Cerddi Rownd 1 2026
Pennill bachog: Anogaeth i Gynilo
Glannau Teifi
Os yw dy fryd ar fynd i’r coleg
Gwell it ddechrau tolio’n syth
Er nad wyt ti’n ddim ond baban,
Neu byddi’n talu’r llog am byth.
Elfed Evans yn darllen gwaith Nia Llewelyn 8
Y Cŵps
Yn fodlon fe gei wylio
Dy falans banc yn dringo
Gan wybod mai dy ’wyllys di
’Di roid o’i mi i’w joio.
Rocet Arwel Jones 8.5
Cwpled caeth yn cynnwys unrhyw derm biolegol
Glannau Teifi
Gennyn am gario gynne
ydy nam ein DNA.
Anne Watts 9.5
Y Cŵps
Y mae rhai yn hiwmerws,
Eraill yn eitha seriws.
Huw Meirion Edwards 8.5
Limrig yn cynnwys y llinell ‘Tref orau y Cardis o ddigon’
Glannau Teifi
Medd Henry, o’r sgwâr yn Nhregaron,
‘Rwyf yma ‘di parcio yn gyson
Am fis ar ôl mis
Heb dalu’r un pris;
Tref orau y Cardis o ddigon’.
Nerys Llewelyn yn darllen gwaith Nia Llewelyn 8.5
Y Cŵps
All Aber, na Llambed-Tregaron-
Llandysul-y Cei-Aberaeron,
Ddim maeddu tref Ceri,
Y gwych Aberteifi,
Tref orau y Cardi o ddigon.
Dafydd John Pritchard yn darllen gwaith Geraint Williams 8
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): Dosbarth
Glannau Teifi
(Mae mudiad ‘Ysgolion y Goedwig’ wedi ei selio ar fodel Sgandinafaidd o gynnig addysg holistaidd yn yr awyr agored.)
I’m hwyres nid yw muriau
a stafell ond cell ‘di cau,
i un ddwy-oed coed sy’n cŵl
a’r modd i danio’r meddwl.
I barth iach daw’r ‘dosbarth iau’
i’r prysg am ddysg heb ddesgiau,
a’r reiat ym myd natur
yn y baw’n troi’n addysg bur.
Yn y gwlith, mewn dillad glaw
a’i Welis, fe ddaw alaw’r
dderwen a llên y llwyni
â byd o hud iddi hi.
Nia Llewelyn 9.5
Y Cŵps
“Yma, Syr.” Ond mis i hwn
Fydd byw undydd ar wndwn
Eu desgiau noeth a’u dysg nhw;
Yma, oer yw’r pren marw.
Dall yw mwy i’w dull a’u modd
A graen eu geiriau anodd.
Try ei ben at y ffenest,
Troi, fel yr eirlys at wres
Dwfn yr haul; dyfynna’n rhwydd
Enwau’r erwau cyfarwydd.
Yma, mae’n ddechrau tymor;
Daw ei stem, daw’r had o’i stôr.
Huw Meirion Edwards 9.5
Triban yn cynnwys y llinell ‘Go brin fod neb yn gwrando’
Glannau Teifi
Sdim ots os gwnawn ni ffwndro,
a ffaelu sgorio heno,
sdim angen becso dim am hyn –
go brin fod neb yn gwrando.
Terwyn Tomos 9
Y Cŵps
Lle gwag yw'r eglwys heno,
Go brin fod neb yn gwrando.
Gweddïo mae'r canhwyllau gwêr,
A'r sêr ry bell i fecso.
Dafydd John Pritchard yn darllen gwaith Geraint Williams 8.5
Cân ysgafn: Newid Lliw
Glannau Teifi
Yn nyddiau ffug-newyddion, y we â’i holl A.I.
Peth anodd yw adnabod y ffeithiau gwir o’r gau.
Naw wfft i brawf ac ymchwil a dysg a common sens
‘da’r rhai sydd fod rheoli yn eistedd ar y ffens.
Cred rhai yn daer mewn byd sy’n fflat ac nid yn belen gron
A bod Marsians gwyrdd ‘di glanio o’r gofod yn Llanon,
Bod Musk yn ffrind i’r tlodion a Taylor Swift yn ddyn,
Mae Ceri Wyn yw’r Yoda ac Elin Fflur yw’r cwîn.
Wrth syrffio’n chwim drwy YouTube ac Insta. a ThikTok
Caf ddelwedd ar ôl delwedd, rhai lliwgar i roi sioc.
Caf weled defaid gwyrddion mewn cae o borfa biws,
Rysáit am ‘falau turquoise i’w gwasgu i wneud jiws
A gwylio iâr yn dodwy, â’i hwyau’n nefi blŵ
A zebra coch a melyn yn pori’n llon mewn sŵ.
Mae’r lluniau hyn yn ddwli, i’w derbyn gyda laff
Ond gyda’r ffug-newyddion does neb na dim yn saff.
Mewn sefyllfa mor ddifrifol y benbleth fawr i mi
Yw sut y trodd gwirionedd ddoe o wyn i gelwydd du?
Nia Llewelyn 8.5
Y Cŵps
Ymson Cameleon
Mae twtsh o lyffant1 ynof fi
Meddai rhai, ond wyddoch chi
Mod i’n rhywbeth bach mwy crand?
Dwi’n gameleon – y broga on-brand.
Mae gen i dafod hir a chwim2
All bigo poced dyn mewn dim.
A llygaid chwilia’r dde a’r chwith
Run pryd,3 am wendid yn eich plith.
Dwi’n ffyrnig iawn os oes raid
Amddiffyn f’ynys4 rhag ryw haid
O estroniaid, wna’i ddal fy nhir
Am na fedra’i nofio,5 deud y gwir.
Dwi’n bwrw nghroen bob hyn a hyn6
A’i newid beunydd am un gwyn.
Ta waeth mae gen i gôt gwerth chweil
All newid lliw yn ôl y steil,7
Yn durquoise, melyn neu yn biws
Pa bynnag liw sy fwya o iws.
Ond waeth pa liw sy ar tu fas,
Fe red fy ngwaed yn oer8 a glas.9
Rocet Arwel Jones 9
Ateb llinell ar y pryd – Ni all un bom wella’n byd
Glannau Teifi
Daw llef a daw ofn hefyd
Ni all un bom wella’n byd
Terwyn Tomos
Y Cŵps
Eithafiaeth byth a hefyd
Ni all un bom wella’n byd
Dafydd John Pritchard 0.5
Telyneg (heb fod dros 18 llinell): Ysbrydion
Glannau Teifi
Mewn cilfach daclus yn y glyn,
mi gerddais trwy y gerddi hyn,
a syllu ar y meini tynn
yn rhesi hir;
mae’r milwyr yn eu lifrai gwyn
yn hawlio’r tir.
Yn dorf gytûn, ac ar wahân,
yn finiog ac yn fud eu cân,
gan losgi’n eirias heb y tân
a’u hysodd gynt;
a’u stori’n cario’n wreichion mân
Ar alaw’r gwynt.
Fe gerddais, syllu, teimlo’r fflam
yn martsio eto fesul cam,
yn gwarchod pridd heb holi pam.
Wrth droi i ffwrdd,
Mae byddin newydd, sionc ei llam,
Yn dod i ’nghwrdd.
Terwyn Tomos 9.5
Y Cŵps
dewch at y bwrdd. ylwch y
rhain, ylwch y ffrwythau a'u
diferion lliwiau.
ond mae'r te 'di oeri,
biti, ac mae'r hanner
torth fel haearn sbaen. ylwch,
bodiwch chi y briwsion hyn,
mae'r rhain, rhaid deud,
fel graean talcen tŷ.
ai gwe pry cop 'di hwnna'n
pontio'r darn o grystyn a'r
un hen fowlen wag? damia.
mae'r tân yn oer. mae'r
coed sydd hyd y lle yn
damp. rhy damp. rhyw un
hen fatsien sydd ar ôl - i'w
chadw'n saff. ond dwi 'di siarad gormod.
'stynnwch...
Dafydd John Pritchard 9
Englyn: Cronfa
Glannau Teifi
Wedi’r cur fe gododd furiau- am oes
i ddal môr o ddagrau
ond rhyw ddydd, daw i’w rhyddhau
un cric i agor craciau.
Geraint Volk yn darllen gwaith Nia Llewelyn 9
Y Cŵps
Rhynnet pe gallet ffroeni – hen waddod
Pridd a gwraidd yn chwerwi
Dŵr dy ddinas, pan flasi’r
Dafnau drud o’i dyfnder hi.
Huw Meirion Edwards 9.5
