Vụ nữ sinh Vĩnh Long: Hé lộ sức ảnh hưởng của quan hệ 'thân quen' và 'áp lực cấp trên'

Khi vụ tai nạn giao thông khiến nữ sinh 14 tuổi ở huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long bị thiệt mạng, những người có trách nhiệm trong ngành công an đều xác định lỗi thuộc về tài xế xe tải.

Thế nhưng, vì người thân tài xế này có quen biết với phó thủ trưởng cơ quan điều tra công an huyện, sự việc đã được thay đổi: tài xế không có lỗi, và lỗi thuộc về nữ sinh đi xe đạp điện.

Những tình tiết này đã được cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao công bố trong bản kết luận điều tra vụ án "không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội" xảy ra tại Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (cũ).

Thời điểm xảy ra tai nạn là ngày 4/9/2024, khi tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung lái xe tải vượt lấn làn dẫn đến va chạm với xe đạp điện đang đi theo chiều ngược lại, khiến nữ sinh đi xe đạp tử vong tại chỗ.

Theo cơ quan điều tra, dù có căn cứ xác định tài xế Trung có hành vi "vượt xe không đảm bảo an toàn", nhưng các điều tra viên đã không đề xuất xử lý hình sự tài xế.

Đề xuất này cũng được các kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp đồng ý.

Cả sáu người này, gồm ba cán bộ công an và ba cán bộ ngành kiểm sát, đều đã bị khởi tố.

Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã đề nghị truy tố ông Lê Quốc Việt, nguyên Phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn, ông Nguyễn Quốc Khanh, điều tra viên thụ lý chính và ông Nguyễn Hoàng Văn, nguyên thủ trưởng Cơ quan CSĐT.

Ba cán bộ thuộc cơ quan kiểm sát bị đề nghị truy tố là bà Phan Thị Trúc Ly - cựu Phó viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn, ông Lê Phong Cảnh, kiểm sát viên và ông Huỳnh Minh Trung - cựu Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn.

Đổi trắng thay đen

Kết luận điều tra tiết lộ ông Việt và gia đình tài xế Trung đã quen biết nhau từ hơn 10 năm trước, khi hai bên cùng trồng cam tại xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long.

Ngoài ra, em họ tài xế Trung, vào thời điểm vụ tai nạn giao thông xảy ra, đang công tác tại Công an huyện Trà Ôn (cũ) và là cán bộ thuộc quyền quản lý của ông Việt.

Trong ngày xảy ra vụ tai nạn giao thông và sau đó, tài xế Trung và người thân đã nhiều lần gọi điện thoại trao đổi với ông Việt.

Gia đình tài xế Trung khai nhận việc đã nhờ ông Lê Quốc Việt giúp để ông Trung không bị xử lý hình sự.

Theo kết luận điều tra, ban đầu các cơ quan chuyên môn đều thống nhất lỗi chính gây tai nạn thuộc về tài xế Trung vì "vượt xe không đảm bảo an toàn".

Nhưng sau đó, gia đình tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung được cho là đã nhờ ông Lê Quốc Việt giúp không xử lý hình sự sau vụ tai nạn.

Ông Việt bị cáo buộc đã sửa tài liệu do điều tra viên Nguyễn Quốc Khanh soạn theo hướng "sai sự thật", dẫn tới hồ sơ vụ việc bị "phù phép" chạy tội cho tài xế Trung.

Theo đó, ông Việt và ông Khanh đã chuyển nguyên nhân chính gây tai nạn sang nữ sinh 14 tuỏi Bảo Trân, rằng do em không chú ý quan sát, va vào xe phía trước rồi ngã.

Trong khi đó, tài xế Trung từ lỗi "vượt xe không đảm bảo an toàn" được sửa thành "đi không đúng phần đường", chỉ vi phạm hành chính.

Ông Khanh nói rằng ông luôn nhận thức tài xế Trung có lỗi chính nhưng phải làm theo chỉ đạo của ông Việt và sau đó là hướng dẫn của liên ngành cấp tỉnh do "không đủ bản lĩnh để bảo vệ quan điểm".ư

Trong khi đó, Trưởng công an huyện Trà Ôn Nguyễn Hoàng Văn bị cáo buộc dù biết tài xế có lỗi hoàn toàn nhưng vẫn ký quyết định không khởi tố.

Ông Văn nói rằng vì cấp tỉnh đã có văn bản, bản thân là cấp dưới nên "nếu không thực hiện theo thì rất là khó", và lo ngại ảnh hưởng đến sự nghiệp của các con đang công tác trong ngành.

Ba cán bộ còn lại của Viện KSND huyện Trà Ôn bị cáo buộc nhận thức được hành vi của tài xế có dấu hiệu phạm tội nhưng lấy lý do đã có ý kiến chỉ đạo theo văn bản hướng dẫn (số 1013) của liên ngành cấp tỉnh để không bảo lưu quan điểm pháp lý của mình.

Việc không khởi tố vụ án vì lý do "người gây nguy hiểm cho xã hội đã chết", khiến cho cha của nữ sinh tìm các nơi khiếu này.

Sau nhiều lần lên tiếng không thành, cha của nữ sinh đã dùng súng tự chế bắn tài xế Trung rồi tự sát. Người cha tử vong, ông Trung bị thương nặng.

Vụ việc khiến dư luận dậy sóng, Bộ Công an và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã yêu cầu cơ quan tố tụng tỉnh Vĩnh Long lật lại hồ sơ, điều tra lại từ đầu vụ án.

Vào giữa năm ngoái, Công an tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án và khởi tố tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung.

Đến tháng 11/2025, Công an tỉnh Vĩnh Long đã quyết định tạm đình chỉ điều tra vụ án này do tài xế Trung bị "mất khả năng nhận thức", đang được điều trị bệnh.

Sau gần một năm tạm đình chỉ, tháng 7/2026, Công an tỉnh Vĩnh Long phục hồi điều tra vụ án.

Cơ quan điều tra sau đó đề nghị truy tố tài xế Trung về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Đến đầu tháng 8/2026, Viện Kiểm sát Nhân dân Khu vực 4 tỉnh Vĩnh Long ban hành cáo trạng truy tố ông Trung.

Trong khi đó, Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã vào cuộc, và khởi tố các cán bộ của cơ quan công lực đã vi phạm các quy định tố tụng.

Những diễn biến của việc lật lại vụ án xảy ra trong bối cảnh Bộ Công an, vào tháng 5/2025, đã đề xuất bỏ cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao trong Dự thảo sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự.

Theo đó, chức năng điều tra của cơ quan công tố sẽ do Bộ Công an tiếp nhận, đảm nhiệm.

Dự luật này, với nội dung trên, vừa được Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang thay mặt Chính phủ trình ra Quốc hội trong kỳ họp không thường xuyên đang diễn ra tại Hà Nội.

Điều này đặt ra một câu hỏi về việc "thiếu vắng một hệ thống kiểm soát và giám sát hiệu quả", bảo đảm tính độc lập và khách quan của các cơ quan tư pháp, theo Luật sư Phùng Thanh Sơn.

Luật sư Ngô Anh Tuấn cũng nói với BBC rằng cần duy trì Cơ quan điều tra VKSND Tối cao để duy trì việc kiểm soát quyền lực nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng.