Зеленский Украинанын премьер-министри Юлия Свириденко кызматтан кетерин жарыялады. Аны ким алмаштырат?

Украинанын президенти Владимир Зеленский өлкөнүн учурдагы премьер-министри Юлия Свириденкону алмаштырууну сунуштаганын билдирди. Бул кызматка Денис Шмыгаль кайтып келиши мүмкүн, ал эми Свириденко өзү Украинанын АКШдагы элчиси болушу ыктымал.

"Мен Юлиага премьер-министрлик кызматтагы так, туруктуу жана натыйжалуу иши үчүн, Украинанын командасындагы жемиштүү эмгеги үчүн ыраазычылык билдирем жана ага негизги өнөктөш менен болгон мамилелерде жаңы маанилүү багытты жетектөөнү сунуштадым", - деди Зеленский.

Украинада өкмөт башчысын дайындоо, ошондой эле министрлер кабинетинин курамы парламенттин прерогативасы болуп саналат. Премьер-министрдин отставкага кетиши бардык министрлердин кызматтан кетишине алып келет. Би-Би-Синин Украина кызматынын булактары Жогорку Рада талапкерлерди бекитүү үчүн кийинки аптада чогуларын билдиришти.

Reuters агенттигинин украиналык парламенттеги булактары өкмөт башчылык кызматка Свириденкого чейин өкмөттү жетектеген Денис Шмыгаль, коргоо министри Михаил Федоров жана "Нафтогаз Украинанын" башчысы Сергей Корецкий талапкер болушу мүмкүн деп эсептешет.

Зеленский премьер-министрдин алмашары тууралуу билдирүү жарыялангандан кийин дароо Корецкий менен жолугушту. Андан соң ал Шмыгаль, Ички иштер министрлигинин башчысы Игорь Клименко, ошондой эле Харьковдун мэри Игорь Терехов менен сүйлөштү.

Зеленский жарыялаган башка өзгөрүүлөрдүн арасында ички иштер органдарынын жетекчилигиндеги алмашуулар да бар.

40 жаштагы Свириденко премьер-министрлик кызматта бир жыл иштеди. Ал 2025-жылдын июль айында бир катар кадрдык өзгөрүүлөрдүн натыйжасында дайындалган жана постсоветтик Украинанын тарыхында премьер-министрлик кызматты ээлеген экинчи аял болгон. Ага чейин ал президенттик администрациянын жетекчисинин орун басары болуп бир жыл иштеген, андан мурдараак төрт жыл бою экономикалык өнүгүү жана соода үчүн жооптуу вице-премьер-министр кызматын аркалаган.

Ал өз кезегинде президентке ыраазычылык билдирди. "Президентке ишеними жана менин командамдын ишин баалаганы үчүн ыраазымын. Украинанын жаңы тарыхындагы эң оор мезгилде өкмөттү жетектөө мага ишенип тапшырылганына сыймыктанам", - деп айтылат анын билдирүүсүндө.

Зеленский өзүнүн Телеграм каналында жарыялаган билдирүүлөрүндө ар бир артыкчылыктуу тышкы саясий багытка "чоң тажрыйбасы бар конкреттүү адам жооп берерин" белгилейт.

"Мындай багыттардын ичинен эң маанилүүлөрү: Кошмо Штаттар жана биздин "Патриот" системаларын өндүрүү боюнча лицензиялар тууралуу келишимдерибиз, ошондой эле Украина менен Америка мамлекеттеринин жана компанияларынын конкреттүү жетишкендиктеринде чагылдырылышы керек болгон коопсуздук чөйрөсүндөгү эки тараптуу кызматташтык, европалык антибаллистикалык долбоор, бул он жылдыкта Европаны чыңдоо боюнча эң чоң кадамдардын бири болушу мүмкүн", - деп жазат Зеленский.

Украинада тартыш болгон Patriot абадан коргонуу системалары үчүн ракета-өткөргүчтөрдү өндүрүү маселеси өткөн аптада чечилүүгө жакындады. Анкарада өткөн НАТОнун саммитинде АКШнын президенти Дональд Трамп Киевге аларды өндүрүү үчүн лицензия берүүнү убада кылды. Бирок эксперттер алгачкы ракеталар Украинанын кампаларында бир-эки жылдан эрте эмес пайда болорун эскертишет.

Украинанын президенти Свириденко кайсы кызматка дайындаларын тактаган жок. Кызматтан кетип жаткан премьер-министрдин "Украинага кызмат кылууга даярмын" деген билдирүүсү да кошумча маалымат берген жок.

Анын Украинанын АКШдагы элчиси болушу мүмкүн деген божомолду мурдараак оппозициялык депутат Ярослав Железняк айткан болчу. Эгер андай болсо, Украинанын Вашингтондогу азыркы элчиси Ольга Стефанишина дайындалганына бир жыл боло электе кызматынан кетет.

"Интерфакс-Украина" агенттигинин булактары кабарлагандай, Стефанишина дипломатиялык кызматтан өз каалоосу менен кетүүнү чечкен. Агенттиктин маектешинин айтымында, ал жеке жагдайларына байланыштуу кызматтан бошотууну өткөн аптада эле суранган.

"Президент Стефанишинанын ишине ыраазы", - деп кошумчалады булак.

Би-Би-Синин Украина кызматынын маектештери Зеленскийдин премьер-министрди алмаштыруу каалоосу эмнеден улам келип чыкканын азырынча айта алышпайт. Өкмөттү жетектеген биринчи аял Юлия Тимошенкодон айырмаланып, Свириденконун олуттуу саясий амбициялары жок болчу. Сурамжыланган комментаторлордун болжолунда, бул кызматка келген жаңы адам да президенттик администрация белгилеген курс менен так жүрүүнү улантат.

Свириденконун тышкы саясий иштерде тажрыйбасы бар - ал Украинанын Евробиримдикке кошулуусу боюнча башталган сүйлөшүүлөргө тартылган. Ага чейин Украина менен АКШнын пайдалуу кендерди казып алуу боюнча макулдашуусу даярдалып жатканда, ал америкалык расмий өкүлдөр менен түз байланышта болгон. Анын күнүмдүк көңүлү эл аралык жардамды тартуу, экономиканы колдоо жана коргонуу өнөр жайын өнүктүрүү маселелерине бурулган болчу.