Moja kwa moja, Zelensky: Ushirikiano wa kijasusi kati ya Marekani na Ukraine sasa umeimarika

Moja kwa moja

Na Beldeen Waliaula

1. Dakika 13 zilizopitaBurudani tupu, mabao tele: Ligi ya Mabingwa yaweka rekodi mpya

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Tangu kuanzishwa kwa mfumo mpya wa Ligi ya Mabingwa Ulaya mwanzoni mwa msimu wa 2024-25, mashindano hayo yamekuwa yakitoa kila kitu ambacho mashabiki wanakipenda. Lakini jambo linalojitokeza zaidi msimu huu ni ongezeko kubwa la mabao.

   Mabao 187 yamefungwa kufikia sasakatika michuano hiyo, wastani wa mabao 4.16 kwa kila mechi, kiwango cha juu zaidi kuwahi kushuhudiwa katika historia ya Ligi ya Mabingwa.

   "Angalia idadi ya mabao yanayofungwa, ni jambo la kushangaza," alisema winga wa zamani wa Manchester United na England, Ashley Young, kupitia BBC Radio 5 Live. "Washambuliaji wamekuwa makini sana mbele ya lango."

   Beki wa zamani wa Liverpool, Stephen Warnock, naye alieleza idadi hiyo ya mabao kuwa "ya ajabu". Lakini je, hali hii ni ya kipekee?

   Takwimu zafichua nini?

   Wastani wa sasa wa mabao kwa kila mechi si rekodi tu katika historia ya Ligi ya Mabingwa, bali pia ni wa tatu kwa ubora katika historia yote ya Kombe la Ulaya. Ni misimu miwili pekee, 1955-56 (4.38) na 1959-60 (4.19), iliyorekodi wastani mkubwa zaidi.

   Mabao yanaendelea kunyesha kwa kasi isiyo ya kawaida. Jumanne, mabao 40 yalifungwa katika mechi tisa pekee.

   Hata hivyo, siku ya kuvutia zaidi ilikuwa Jumatano iliyopita, ambapo mabao 46 yalifungwa, idadi ya tatu kwa ukubwa kuwahi kushuhudiwa ndani ya siku moja katika historia ya mashindano hayo.

   Kwa pamoja, mechi za Jumanne na Jumatano wiki iliyopita zilizalisha mabao 78, na kuifanya raundi ya pili ya mechi kuwa ya mabao mengi zaidi kuwahi kurekodiwa.

   Jumla hiyo ilikuwa mabao tisa zaidi ya yale 69 yaliyofungwa katika raundi ya kwanza ya msimu huu. Wakati huo, raundi hiyo ilikuwa tayari imeweka rekodi ya pili ya mabao mengi tangu kuanzishwa kwa mfumo mpya wa hatua ya ligi mwaka 2024-25.

   Swali ni je, rekodi nyingine itavunjwa tena wiki hii?

   Soma pia:

   Je, Manchester City wana nafasi yoyote ya kushinda rufaa yao?

   Kwa nini mkataba wa Rwanda wa kuandaa mbio za Langalanga-F1 bado unazua utata

2. Dakika 49 zilizopitaSaudi Arabia yasema imedungua droni tano zilizokuwa zikielekea nchini humo

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Muungano wa kijeshi unaoongozwa na Saudi Arabia na unaounga mkono serikali ya Yemen, umesema wamedungua ndege tano zisizo na rubani zilizokuwa zikielekea katika eneo la Medina na mashariki mwa Saudi Arabia.

   Msemaji wa muungano huo, Turki al-Maliki, amesema kupitia taarifa iliyochapishwa kwenye mtandao wa X, kuwa ndege tano zisizokuwa na rubani zilizokuwa zikielekea Saudi Arabia zilidunguliwa.

   Hata hivyo, msemaji huyo hakueleza ndege hizo zisizo na rubani zilitoka wapi wala ikiwa tukio hilo lilisababisha uharibifu wowote.

   Katika siku za hivi karibuni, mvutano kati ya Saudi Arabia na Wahouthi wa Yemen umeongezeka. Saudi Arabia imekuwa ikiishutumu kundi hilo kwa kufanya mashambulizi kwa kutumia ndege zisizo na rubani na makombora ya masafa marefu.

   Soma pia:

   Jinsi mwanamke mmoja alivyohukumiwa kifo kwa madai ya kufanya "kitendo cha aibu" katika msikiti wa Makka

   Kwanini Saudi Arabia inatafuta washirika wapya wa ulinzi?

3. Saa 1 iliyopitaMjumbe wa Trump kukutana na Putin kujadili mpango wa kumaliza vita vya Ukraine

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Mjumbe maalum wa Marekani, Steve Witkoff, anatarajiwa kukutana na Rais wa Urusi, Vladimir Putin, mjini St. Petersburg hii leo, ili kujadili mapendekezo ya kumaliza vita vya Urusi dhidi ya Ukraine ambavyo vimedumu kwa miaka kadhaa.

   Mazungumzo hayo yanafanyika siku moja baada ya Witkoff kukutana na Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, mjini Oslo.

   Awali, Kyiv ilikuwa imeishutumu Marekani kwa kuinyima taarifa muhimu za ujasusi, madai ambayo Washington ilikanusha.

   Soma pia:

   Ndani ya mtandao wa siri wa hujuma dhidi ya Putin nchini Urusi

   Kwa nini Urusi imekaa pembeni katika mgogoro wa Yemen?

4. Saa 2 zilizopitaIran yajitolea kuwa mpatanishi kati ya Saudi Arabia na Wahouthi

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Iran, Abbas Araqchi, amesema kuwa Saudi Arabia na kundi la waasi la Wahouthi nchini Yemen bado hawajajibu pendekezo la Iran la kutaka kuwa mpatanishi kati ya pande hizo mbili ili kumaliza mapigano.

   Kulingana shirika la habari la Reuters, Araqchi alisema kuwa alikuwa amejitolea kusaidia kuanzisha mazungumzo ya kupata amani, baada ya mashambulizi ya Wahouthi dhidi ya Saudi Arabia kuongezeka mapema mwezi huu.

   Akizungumzia kuhusu taarifa ya Misri ya kuunga mkono Saudi Arabia katika vita dhidi ya Wahouthi, Waziri huyo alisema kuwa “uingiliaji wowote wa nje utachochea hali kuwa ngumu zaidi”

   Awali, Misri ilisema kuwa iko tayari kuipatia Saudi Arabia msaada wowote unaohitajika ili kulinda usalama wake.

   Soma pia:

   Kwa nini Wahouthi bado wanafanikiwa kuishambulia Saudi Arabia?

   Mashambulizi ya Houthi dhidi ya Saudi Arabia yataathiri ibada ya Umrah?

5. Saa 3 zilizopitaTetesi za Soka: United, Arsenal na Liverpool zakoleza mbio za usajili

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Manchester United inapanga kufanya mageuzi makubwa katika safu yake ya ulinzi msimu ujao na inajiandaa kurejea kwa Lewis Hall wa Newcastle. Beki huyo wa England mwenye umri wa miaka 22 anaripotiwa kuwa tayari kuhamia Old Trafford. United pia inamuwinda beki wa Ufaransa Adrien Truffert (24) wa Bournemouth.( iNews)

   Real Madrid bado ina nia ya kumsajili beki wa Italia Riccardo Calafiori, lakini Arsenal imeweka wazi kuwa itahitaji ofa kubwa isiyo ya kawaida ili kumuuza mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 24. (CaughtOffside)

   Liverpool na Arsenal zinamuwania beki kijana wa Hispania Xavi Espart (19), lakini Barcelona haitaki kumuachia na ina kipengele cha kuvunja mkataba wake kinachozidi pauni milioni 84. (Teamtalks)

   Newcastle United inafikiria kumsajili beki wa England Fikayo Tomori kutoka AC Milan mara tu atakapokuwa mchezaji huru mwishoni mwa msimu. (Football Insider)

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Arsenal pia inapanga kumsajili mshambuliaji wa Club Brugge, Nicolo Tresoldi (22), katika dirisha la Januari. Mjerumani huyo anatajwa kuwa na thamani ya pauni milioni 42. (Sun)

   Kiungo wa Argentina Emiliano Buendia yuko mbioni kuongeza mkataba wake na Aston Villa, huku mazungumzo ya mikataba mipya na Victor Lindelof pamoja na George Hemmings yakipiga hatua.

   Manchester United inaendelea kufuatilia hali ya winga wa Crystal Palace, Ismaila Sarr (28), ambaye pia anawindwa na Galatasaray. (Athletic)

   Beki wa Tottenham, Pedro Porro (27), anaripotiwa kuwa tayari kuzingatia nafasi ya kujiunga na Barcelona au Real Madrid iwapo ofa itawasilishwa. (Teamtalk)

   Wakati huo huo, beki wa Argentina Lisandro Martinez anatarajiwa kuondoka Manchester United mwishoni mwa msimu. (Mail)

   Soma pia:

   Je, Manchester City wana nafasi yoyote ya kushinda rufaa yao?

   Kwa nini mkataba wa Rwanda wa kuandaa mbio za Langalanga-F1 bado unazua utata

6. Saa 3 zilizopitaTrump: Amani au nguvu? Uamuzi wa mwisho kuhusu Iran ni wangu

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Rais wa Marekani, Donald Trump, amesema hahitaji msaada wa nchi nyingine katika kukabiliana na Iran, akisisitiza kwamba Marekani ina uwezo wa kushinda mgogoro huo peke yake.

   Akizungumza katika mkutano na waandishi wa habari katika Ikulu ya White House Jumanne jioni, Trump alirudia madai yake kuhusu ubora wa Marekani katika mvutano unaoendelea na Iran.

   "Kama mnavyojua, tunaendelea vizuri sana kuhusu Iran. Kilichobaki ni kufanya uamuzi wa mwisho kuhusu namna tutakavyoshinda; je, tutafanya hivyo kwa njia ya amani au kwa njia kali?" alisema Trump.

   Aliongeza kuwa: "Kwa vyovyote vile, tunaendelea vizuri sana na hatuhitaji msaada wa mtu yeyote."

   Akizungumzia kupanda kwa bei ya mafuta kufuatia vikwazo vya usafiri katika Mlango wa Hormuz, Trump alisema wananchi wengi hawajaridhishwa na gharama za mafuta, lakini akaeleza kuwa hiyo ni gharama ndogo ikilinganishwa na hatari ya Iran kupata silaha za nyuklia.

   "Watu hawafurahishwi na bei ya mafuta. Hata hivyo, hiyo ni gharama ndogo kulipa ili kuzuia Iran kupata silaha za nyuklia," alisema.

   Trump pia alisema aliwasiliana na viongozi wa nchi mbalimbali ili kubaini kama wangekuwa tayari kuisaidia Marekani, lakini alidai kuwa wote walikataa.

   "Nilikuwa nawajaribu tu. Niliwapigia marais na mawaziri wakuu kadhaa kuwauliza kama wangependa kutusaidia, na wote walisema hapana," alisema.

   Hata hivyo, hakutaja viongozi aliowasiliana nao wala maelezo ya mazungumzo hayo.

   Kauli hizo zinakuja saa chache baada ya Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, kuchapisha video ya mazungumzo yake ya simu na Trump. Katika video hiyo, Netanyahu anasikika akisema:

   "Donald, bado tuna kazi ambayo haijakamilika. Tutaikamilisha pamoja kwa sababu hakuna mwingine anayeweza kufanya hivyo."

   Wakati huo huo, Iran imeendelea kushinikiza kusitishwa kwa vitisho kutoka Marekani na Israel. Siku moja iliyopita, Tehran iliwasilisha barua kwa Umoja wa Mataifa ikitaka hatua zichukuliwe kukomesha vitisho hivyo.

   Maafisa waandamizi wa Iran pia walisisitiza katika mazungumzo yao na mkuu wa jeshi la Pakistan, Asim Munir, kwamba sharti la kuanza tena mazungumzo na Marekani ni Washington kuheshimu masharti yaliyofikiwa katika makubaliano ya Islamabad.

7. Saa 3 zilizopitaZaidi ya watu 300 wauawa katika mashambulizi ya droni nchini Sudan

   

   Chanzo cha picha, MSF via Reuters

   Jeshi la Sudan limetuhumiwa kutekeleza mashambulizi kadhaa ya ndege zisizo na rubani ambayo yameripotiwa kuwaua zaidi ya watu 300, wakiwemo watu kadhaa waliokuwa wakielekea kwenye mazishi.

   Vyanzo vimeiambia taasisi ya Sudan War Observatory, inayofuatilia mzozo uliozuka mwaka 2023 kati ya jeshi la Sudan na kikosi cha wanamgambo cha Rapid Support Forces (RSF), kuwa watu 150 waliuawa katika mashambulizi yaliyolenga maeneo mawili katika jimbo la West Kordofan, Jumapili jioni.

   Katika eneo la Abyei, linalozozaniwa na Sudan na Sudan Kusini, watu 153 waliuawa baada ya ndege zisizo na rubani kushambulia soko moja siku ya Jumatatu.

   Chanzo kimoja cha kijeshi kimeiambia BBC kuwa jeshi la Sudan lilitekeleza shambulizi hilo, kwa madai kuwa soko hilo lilikuwa kituo kinachosambaza mafuta kwa RSF.

   Shambulizi hilo limeongeza mvutano kati ya Sudan na Sudan Kusini, ambazo kwa pamoja zinasimamia eneo la Abyei. Nchi hizo zote mbili zinadai kumiliki eneo hilo lenye utajiri wa mafuta, katika mzozo ambao haujapata suluhu tangu Sudan Kusini ijitenge na Sudan mwaka wa 2011.

   Sudan Kusini imemwita balozi wa Sudan nchini humo ili kuwasilisha rasmi malalamishi yake kuhusu shambulizi hilo.

   Licha ya kuwepo kwa vikwazo vya usambazaji wa silaha kwa Sudan, mataifa ya kigeni yamekuwa yakiuza silaha ikiwemo ndege zisizo na rubani kwa pande zote mbili, jeshi la Sudan na RSF. Silaha hizo zinazidi kuwa miongoni mwa zinazotumiwa zaidi katika mzozo huo.

   Soma pia:

   Watoto waliozaliwa wakati wa vita Sudan wanavyokosa utambulisho kisheria

   "Moto ulitokea angani na kuwachoma" - Waathiriwa wa vita vinavyoendelea Sudan Kusini

8. Saa 4 zilizopitaNigeria yathibitisha kisa cha Ebola kwa msafiri aliyetoka Afrika Mashariki

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Nigeria imeripoti kisa kimoja cha Ebola, kutoka kwa mgonjwa mmoja wa kike aliyesafiri kutoka Uganda, Afrika Mashariki, hadi mjini Abuja, nchini Nigeria.

   Waziri wa Afya wa taifa hilo, Muhammad Ali Pate, amesema kisa hicho kimethibitishwa kupitia vipimo vya maabara.

   Mgonjwa huyo kwa sasa ametengwa na anapokea matibabu katika hospitali moja mjini Abuja.

   Mamlaka za afya za Nigeria zimeanza kufuatilia watu waliokuwa karibu na mgonjwa huyo ili kuzuia kuenea zaidi kwa ugonjwa huo. Hadi kufikia sasa, watu 44 waliokuwa na mawasiliano ya karibu naye wametambuliwa.

   Nigeria ni nchi ya kwanza Afrika Magharibi kuripoti kisa kinachohusishwa na mlipuko wa sasa wa Ebola ambao umeenea Afrika Mashariki. Nchi hiyo ilifanikiwa kudhibiti mlipuko wa awali wa ugonjwa huo mwaka wa 2014.

   Soma pia:

   Kenya yathibitisha visa vinne vipya vya Ebola, idadi yafikia saba

   Jinsi taarifa za milipuko ya magonjwa zinavyoathiri afya ya akili na namna tunavyofikiri

9. Saa 4 zilizopitaZelensky akiri ushirikiano wa Marekani katika utoaji wa taarifa za kijasusi

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, amesema kuwa ushirikiano wa Marekani na taifa lake katika kutoa taarifa za kijasusi kuhusu mashambulizi hatari ya makombora ya Urusi sasa umeanza kufanya kazi, baada ya kufanya mazungumzo na mjumbe maalum wa Rais Donald Trump, Steve Witkoff.

   Mkutano huo ulifanyika mjini Oslo, kufuatia tuhuma za Ukraine kwamba Washington ilikuwa imesitisha kutoa taarifa muhimu za kijasusi madai ambayo Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, aliyakataa na kuyataja kuwa uongo.

   Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, amesema mfumo huo umeanza tena kufanya kazi kwa ufanisi.

   "Tunashukuru kwamba mifumo ya ujasusi inafanya kazi. Ninazungumzia mifumo ya tahadhari ya mapema, ambayo ni muhimu sana kwa wananchi wetu, watoto, watu wazima na raia kwa ujumla, kwa sababu tunaweza kupata taarifa ya tahadhari wakati kombora la masafa marefu linapokuja. Ukraine inataka amani kuliko mtu mwingine yeyote. Na ni Urusi ndiyo iliyoanzisha vita hivi. Uamuzi wa kuendeleza mauaji ni wa Urusi, na Urusi pekee ndiyo inayopaswa kuwajibika kwa uamuzi huo.’’

   Rais wa Finland, Alexander Stubb, ambaye pia alishiriki katika mazungumzo hayo, alisema kuwa wamepiga hatua kuhusu mapendekezo ya kufikia amani, lakini hakutoa maelezo zaidi.

   Rais wa Urusi, Vladimir Putin, bado hajatoa maoni yake hadharani kuhusu mapendekezo hayo ya hivi karibuni.

   Hata hivyo, Waziri wa Mambo ya Nje wa Urusi, Sergei Lavrov, amesema kuwa Kremlin itasikiliza mapendekezo ambayo Witkoff atawasilisha, huku akiondoa uwezekano wa “makubaliano yoyote ya kisiasa yanayohusisha kufanya mapatano kwa upande wa Urusi”.

   Soma pia:

   Ndani ya mtandao wa siri wa hujuma dhidi ya Putin nchini Urusi

   Enzi ya droni za kuzuia mashambulizi inafikia kikomo: Kwa nini hali hii imetokea na nini kitachukua nafasi yake?

10. Saa 4 zilizopitaHujambo na karibu katika matangazo yetu ya moja kwa moja Jumatano ya leo