Ông Trump đánh mất sự ủng hộ quý giá vì mâu thuẫn với Giáo hoàng Leo

Việc Tổng thống Trump phải đối mặt với chỉ trích từ giới lãnh đạo Công giáo không phải là điều bất thường.

Các chính sách nhập cư cứng rắn của ông, được hứa hẹn trong chiến dịch tranh cử và được những người ủng hộ tán thành, đã bị các lãnh đạo Giáo hội lên án.

Trong nhiều tháng, điều này đã khiến hàng giáo phẩm của Giáo hội Công giáo tại Mỹ ở vào thế bất đồng với bộ phận tín đồ Công giáo có khuynh hướng bảo thủ hơn.

Nhưng phản ứng dữ dội trên diện rộng trong 48 giờ qua, xoay quanh việc ông Trump công kích Giáo hoàng Leo và chia sẻ hình ảnh ông trông như Chúa Kitô do AI tạo ra, lại rất khác.

Điều đáng chú ý là một phần những chỉ trích này đến từ những đồng minh Công giáo trung thành, bảo thủ.

Họ không hài lòng, không chỉ vì sự mâu thuẫn công khai của ông Trump với Giáo hoàng Leo, mà còn ở một mức độ sâu xa hơn, liên quan đến cuộc chiến Iran.

Làn sóng phẫn nộ trước bài đăng dài trên mạng xã hội của ông Trump công kích vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên là quá tự do và quá "yếu đuối trong việc chống tội phạm", cùng với hình ảnh AI, đã cho thấy rõ sự thay đổi trong quan điểm của nhiều người Công giáo bảo thủ kể từ khi cuộc chiến nổ ra sáu tuần trước.

"Tôi cầu nguyện tất cả điều này sẽ làm sáng tỏ rằng chúng ta không trông cậy vào một nhà lãnh đạo quốc gia, chúng ta không trông cậy vào những người có nhiều tiền nhất hoặc nhiều vũ khí nhất. Chúng ta trông cậy vào Chúa Kitô," Giám mục Joseph Strickland nói.

Những lời này được nói ra từ một người mà chỉ mới năm ngoái, ông đã tham gia một sự kiện cầu nguyện để "thánh hiến" dinh thự Mar-a-Lago của tổng thống.

Năm 2024, Giám mục Strickland đã có bài phát biểu quan trọng tại CPAC, nơi ông Donald Trump là khách mời danh dự.

Năm 2020, ông đã phát biểu trước một cuộc tuần hành của những người ủng hộ ông Trump kêu gọi đảo ngược kết quả bầu cử.

Giám mục Strickland luôn là người ủng hộ trung thành của Tổng thống Donald Trump trong mọi hoàn cảnh.

Quả thật, lập trường chính trị công khai và sự đối đầu trực tiếp của ông với cố Giáo hoàng Francis thậm chí còn góp phần vào việc ông bị cách chức Giám mục tại Tyler, bang Texas.

Tuy nhiên, trước những quan điểm trái ngược gay gắt giữa Nhà Trắng và Vatican về cuộc chiến ở Iran và khu vực Trung Đông, Giám mục Strickland đã thể hiện sự tách biệt hiếm hoi ra khỏi chính quyền.

"Tôi không tin rằng cuộc xung đột này đáp ứng các tiêu chí của một cuộc chiến chính nghĩa. Tôi đứng về phía Đức Thánh Cha và lời kêu gọi hòa bình của ngài. Đây không phải là vấn đề chính trị. Đây là vấn đề về chân lý đạo đức," ông nói với BBC.

Giám mục Strickland cho rằng quy mô thương vong và nỗi đau mà thường dân vô tội phải gánh chịu có nghĩa là cuộc chiến không bao giờ có thể được coi là "chính nghĩa".

Hơn thế nữa, ông còn công khai chỉ trích cách Nhà Trắng xử lý cuộc chiến và kêu gọi các tín hữu Công giáo khác cũng làm như vậy.

"Khi tôn giáo được sử dụng để biện minh cho hành vi vô đạo đức, mọi thứ trở nên rất tăm tối. Đặc biệt là, việc sử dụng tôn giáo để biện minh cho hành động ném bom đi ngược lại với những gì đức tin hướng đến," Giám mục Strickland nói.

Khi được hỏi về việc ông Trump công kích Giáo hoàng Leo và hình ảnh một số người gọi là "Chúa Giê-su AI", mà ông Trump thanh minh rằng ông nghĩ đó là một bác sĩ chứ không phải Chúa Giê-su, Giám mục Strickland nói rằng ông cảm thấy có "bổn phận" nhắc nhở tổng thống Mỹ về Phúc Âm Mathew.

Ông chỉ ra một đoạn Kinh Thánh dạy rằng quyền lực tối cao thuộc về Chúa Kitô chứ không phải bất kỳ người nào.

"Khi các nhà lãnh đạo thế giới quên đi chân lý này, tất cả đều gặp nguy hiểm," ông nói.

Sự thay đổi trong cách nhìn nhận của những người Công giáo bảo thủ đối với tổng thống Mỹ đi kèm với các nguy cơ chính trị, trong bối cảnh ông Trump đã nhận được sự ủng hộ gia tăng từ nhóm này trong cuộc bầu cử năm 2024.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, đây vẫn là một bức tranh phức tạp.

Nguồn gốc chủng tộc đóng một vai trò quan trọng, với 62% người Công giáo da trắng bỏ phiếu cho ông Donald Trump và 37% cho bà Kamala Harris, trong khi 41% người Công giáo gốc Tây Ban Nha bỏ phiếu cho ông Trump và 58% cho bà Harris.

Điều này vẫn cho thấy xu hướng nghiêng về Đảng Cộng hòa trong cộng đồng Công giáo nói chung, nhưng có sự phân hóa rõ rệt.

Về mặt lịch sử, dữ liệu cho thấy đối với nhiều người Công giáo Mỹ, chính trị quan trọng hơn đức tin.

Quan điểm của họ chủ yếu phụ thuộc vào việc họ thuộc đảng nào, theo ông Greg Smith, Phó Giám đốc cấp cao phụ trách nghiên cứu Tôn giáo tại Trung tâm Nghiên cứu Pew.

Người Công giáo Mỹ có các nhóm cử tri có những quan điểm rất phân cực về các vấn đề như phá thai và nhập cư.

Đó là lý do tại sao sự đồng thuận như thế này giữa những người Công giáo cánh tả và cánh hữu về cuộc chiến Iran là rất hiếm.

Quan điểm của họ về người đứng đầu Giáo hội Công giáo chứng minh điều này.

Theo Pew, Giáo hoàng Francis được lòng những người Công giáo thuộc đảng Dân chủ hơn nhiều so với những người Công giáo thuộc đảng Cộng hòa, trong khi Giáo hoàng Leo nhận được sự ủng hộ cao từ cả hai phía.

Giáo hoàng Francis thường được coi là một nhân vật cấp tiến, hành động mang tính tự phát, đôi khi làm mất lòng những người Công giáo truyền thống - chẳng hạn như việc ông hạn chế Thánh lễ Latinh, điều mà Giáo hoàng Leo đã nới lỏng.

Giáo hoàng không tránh khỏi việc bị chỉ trích, theo Peter Wolfgang, giám đốc điều hành Viện Gia đình Connecticut và là một tiếng nói nổi bật của phe "cánh hữu" Công giáo Mỹ.

"Đức Giáo Hoàng là Đức Giáo Hoàng, chúng ta nợ ngài một sự tôn trọng nhất định, nhưng tôi không nghĩ Giáo hội Công giáo muốn sự phục tùng của những xác chết. Chúng ta là những con người sống, biết suy nghĩ," ông nói.

Ông Wolfgang đã chuyển từ một người theo chủ nghĩa thực dụng thận trọng ủng hộ ông Trump, người rất muốn luật phá thai bị bãi bỏ, sang một người ủng hộ nhiệt tình hơn.

Ông là người bảo vệ mạnh mẽ các chính sách trục xuất hàng loạt và chủ nghĩa dân tộc Công giáo do ông JD Vance đại diện.

Nhưng hiện tại ông chỉ trích gay gắt hành vi của tổng thống Mỹ đối với Giáo hoàng Leo.

"Tổng thống Trump không hiểu cách thức hoạt động của Giáo hội Công giáo. Đức Giáo Hoàng không chỉ đơn thuần là người đứng đầu nhà nước, ngài là Đại diện của Chúa Kitô.

"Những cuộc tấn công nhằm vào ngài được coi là những cuộc tấn công nhằm vào chính Giáo hội.

"Ông ấy càng tấn công Đức Giáo Hoàng thì sự ủng hộ dành cho ông ấy trong số các cử tri Công giáo càng giảm," ông Wolfgang nói với BBC.

Ông Peter Wolfgang nói rằng đức tin đã dẫn ông đến việc thách thức các giám mục Công giáo Mỹ khi họ chỉ trích các chính sách nhập cư của Tổng thống Trump, nhưng cũng chính đức tin đó lại khiến ông phản đối cuộc chiến này.

"Khi Tổng thống Trump nói về việc xóa sổ nền văn minh Iran, hoặc Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đọc một lời cầu nguyện khát máu mà người Công giáo không thể hiểu nổi, thì việc những người Công giáo bảo thủ đứng về phía Giáo hoàng Leo là điều hoàn toàn tự nhiên," ông nói.

Ngay sau các cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel vào Iran, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã đọc một lời cầu nguyện gây tranh cãi tại một buổi lễ thờ phượng ở Lầu Năm Góc, nói về "bạo lực áp đảo" và "công lý được thực thi nhanh chóng và không khoan nhượng".

Trong các bài viết của mình, ông Peter Wolfgang thường dành những lời chỉ trích gay gắt nhất cho phe "cánh tả" Công giáo, nhưng ông cho rằng vấn đề Iran ở một mức độ nào đó đã thống nhất các phe phái, một phần là do thông điệp phản chiến của Giáo hoàng.

Điều hiếm thấy là không có thành viên cấp cao nào trong giới giáo sĩ Công giáo Mỹ công khai ủng hộ cuộc chiến ở Iran.

Ngay cả Robert Barron, Giám mục của giáo phận Winona-Rochester, một đồng minh chủ chốt của ông Trump, cũng yêu cầu tổng thống Mỹ xin lỗi Giáo hoàng vì những lời công kích gay gắt, nhưng đã bị bác bỏ.

Thuộc cánh tự do của Giáo hội Công giáo, ông Steven Greydanus, một phó tế và nhà bình luận nổi tiếng, cũng nhận thấy sự đồng thuận quan điểm hiếm hoi này.

Ông cảm thấy một yếu tố góp phần là việc Nhà Trắng "làm sai lệch" các nguyên tắc của "Thuyết Chiến tranh Chính nghĩa" - một học thuyết thần học xác định khi nào thì được phép tiến hành chiến tranh và cách thức tiến hành cuộc chiến đó.

Nhưng ông cũng nói rằng một phần nguyên nhân là do sự tương phản giữa Tổng thống Trump và "sự hiện diện mang tính hàn gắn" của Giáo hoàng Leo.

"Mặc dù tôi buồn trước sự công kích trực diện của ông Donald Trump nhằm vào Giáo hoàng Leo, nhưng theo một cách nào đó, tôi hoan nghênh việc người Công giáo giờ đây đang phải đối diện với một lựa chọn rõ ràng," ông Greydanus nói.

Vatican vẫn giữ vững lập trường rằng những gì diễn ra trong các tuần gần đây không phải là cuộc đối đầu giữa Giáo hoàng Leo và Tổng thống Trump, mà là một vị Giáo hoàng đang dựa vào đức tin của mình để phản đối lý lẽ biện minh của cuộc chiến này.

Nhưng khi Tổng thống Trump nói rằng "cả một nền văn minh sẽ diệt vong" ở Iran, Giáo hoàng đã trực tiếp đáp trả, gọi lời đe dọa đó là "thực sự không thể chấp nhận được".

Linh mục Antonio Spadaro SJ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục của Vatican, cho biết: "Có một sự khác biệt quan trọng giữa việc thách thức một người và thách thức nguyên tắc cho phép chiến tranh xảy ra."

Linh mục Spadaro nói với BBC rằng trong khi các cuộc đối thoại đang diễn ra đằng sau hậu trường ở "những nơi quyền lực", Giáo hoàng cũng phải đưa ra những tuyên bố công khai phản đối cuộc xung đột để "đánh dấu giới hạn đạo đức" của những gì có thể chấp nhận được.

Vậy từ Thành phố Vatican, người ta nhìn nhận thế nào về sự đồng thuận giữa các tín hữu Công giáo Mỹ cánh tả và cánh hữu trong việc ủng hộ thông điệp phản chiến của Giáo hoàng Leo?

"Tất nhiên, ngài không thể đoàn kết tất cả mọi người," linh mục Spadaro nói. "Nhưng Giáo hoàng Leo đã đưa cuộc tranh luận trong Giáo hội Công giáo ra khỏi con đường thuần túy đảng phái."

Có những câu hỏi về lý do tại sao Tổng thống Trump lại đăng một hình ảnh do AI tạo ra mà chắc chắn sẽ gây xa lánh và xúc phạm một số người ủng hộ ông.

Điều bất thường là ông Trump đã rút lại và xóa bức ảnh đó.

Và cũng có những câu hỏi về động cơ bài phát biểu công kích Giáo hoàng Leo.

Đối với một số người, dường như điều này nhằm làm suy yếu sự phản đối chiến tranh của Giáo hoàng.

"Nhưng trong nỗ lực làm mất uy tín Giáo hoàng, cuộc tấn công của ông Trump ngầm thừa nhận sức nặng của tiếng nói đạo đức của Giáo hoàng," Linh mục Spadaro của Vatican nói.

"Nếu Giáo hoàng Leo không có tầm quan trọng như vậy, ngài sẽ không đáng được nhắc đến.

"Thay vào đó, ngài được nhắc đến, được nêu tên, được phản đối - một dấu hiệu cho thấy lời nói của ngài có trọng lượng."