Nghiên cứu sinh Trung Quốc bị cáo buộc đầu độc đồng nghiệp Việt Nam ở Mỹ rồi bỏ trốn

Một nữ nghiên cứu sinh ngành vi sinh vật học người Trung Quốc tại Đại học Wyoming, Mỹ đã bị bắt giữ với cáo buộc bỏ độc vào đồ uống của một đồng nghiệp người Việt Nam - người đang giữ các bằng sáng chế và có mối quan hệ bất hòa với cô này - rồi tìm cách rời khỏi Mỹ sau khi bị cảnh sát thẩm vấn.

Aili Wang, 32 tuổi, đã bị bắt tại Sân bay quốc tế Los Angeles vào ngày 6/10, khi các công tố viên cho rằng cô này đang định quay về Trung Quốc, theo hãng tin AP.

Cảnh sát đã thu giữ các máy tính xách tay, thiết bị lưu trữ điện tử và tài liệu mà cô Wang mang theo; họ cũng cho biết hình ảnh từ camera giám sát ghi lại cảnh nữ nghiên cứu sinh này lục lọi bàn làm việc của nạn nhân - người chuyên nghiên cứu công nghệ điều trị bệnh, một lĩnh vực tương tự như công việc cô này từng thực hiện tại Trung Quốc.

Tính đến hôm 13/10, cô Wang vẫn đang bị giam giữ tại Los Angeles và không được phép bảo lãnh. Cô này bị cáo buộc đã mua acrylamide qua eBay rồi bỏ vào máy pha cà phê của nạn nhân.

Cuộc điều tra của cảnh sát bắt đầu sau khi nam nghiên cứu sinh người Việt Nam (được xác định trong hồ sơ tòa án là "K.T.") xuất hiện các triệu chứng bất thường, còn vợ anh cùng những người khác phát hiện hóa chất trong nước của máy pha cà phê.

Sau đó, nạn nhân và cảnh sát trường học đã lắp camera giám sát tại văn phòng nơi họ làm việc chung, và phát hiện ra cảnh cô Aili Wang lục lọi.

Cảnh sát cho hay quan hệ của cô Wang và nam nghiên cứu sinh người Việt Nam không hòa thuận và hai người cũng không làm cùng lĩnh vực nghiên cứu.

Trong nhiều năm qua, giới chức Mỹ đã cáo buộc Trung Quốc đánh cắp sở hữu trí tuệ từ các trường đại học của Mỹ.

'Một học viên xuất sắc đến từ Việt Nam'

Giáo sư vi sinh vật học Mark Gomelsky, người trực tiếp hướng dẫn cả hai nghiên cứu sinh này, cho biết ông vô cùng bàng hoàng trước những cáo buộc trên. Ông cũng không chắc liệu nạn nhân có thể hồi phục hoàn toàn hay không.

Ông Gomelsky mô tả người được cho là nạn nhân là một sinh viên rất xuất sắc đến từ Việt Nam.

Hãng AP dẫn lời vị giáo sư cho biết cô Wang đã thất bại trong lần đầu bảo vệ luận văn và nảy sinh lòng đố kỵ trước thành công của đồng nghiệp trong việc tìm ra phương pháp đưa RNA vào tế bào người bằng cách sử dụng vi khuẩn.

Theo lời ông Gomelsky, nạn nhân bắt đầu bị kiệt sức trầm trọng, mất ngủ và gặp các triệu chứng không rõ nguyên nhân khác ngay sau khi tham dự một hội nghị uy tín vào tháng Tám.

"Thật đau lòng khi chứng kiến tính mạng của một học viên bị đe dọa, trong khi một học viên khác lại có thể là người gây ra chuyện đó," ông Gomelsky nói. "Đó là một trong những cú sốc lớn nhất trong sự nghiệp của tôi."

Nghi phạm đối mặt với việc bị dẫn độ về bang Wyoming

Vẫn theo giáo sư Gomelsky, cô Wang đã không còn thực hiện các công việc trong phòng thí nghiệm kể từ tháng Sáu để tập trung hoàn thành luận văn của mình.

Nữ nghiên cứu sinh Trung Quốc này đối mặt với cáo buộc trọng tội hành hung gây thương tích nghiêm trọng tại bang Wyoming; tội danh này có thể bị phạt tới 10 năm tù và khoản tiền phạt 10.000 USD.

Hiện chưa rõ khi nào cô này sẽ bị dẫn độ về bang này. Thẩm phán Robert Sanford của Tòa án Quận Albany đã chấp thuận yêu cầu của công tố viên và nâng mức tiền bảo lãnh lên 1,5 triệu USD (yêu cầu nộp bằng tiền mặt).

Theo cảnh sát, cô Wang được cho là đã yêu cầu eBay xóa tài khoản của mình sau khi mua acrylamide hai lần trên trang bán lẻ trực tuyến này vào mùa hè năm 2025.

Acrylamide là chất có khả năng gây ung thư, hình thành khi chế biến thực phẩm giàu tinh bột ở nhiệt độ cao và cũng có trong khói thuốc lá.

Chất này có thể gây độc cấp tính ở liều lượng cao, và có thể được sử dụng trong nghiên cứu vi sinh liên quan đến protein hoặc DNA.

"Acrylamide là một chất độc thần kinh không thể bị trung hòa; nó tồn tại trong các tế bào thần kinh và về cơ bản là giết chết chúng. Vì vậy, chưa rõ liệu anh ấy có thể hồi phục hoàn toàn hay không," giáo sư Gomelsky nói.