Thỏa thuận ngừng bắn của ông Trump tại Lebanon khiến Israel bất ngờ

Khi tin tức về lệnh ngừng bắn lan truyền khắp các cộng đồng phía bắc Israel, còi báo động đã vang lên ba lần tối 16/4 để cảnh báo về các tên lửa đang từ Lebanon bay đến.

Trên bầu trời thành phố Nahariya ở miền bắc Israel, các tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng không đã được phóng lên, tạo ra những tiếng nổ lớn. Lực lượng cứu hộ cho biết có ít nhất ba người bị thương do trúng mảnh đạn, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn chỉ còn tính bằng giờ trước khi có hiệu lực, trong đó hai người bị thương nặng.

Trên thực tế ở đây – và khắp cả nước – người ta hoài nghi về lý do tại sao nhà lãnh đạo Israel lại ký kết thỏa thuận ngừng bắn.

"Tôi cảm thấy chính phủ đã nói dối chúng tôi," Gal, một sinh viên ở Nahariya, nói. "Họ hứa rằng lần này mọi chuyện sẽ kết thúc khác đi, nhưng dường như chúng ta lại đang hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn không giải quyết được gì cả."

"Chúng tôi đã cho chính phủ Lebanon một cơ hội và họ đã không giữ lời hứa; họ đã không giải giáp Hezbollah," Maor, một tài xế xe tải 32 tuổi, có nhà bị trúng tên lửa năm ngoái, nói.

"Nếu chúng tôi không làm thì sẽ chẳng ai làm cả. Thật đáng buồn là họ đã dừng lại, nhất là khi lần này đang có những bước tiến rõ rệt."

Israel có năm sư đoàn ở miền nam Lebanon, và mới hôm qua, người phát ngôn chính của quân đội nước này còn khẳng định họ sẽ tiếp tục tiến công.

Thông báo ngừng bắn này đã khiến Israel bất ngờ – thậm chí được cho là ngay cả trong nội các an ninh của chính phủ.

Một hãng tin uy tín của Israel tối nay mô tả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã triệu tập một cuộc họp nội các an ninh chỉ với 5 phút thông báo, ngay trước khi thông báo ngừng bắn được đưa ra.

Thông tin rò rỉ từ cuộc họp đó cho biết các bộ trưởng không được bỏ phiếu về thỏa thuận ngừng bắn.

Đối với nhiều người, đây là một ví dụ khác về việc ông Netanyahu nhượng bộ trước yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc ngừng giao tranh, ngay cả khi các điều khoản hoặc thời điểm không phải là điều Israel mong muốn.

"Một thỏa thuận ngừng bắn phải xuất phát từ vị thế mạnh để phục vụ lợi ích quốc gia của Israel", cựu Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel và lãnh đạo Đảng Yashar, Gadi Eisenkot, bình luận.

"Một mô hình đã hình thành trong đó các thỏa thuận ngừng bắn bị áp đặt lên chúng tôi – ở Gaza, ở Iran, và giờ là ở Lebanon. Netanyahu không biết cách biến các thành quả quân sự thành thế mạnh ngoại giao."

Ông Netanyahu – trong khi coi lệnh ngừng bắn là "cơ hội để đạt được một thỏa thuận hòa bình lịch sử với Lebanon" – cũng nói rõ rằng ông không nhượng bộ nhiều trên thực địa.

Ông nói rằng Hezbollah đã khăng khăng đòi hai điều kiện: việc rút quân Israel khỏi Lebanon và nguyên tắc "lấy tĩnh đối tĩnh".

"Tôi không đồng ý với cả hai điều kiện đó", ông nói. "Hai điều kiện này không được đáp ứng. Chúng tôi vẫn ở lại Lebanon trong một khu vực an ninh được thắt chặt […] Chúng tôi ở đó và chúng tôi sẽ không rời đi."

Iran đã yêu cầu Israel chấm dứt các hoạt động quân sự nhắm vào nhóm ủy nhiệm Hezbollah ở Lebanon kể từ khi đồng ý thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Mỹ có hiệu lực trước đó.

Và sau khi ban đầu nói rằng chiến dịch quân sự của Israel chống Hezbollah ở Lebanon là "một cuộc xung đột riêng biệt", tuần này ông Trump nói đang cố gắng tạo ra cái mà ông gọi là "khoảng thời gian để Israel và Lebanon xuống thang", khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran gặp trở ngại, và thời hạn ngừng bắn sắp kết thúc vào tuần tới.

Cả Thủ tướng Netanyahu và các lãnh đạo quân sự của Israel đều nhấn mạnh trong những ngày gần đây rằng thỏa thuận ngừng bắn mà ông Trump đạt được với Tehran không có nghĩa là ngừng bắn ở Lebanon.

Một cuộc thăm dò của kênh truyền hình Channel 12 của Israel tuần trước cho thấy gần 80% người được hỏi ủng hộ việc tiếp tục các cuộc tấn công vào Hezbollah.

Và ba cuộc khảo sát riêng biệt cho thấy đa số người Israel cũng phản đối thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà ông Trump đã đạt được với Iran.

"Các thỏa thuận có thể được ký kết với kết quả hòa ở Washington, nhưng cái giá phải trả là máu và những ngôi nhà bị phá hủy" ở miền bắc Israel, người đứng đầu Hội đồng khu vực Mateh Asher, Moshe Davidovich, nói với truyền thông Israel.

"Cư dân miền bắc không phải là diễn viên quần chúng trong một sô diễn quan hệ công chúng quốc tế," ông nói thêm.

Thỏa thuận ngừng bắn mà Israel đã đồng ý ở Lebanon nêu rõ rằng Israel "bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp tự vệ cần thiết, bất cứ lúc nào, chống lại các cuộc tấn công đã được lên kế hoạch, sắp xảy ra hoặc đang diễn ra" – giống như những gì họ đã làm trong thỏa thuận ngừng bắn cuối cùng được ký kết vào tháng 11/2024, khi Israel tiếp tục các cuộc tấn công thường xuyên vào các mục tiêu mà họ cho là mối đe dọa.

Ít người Israel coi thỏa thuận ngừng bắn này là một lối thoát khỏi cuộc xung đột với Hezbollah.

Nhưng nhiều người coi đó là bằng chứng thêm cho thấy nhà lãnh đạo của họ một lần nữa đang chịu áp lực phải phù hợp với lợi ích của Washington – và rằng mục tiêu từ đồng minh chủ chốt của họ là Mỹ không phải lúc nào cũng giống với mục tiêu của họ.