blin Yn grac

Ymdopi Coping

Y blaenoriaeth The priority

4 Bore Cothi:

Sioned Lewis oedd honna’n siarad am ei phrofiad o fod efo cancr y fron.

Ar Fedi’r 27ain y llynedd, mi roedd Max Boyce yn dathlu ei ben-blwydd yn 80, ac i nodi’r garreg filltir arbennig yma mi fuodd Max allan ar y ffordd unwaith eto yn perfformio mewn cyfres o gyngherddau. Mi gafodd Shan sgwrs efo Max cyn y daith, gan gychwyn drwy ofyn oedd y penderfyniad i deithio eto’n un anodd?

Carreg filltir Milestone

Yr hewl (heol) The road

Rhoi’r ffidil yn y to To give up

Cwpla Gorffen

Ysbrydoli To inspire

Clwb gwerin Folk club

Uniaethu To identify

Ystyried To consider

5 Caryl Parry Jones:

Y bytholwyrdd Max Boyce yn dathlu ei ben-blwydd drwy berfformio - wel be arall ynde?

Yn ôl ym mis Mai 2023 cafodd Caryl sgwrs gyda Heather Hughes. Mae Heather yn aelod o grŵp nofio Titws Tomos Môn. Yn 2019 mi gafodd hi waedlif ar yr ymennydd a chyflwr o’r enw Hydrocephalus, sef dŵr ar yr ymennydd. Ers hynny mae hi’n nofio yn y môr ym mhob tywydd. Yn y clip hwn cawn glywed Heather yn sôn am ei phrofiad, a pha mor llesol ydy nofio yn y môr iddi hi:

Bytholwyrdd Evergreen

Gwaedlif ar yr ymennydd Brain haemorrhage

Cyflwr Condition

Llesol Beneficial

Poblogrwydd Popularity

Llwythi Loads

Goro Gorfod

6 Trystan ac Emma:

Dyna enw da ar y grŵp ynde – Titws Tomos Môn!

Ddechrau mis Rhagfyr mi gafodd Rhaglen Trystan ac Emma wahoddiad i Gaffi Largo ym Mhwllheli. Mi fuodd yna lawer o hwyl a sbri yn y caffi - yn siarad efo’r staff ac efo pobl leol. Un ohonyn nhw oedd Christine Jones o dre Pwllheli:

Haeddu To deserve

Bobol annwyl! Goodness me!

Brolio To boast

Yn rhagori Surpasses

Nionyn picl Pickled onion

7 Ffion Dafis:

Christine Jones – un o gymeriadau ardal Pwllheli yn dod â llwyth o hwyl a chwerthin i Gaffi Largo’r dre.

Ac yn ardal Pwllheli oedd yr Eisteddfod Genedlaethol eleni wrth gwrs ac yno cafodd fersiwn e-lyfr o’r nofel boblogaidd iawn, Un Nos Ola Leuad gan Caradog Pritchard, ei lawnsio, efo’r actorion John Ogwen a Maureen Rhys yn ei darllen. Yn y clip hwn ar raglen Ffion Dafis mae John yn sôn am y tro cynta daeth o ar draws y nofel:

Digwyddiad Event

Gwerthfawrogi To appreciate

Beirdd Poets

Lleuad Moon

Gwên ryfeddol A wonderful smile

Dagrau Tears

Atgof Recollection