BBC News, አማርኛ - ዜና

አሜሪካ በኢትዮጵያ ላይ ጥላው የነበረውን የጦር መሣሪያ ማዕቀብ አነሳች

በዓለም ሻምፒዮና አገሯን የመወከል ሕልም የነበራት አትሌት የብርጓል ድንገተኛ ኅልፈት

ጋና 300 ዜጎቿን ከደቡብ አፍሪካ ልታስወጣ ነው

የትራምፕ 'ጎልደን ዶም' የሚሳዔል መከላከያ ሁሉንም ጥቃቶች መመከት እንደማይችል ተገለጸ

የደቡብ አፍሪካ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በተደጋጋሚ የጥገኝነት ጥያቄ ማቅረብ አይቻልም ሲል አገደ

ስምረት ፓርቲ በአወዛጋቢ ቦታዎች ላይ የሚካሄድ ምርጫን በተመለከተ ያቀረበውን ክስ ለምን አነሳ?

ወራት የቀሩት ቀጣዩ አገራዊ ምርጫ እና የፖለቲካ ፓርቲዎች ስጋት

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ከሰባት ወር በኋላ በአገሪቱ ይካሄዳል ላለው ምርጫ ረቂቅ የጊዜ ሰሌዳ አዘጋጅቷል። በበርካታ የአገሪቱ ክፍሎች ውስጥ ያሉትን ግጭቶች እና አለመረጋጋት በመጥቀስ ተቃዋሚ ፖለቲከኞች ከምርጫው በፊት ቅድሚያ ሊሰጣቸው የሚገቡ ጉዳዮች አሉ እያሉ ነው። በቀጣዮቹ ወራት ግጭቶችን በማስቆም ለምርጫ አመቺ ሁኔታን መፍጠር ይቻላል ወይ በሚለው ላይም እርግጠኞች አይደሉም። ምን አማራጭ አለ?

በምርጫ ለመሳተፍ በቅድመ ሁኔታ እና ሕጋዊነትን በማጣት መካከል የተወጠሩት የፖለቲካ ፓርቲዎች

አስር ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ስብስብ በዚህ ዓመት የሚካሄደው ምርጫ ነፃ፣ ፍትሃዊና ተዓማኒ እንዲሆን እና "ከአጃቢነት ያለፈ ተሳትፎ" እንዲኖራቸው የሚጠይቅ ቅድመ ሁኔታዎችን አቀረቡ። ራሳቸውን የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች አንድነት መድረክ (መድረክ) ሲሉ የሚጠሩት 10 የተቃዋሚ ፓርቲዎች ስብስብ ኅዳር 3/2018 ዓ.ም. በጋራ ባወጡት መግለጫ ላይ "ሕጋዊነትን ለመላበስ የሚደረጉ የፖለቲካ ትወናዎች" ሲሉ ከዚህ ቀደም የተደረጉ ምርጫዎችን በመኮነን፤ ምርጫዎቹ "ነፃ፣ ፍትሃዊ እና አሳታፊ፤ በውጤታቸውም ተዓማኒ እና በሕዝብ ተቀባይነት አላገኙም" ሲሉ ተችተዋል።

"ህወሓትን በሕገ ወጥ መንገድ የማገድ እና በትግራይ ሕገ ወጥ ምርጫ የማካሄድ አዝማሚያ አለ" - ህወሓት

"የዛሬ 6 ዓመት የኦሮሚያ እና የአማራ ጫካዎች ሰላማዊ ነበሩ. . . አሁን ግን ፖለቲካው ጫካ እየገባ ነው" ፕ/ር መረራ ጉዲና

ቪዲዮ,

የአሜሪካ እና የኢራን ተኩስ አቁም ስምምነት

ኢራን እና አሜሪካ የሆርሙዝ ወሽመጥ ተከፍቶ መርከቦች እንዲያልፉ የሚያስችል የሁለት ሳምንት የተኩስ አቁም ለማድረግ ተስማምተዋል። አገራቱን ሲያሸማግሉ የነበሩት የፓኪስታን ጠቅላይ ሚኒስትር ሼህባዝ ሻሪፍ የተኩስ አቁሙ ወዲያውኑ ገቢራዊ እንደሆነ አስታውቀዋል። ሁለቱ አገራት እዚህ ስምምነት ላይ የደረሱት፤ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ወሳኙን የባሕር መተላለፊያ ማክሰኞ ሌሊት ድረስ የማትከፍት ከሆነ “ሙሉ ሥልጣኔዋ ይወድማል” የሚል ዛቻ ካሰሙ ከሰዓታት በኋላ ነው። ለመሆኑ ስምምነቱ ለሁለቱ አገራት ምን ማለት ይሆን?

ቪዲዮ,

አሜሪካ የአየር ኃይል አባሏን ከኢራን ለማስወጣት ያካሄደችው ዘመቻ

ቪዲዮ,

በየቀኑ አሜሪካንን ሚሊዮኖችን እያስወጣ ያለው ጦርነት

አሜሪካ እና እስራኤል ከኢራን ጋር የጀመሩት ጦርነት ሁለተኛ ወሩን ይዟል። አሜሪካ በጦርነቱ ምን ያህል ገንዘብ እያወጣች ነው? የሚለው ከፍተኛ ትኩረት እየሳበ ይገኛል። የትራምፕ አስተዳደር በቅርቡ ተጨማሪ በጀት እንዲመደብለት ጠይቋል። ይህም ጦርነቱ ምን ያህል ወጪ እያስወጣ ነው? የሚለው ጉዳይ ላይ የበለጠ ግልጽነት እንዲኖር የሚጠይቁ ጥያቄዎች እንዲጨምሩ አድርጓል።

ቪዲዮ,

አንድ ወር ባስቆጠረው ጦርነት የተከሰቱ ዋና ዋና ጉዳዮች

ቪዲዮ,

የአሜሪካ ጣልቃ ገብነት ከኢራቅ አስከ ሊቢያ

ኢትዮጵያዊ እና ኬንያዊ አትሌቶች ማራቶንን ከሁለት ሰዓት ባነሰ ጊዜ እንዲጨርሱ ያስቻላቸው ምስጢር ምንድን ነው?

ትናንት እሁድ በለንደን የተካሄደው የማራቶን ውድድር ኬንያዊው ሳባስቲያን ሳዌ እና ኢትዮጵያዊው ዮሚፍ ቀጄልቻ ከሁለት ሰዓት በታች ተከታትለው በመግባት ዓለምን አስደምመዋል።

'እንደ ላባ የቀለለው' የማራቶን ክብረ ወሰንን የሰበሩት አትሌቶች ያደረጉት ጫማ

ኢቶሪካ: ቴዲ አፍሮ በየዘመኑ ለምን መነጋገሪያ ሆነ? ሥራዎቹንስ ምን ልዩ ያደርጋቸዋል?

ድምጻዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) ባለፉት 25 ዓመታት ውስጥ ስድስት የሙዚቃ አልበሞችን ለአድናቂዎቹ አድርሷል። ቴዲ በእነዚህ ዓመታት ሁሉ ልባቸው እንደ ሰም የሚቀልጥባቸው አድናቂዎች፣ ፊታቸው በመከፋት የሚጠይምባቸው ተቺዎችን አፍርቷል። ኢትዮጵያዊነት እንዴት ይገፋ ለሚልላቸው የነጻነት እና የመብት ፊታውራሪ እንዲሁም የዘመኑ ድምጽ ሲሆን ልባቸው ለሚጎሽባቸው ደግሞ ድምጻዊ ብቻ ነው። የቴዲ አፍሮን ሙዚቃዎች ምን ለየት ያደርጋቸዋል? የዘመኑ መነጋገሪያስ ለምን ሆነ? ቢቢሲ አማርኛ ባለሙያዎችን አነጋግሯል።

ኢትዮጵያ ለምን እስካሁን 'በጅብ ሃብቷ' አልተጠቀመችም?

በተለምዶ የጅቦች ስም የሚነሳው ከክፉ ነገር ጋር ተያይዞ ነው። ጅቦችን ማጉረስ ባህል ከሆነበት የኢትዮጵያ ምሥራቃዊ ክፍል ውጭ ስለ ጅቦች ያለው አመለካከት ተመሳሳይ ነው ማለት ይቻላል። በመቀለ ዩኒቨርስቲ እና በዩናይትድ ኪንግደም በሚገኘው የሼፊልድ ዩኒቨርስቲ ተመራማሪ የሆኑት ዶ/ር ግደይ ይርጋ ግን የተለየ ዕይታ አላቸው። ጅቦች የካንበን ልቀትን ይቀንሳሉ፤ አካባቢን በማጽዳት ከበሽታ ይከላከላሉ፤ ገንዘብም ይቆጥባሉ ቢባል ብዙዎች ያምኑ ይሆን?

በዓለም ላይ ጠንካራ መገበያያ ገንዘቦች የትኞቹ ናቸው? ለምንስ ጠንካራ ሆኑ?

መሪዎቹ እየተገደሉበት ባለበት ጸንቶ የቀጠለው የኢራን የጦርነት ወቅት አመራር የተዋቀረው እንዴት ነው?

ኢራን በአሜሪካ እና በእስራኤል እየተፈጸመባት ባለው ጥቃት ከጠቅላይ መሪዋ ከአያቶላህ አሊ ኻሜኒ ጀምሮ በርካታ ቁልፍ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ መሪዎቿ ተገድለውባታል። ነገር ግን አመራሯ ሳይፈረካከስ እየተተካካ ፍልሚያውን ቀጥሏል። ለመሆኑ የኢራን አመራር በዚህ ጦርነት ውስጥ ባለበት ጸንቶ እንዴት ሊቀጥል ቻለ?

የሚሳዔል ዒላማ የሆኑት ቅንጡ ከተሞች፡ የኢራን ጦርነት በባሕረ ሰላጤው አገራት ውስጥ ምን ለውጥ ያስከትላል?

የቅንጦት እና የንግድ መናኸሪያዎች ሆነው የቆዩት የባሕረ ሰላጤው አገራት ቅንጡ ከተሞች በኢራን ላይ የተከፈተውን ጦርነት ተከትሎ ገጽታቸው እየተቀየረ ነው። አገራቱ በጦርነቱ ዳር ላይ የቆሙ ቢሆንም በየዕለቱ የኢራን ሚሳዔሎች እየጎበኟቸው ነው። ይህ ጦርነት በወደፊት ገጽታቸው ላይ ምን ውጤት ይኖረዋል?

ኢራን በመካከለኛው ምሥራቅ ፍርሃት የፈጠረችበት ርካሹ ድሮን

አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጥቃት መክፈታቸውን ተከትሎ በመካከለኛው ምሥራቅ ውስጥ ጦርነት እየተካሄደ ነው። ኢራን እየተፈጸመባት ላለው ጥቃት አጸፋውን በቀጣናው ባሉ የአሜሪካ ወዳጅ አገራት ላይ እየፈጸመች ነው። ለዚህ ደግሞ ኢራን ርካሽ እና ውጤታማ የሆኑትን ሻሂድ-136 የተባሉ አጥፍቶ ጠፊ ድሮኖችን በስፋት እየተጠቀመች ነው። ይህ በምሥል እና በቪዲዮ የተደገፈው ዘገባ ስለድሮኖቹ ምንነት ይተነትናል።

የኢራን ሚሳዔሎች ወደ ታላላቆቹ የአውሮፓ ከተሞች ሊደርሱ ይችላሉ?

ኢራን በሕንድ ውቅያኖስ ዲያጎ ጋርሲያ ደሴት ላይ ወደሚገኘው የዩናይትድ ኪንግደም (ዩኬ) እና የአሜሪካ የጋራ ወታደራዊ ሰፈር ላይ የረዥም ርቀት ባለስቲክ ሚሳዔሎችን ማስወንጨፏ በመካከለኛው ምሥራቅ ያለውን ግጭት እየተባባሰ መምጣቱን ያሳያል። በእርግጥ ሚሳዔሎቹ ወደታቀደላቸው ዒላማ ሳይደርሱ ቀርተዋል። ነገር ግን የእስራኤል የመከላከያ ሠራዊት ጦርነቱ ከተጀመረ ወዲህ እንዲህ ዓይነት የረዥም ርቀት ሚሳዔሎች ጥቅም ላይ ሲውሉ ይህ የመጀመሪያው እንደሆነ ተናግሯል።

አሜሪካ ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት በፈጸመችባቸው አገራት ምን ተከሰተ?

ዩናይትድ ስቴትስ በመካከለኛው ምሥራቅ ወደ ጦርነት ተመልሳለች። ዋሽንግተን በአንድም ሆነ በሌላ መንገድ በቀጣናው በተካሄዱ ጦርነቶች ውስጥ በተለያዩ ጊዜያት የተሳተፈች ሲሆን፣ ሁሉም ያመጡት ውጤት ላይ በአንድ ድምጽ ከስምምነት መድረስ አይቻልም። በተለይ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት በመካከለኛው ምሥራቅ እና በሰሜን አፍሪካ ያደረገቻቸው ወታደራዊ ጣልቃ ገብነቶች ምን ውጤት አስገኙ?

'እንዲሁ ተነስቼ መጮኽ ብጀምርስ?' – ድንገት ወደ አዕምሯችን ስለሚመጡ ረባሽ ሃሳቦች መስጋት ያለብን መቼ ነው?

ከመጠን ያለፈ ላብን እንዴት መቆጣጠር ይቻላል?

አንዲት ሴት በተመሳሳይ ወቅት እንዴት ከሁለት ወንዶች ልታረግዝ ትችላለች?

ልጆች እንደተወለዱ ሲፀዳዱ ስለወደፊት ጤናቸው ምን ይነግረናል?

ብዙዎች በመኪና፣ በባቡርና በአውሮፕላን እንዳይሄዱ የሚያግደው የጉዞ ሕመም ምንድን ነው?

በመኪና፣ በባቡር አልያም በአውሮፕላን መጓዝ የሚያስጨንቃቸው ብዙዎች ናቸው። ሕመሙን መቋቋም ስለማይችሉ ረዥም ጉዞ የማያደርጉ አሉ። ሌሎች ደግሞ ራሳቸውን ለማከም ይሞክራሉ።ለመሆኑ ይህን ሕመም የሚያስከትለው ምንድን ነው? እንዴት ማከምስ ይቻላል?

ምስጢራዊ መረጃን ተጠቅሞ በውርርድ ቁማር 400,000 ዶላር ያሸነፈው የአሜሪካ ወታደር ተከሰሰ

በአንድ ሰዓት ውስጥ 60 ደቂቃዎች እንዲኖሩ የተደረገበት ጥንታዊ ምክንያት

"ቻትጂፒቲ የማፈቅረው ቤሪን ሊያጠፋብኝ ነው"- ቻትቦት ያገባችው ሬይ

ኢራን በምትገኝበት ቀጣና ውስጥ የተካሄደው "የመጀመሪያው ጦርነት" ምን መልክ ነበረው?

አንድ ጉንዳን በ220 ዶላር የሚሸጥበት ዓለም አቀፍ ጥቁር ገበያ

በረመዳን ጾም ወቅት በስፋት ጥቅም ላይ የሚውለው ቴምር ለጤና ያለው ጥቅም

ፊንላንድ ለሕፃናት የሚሆን ምቹ አልጋ በነጻ የምትሰጠው ለምንድነው?

"ተወዳጇ እና ደስተኛዋ ልጄ እንዴት በራሷ ላይ ወሰነች?" - በቲክ ቶክ እና በእኩዮቿ ጫና ራሷን ያጠፋቸው ኢትዮጵያዊት ታዳጊ

አቶ ነብዩ ማኅበራዊ ሚዲያ በታዳጊ ልጆች ላይ የሚያስከትለውን ተጽእኖ በተመለከተ መራራ የሆነ ልምድ ነው ያላቸው። የ13 ዓመቷ ልጃቸው ፊዮሬላ ላይ ምንም ዓይነት ምልክት ሳይመለከቱ በእኩዮቿ ጫና እና በማኅበራዊ ሚዲያ ግፊት ባላሰቡት ጊዜ ልጃቸው እራሷን አጥፍታ አግኝተዋታል።

የመራቢያ አካልን በመውረር መካንነትን ጨምሮ የጤና መቃወስን የሚያስከትሉት ጥገኛ ተውሳኮች

በኤችፒቪ ምክንያት ምላሱን ሊያጣ የነበረው የሁለት ልጆች አባት