Rownd Gyn Derfynol Talwrn 2026
Pennill Bachog yn mynegi diffyg hyder
Tir Iarll
Rwy’n rhy swil; rwy’n rhy salw, yn rhy fach,
Rhy fud i wneud sylw,
Fy llais a fydd ar fy llw
Mor wan. (Cymru yw’r enw).
Aneirin Karadog 9
Twtil
Mae ’na siâr i mi yn y siom i ’mhlant
mai ymlaen yr aethom;
tocio’n byw fel tician bom
yn y gwres a greasom.
Iestyn Tyne 9
Cwpled caeth decsill yn cynnwys gwahoddiad i rywun penodol i rywle penodol.
Tir Iarll
Am groeso agored a llo pasgedig,
Dere ‘ma Herod draw i’r Amerig.
Emyr Davies 9.5
Twtil
Y mae ôl haul ar lethrau Moel Eilio.
A gawn ni fynd? Mae digon i'w fendio …
Iestyn Tyne 9
Limrig yn cynnwys y llinell ‘Mi redais i allan o bapur’
Tir Iarll
Ces job fach yn siop ‘Tyrd Bechadur’,
sef gwrando ar bawb a sgrifennu’r
camweddau yn gyfan -
daeth Emyr a Dylan ...
mi redais i allan o bapur.
Mererid Hopwood 8.5
Twtil
Dw i’n cofio un diwrnod o Ragfyr
ces bwl go anffodus o ddolur
oedd syndod o rydd,
fe barodd drwy’r dydd;
Mi redais i allan o bapur.
Steffan Phillips 8.5
Cywydd gofyn (rhwng 12 a 18 llinell) unrhyw bŵer uwch (‘superpower’)
Tir Iarll
Y ddawn fwya fynnaf i
yw dawn y Pair Dadeni,
nid marw mo’r meirw mwy,
rhai ydynt fory a thradwy
i’w haileni yn lanwedd
eto fyth tu hwnt i fedd.
Er imi weld ‘Superman’
yn ei adfyd yn hedfan,
i be’ cawn i ei bŵer,
neu fel batman, neu Dan Dare,
diystyr o arwyr ŷnt,
comedians bob cam ydynt.
Fel yr hen Bair Dadeni,
ymarhous f’ai ’mhŵer i,
a gwn na bo gan y byd
bŵer sy’n uwch na bywyd...
cael Tad i fyw’n wastadol,
mwy na hyn, cael mam yn ôl.
Tudur Dylan Jones 9.5
Twtil
Afon amser a'i cherrynt
sy'n ddi-ildio'n gwibio'n gynt;
rhuthr anorfod sy'n codi
yn rhugl iawn fy nghwrwgl i.
Drwy’r rhuo maith, o’m llestr mân,
ac o olwg y geulan,
erfyniaf am rwyf heno –
rhwyf fain i'w arafu o.
Yn y dŵr, â’m harf diraen,
pe medrwn, fe lywiwn flaen
fy nghwch bach i gilfach gudd
ambell lyn – am bwll llonydd,
lle i oedi rhag lli llydan,
oedi i gau fy llygaid gwan;
lle nad awn, yn llai na dafn
neu ryw hesgen frau, ysgafn
drwy’r sianel ddiddychwelyd
i’r bae hir ym mhendraw'r byd.
Iestyn Tyne 10
Pennill mawl neu ddychan, ar fesur y Clerihew, i unrhyw ffigwr hanesyddol
Tir Iarll
Syr David Lloyd George,
An fwstash hollol gorj,
Trît oedd Versailles,
Aeth o Dŷ Newydd mewn hers, ay.
Aneirin Karadog 8.5
Twtil
Doedd y Meuryn gwreiddiol
ddim yn herfeiddiol
a dyna osod y safon
i weddill y cnafon.
Tegwen Bruce-Deans 8.5
Cân ysgafn: Pwt o Feirniadaeth
Tir Iarll
Yn nyddiau Meuryn Feuryn, ymhell cyn Ceri Wyn,
cyn Gerallt o ran hynny, doedd pethau ddim fel hyn;
y beirdd, nhw oedd y broblem, yn gollwrs gwael a chas,
nid Barddas oedd eu forte bryd ’ny, ond cwmpo mas;
roedd pawb yn rhy groen denau, yn meddwl bo nhw’n ‘it’,
a phallu’n deg â derbyn bod eu cerddi weithiau’n ... hopeless.
Marc o un! You’re kidding! Fi yw’r pencerdd gorau’n bod!
Sai’n dod i’r Talwrn eto os na cha’i fwy o glod;
bu streic a phiced ffyrnig a’r cynganeddu’n groch:
I FARDD RHOWCH FWY O URDDAS! mewn paent Tryweryn-goch;
rôl gornest yn Ffostrasol, yn ochre croesffordd Plwmp,
fel Giani Infantino yn ateb galwad Trwmp,
cas Butros Butros Gali gais i godi’r ffôn
gan gapten tîm o’r gogledd (o linach Hwfa Môn);
“Cymodi? Bendant! Sicr! Dewch â Graf i weini’r cledd
a Gwynfor o Langadog a Henry R o’i fedd ...”
Dywedwyd, wedi pwslo, ‘rhoed 8 lle bu gynt 1’
a throëd pob rhyw feirniadeth yn bwt, rhag gwneuthur sîn.
Er gwybod bod y marciau, go iawn, yn llai o seis,
mae dod i’r Talwrn heddiw yn brofiad eitha neis.
Mererid Hopwood 9
Twtil
Am fod holl wobrau’r brifwyl yn tueddu i fynd i blebs,
eleni lluniwyd steddfod elusennol i’r selebs.
Fy mraint oedd cael beirniadu’r perfformiadau doji,
ond fi sy’n mynd i’w chael hi am bechu eu rhieni.
Dafydd Iwan a’r alaw werin – does ddim angen bod yn nerfus!
Boddhaol ar y cyfan – jesd braidd yn ailadroddus…
Parti Dros yr Aber – arbennig, ’dachi’n dynn,
Deud gwir, yn hollol berffaith … ma’n boring erbyn hyn!
Efo’r clocsio, OTJ, mae’r cicio’n sâl ers sbel,
Ond dydio fawr otsh rili, nei di ennill ’chos ti’n ddel – (cywiro) dal!
Ar yr ymgom, Mr Sheen, a’r teitl … chdi dy hunan!?
Cofia di’r actorion eraill sydd yn rhannu’r llwyfan …
Mererid, ti’n llefaru’n delynegol. Waw.
Ond o’r meicroffon byddarol, safa dwtsh nes draw.
Wedyn Tryst ac Emma – a oeddech chi yn chwil?
Mae hon yn Steddfod siriys sy’n costio dros bum mil.
Ac yna fe ddaw’r Meuryn. Am godi cestyll tywod
y ti gaiff y brif wobr, sy’n dod ag ond un amod:
Canmoliaeth am ganmoliaeth. O Ceri, bydd yn glên
pan weli di’r Twtiliaid bach yn dod i’r Babell Lên.
Buddug Watcyn Roberts 9
Ateb llinell ar y pryd – VAR a feiaf i / Fe feiaf VAR
Tir Iarll
Ni allaf ddiodde colli
VAR a feiaf i
Aneirin Karadog 0.5
Twtil
Llyfr Y Flwyddyn am ‘winnar’
Fe feiaf i VAR
Iestyn Tyne 0.5
Telyneg (heb fod dros 18 llinell): Y Bws Olaf
Tir Iarll
Ni welaf, drwy fy mlinder, y fenyw
sy’n dweud pader ar fy mhwys,
yng nghlydwch fy nghlustffonau, ni sylwaf
ar y cwpl yn y cefn yn cwympo
mewn cariad, mân niwsans ydy’r bechgyn
sy’n bloeddio o’r blaen – mae eu straeon
mor anhynod, mor ddarfodedig
â’r penawdau sy’n slwtsh
dros seddi’r dydd. Tu allan: y tywyllwch
sy’n ein cario oll ar lwybrau dieithr
i dai moethus, stafelloedd mwll,
i ben draw’r byd neu gornel stryd
i ni fyw’n hanesion cudd, bob
un. A dyna’r dyn sy’n rhedeg
ar ein holau, plîs ...
Cyd-deithiwn mewn i dwnnel dall.
Daw bws arall gyda’r bore.
Aneirin Karadog yn darllen gwaith Gwynfor Dafydd 10
Twtil
Ond un diwrnod, byddi’n ffeindio dy hun
law yn llaw â rhai fu’n ddieithriaid eiliadau ’nôl
yn gwibio lawr y stryd am y bws ola’ adra;
un diwrnod, wrth wylio wynebau tai yn pylu
a’u muriau’n pilio atgofion ohonot fel hen baent,
byddi’n gwenu; sbio dros ysgwydd ar niwl y Fenai,
ar ogla walia tamp a sŵn teipio tri y bore,
bywyd o be’ bynnag ar garreg drws be’ nesa’,
ac un diwrnod, byddi’n gadael i’r lleill fynd o dy flaen
wrth i ti oedi a gweld blynyddoedd o fyw
yn diflannu i goma arall ym mrawddeg bywyd;
byddi’n eu gwylio’n camu i’r cerbyd, un wrth un,
a’r drysau’n cau.
Un diwrnod, â sŵn injan pell yn gyfeiliant i’r hwyr,
byddi’n rhoi un droed o flaen y llall, ac yn dechrau cerdded.
Tegwen Brufce-Deans 9.5
Englyn: Côr
Tir Iarll
Yn haid fe ddaw’r aelodau i gynnal
Y gân, ac mae’r cordiau’n
Gadarn, ond bydd rhai darnau
Yn ddi-hwyl heb un neu ddau.
Emyr Davies 10
Twtil
Ymarfer Côr Eisteddfod y Garreg Las
Drwyddi, o’r top - heb gopi!… ac wedyn
fe godwn mewn rhesi
o dair sir i drysori
y pnawn hwn o pwy y’n ni.
Steffan Phillips 10
