Je, Wahouthi wameziunganisha Saudi Arabia na UAE kwa karibu zaidi?

Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, Makamu wa Rais wa Falme za Kiarabu (UAE), ambaye alikuwa katika ziara nchini Saudi Arabia kwa mwaliko wa nchi hiyo, alikutana na Mrithi wa Ufalme wa Saudi Arabia, Mohammed bin Salman.

Kwa mujibu wa vyombo vya habari vya serikali ya Saudi Arabia, mkutano huo "ulijadili uhusiano kati ya nchi hizo mbili ndugu na matukio ya hivi karibuni katika eneo hilo."

Wakati wa mkutano huo, Sheikh Mansour alifikisha ujumbe na salamu za Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, Rais wa Falme za Kiarabu, kwa Mohammed bin Salman; naye Mrithi wa Ufalme wa Saudi Arabia, kwa upande wake, alitoa salamu na heri njema kwa Rais wa Falme za Kiarabu.

Waziri wa Ulinzi wa Saudi Arabia, Prince Khalid bin Salman bin Abdulaziz, ambaye alifika nchini humo kwa mwaliko wa Makamu wa Rais wa UAE, pia alihudhuria mkutano huo.

Mkutano huu ni miongoni mwa mawasiliano machache ya ngazi ya juu kati ya pande hizo mbili kufuatia kuongezeka kwa mvutano katika uhusiano wa nchi hizo mbili katika kipindi cha mwaka uliopita, na unaashiria nia ya Riyadh na Abu Dhabi ya kuhuisha njia za mawasiliano kati yao.

Ziara hii pia ni muhimu sana kwa sababu ilifanyika kufuatia mwaliko wa Waziri wa Ulinzi wa Saudi Arabia, jambo linaloashiria kuwa masuala ya usalama na kijeshi hasa hali ya mambo nchini Yemen na usalama wa baharini katika Bahari ya Shamu na Mlango-bahari wa Bab al-Mandab yanapewa kipaumbele kikubwa katika ajenda.

Ziara hii imefanyika wakati ambapo hali halisi ya mambo nchini Yemen inabadilika kwa kasi; mabadiliko ambayo kwa mara nyingine yameziweka Saudi Arabia na Umoja wa Falme za Kiarabu katika changamoto ya kuratibu misimamo yao kuhusu mustakabali wa mzozo huo na mipango ya usalama kusini mwa Yemen.

Wakati huo huo, mapigano kati ya vikosi vinavyoungwa mkono na Saudi Arabia na vuguvugu la Ansar Allah (Houthi) nayo yanazidi kushika kasi.

"Umuhimu wa kuhuisha upya muungano dhidi ya Wahouthi"

Kulingana na Dkt. Andreas Craig, mtaalamu wa masuala ya Mashariki ya Kati, huu ni mkutano wa kwanza rasmi kati ya Waziri wa Ulinzi wa Saudi Arabia, Khalid bin Salman, na Makamu wa Rais wa UAE, Sheikh Mansour bin Zayed, tangu kuzuka kwa mvutano mkubwa katika uhusiano wa Saudi Arabia na UAE mwezi Desemba mwaka jana.

Aliandika kwenye mtandao wa X kwamba kumekuwa na mawasiliano kadhaa ya ngazi ya chini kati ya nchi hizo mbili katika wiki za hivi karibuni, kwani vikosi vinavyoungwa mkono na UAE nchini Yemen vinaonekana kuwa kizuizi cha mwisho chenye ufanisi dhidi ya Wahouthi.

Hata hivyo, makundi mengi ya wanamgambo wa kusini ambayo hapo awali yalipokea msaada kutoka UAE yanasita kujiunga na mapigano dhidi ya Wahouthi kaskazini mwa Yemen.

Dkt. Craig anasema muungano dhidi ya Wahouthi unahitaji kupangwa upya na kuhuishwa. Wakati huo huo, Saudi Arabia pia inajaribu kuimarisha uwezo wake wa ulinzi kwa msaada wa Uturuki, Uingereza, Ufaransa na Pakistan.

Mwaka jana, Saudi Arabia na Falme za Kiarabu (UAE), ambazo hapo awali zilikuwa washirika, zilikuwa wapinzani kutokana na mzozo wa Yemen, ambapo nchi hizo mbili ziliunga mkono pande tofauti katika maeneo ya kusini.

Hitilafu pia ziliibuka kuhusu masuala kadhaa ya sera za kigeni, hasa kuhusiana na Sudan na eneo la Afrika, ambapo nchi hizo mbili zinaunga mkono vikosi vinavyopigana dhidi ya vile vinavyoungwa mkono na upande mwingine.

Hatua hiyo ya Saudi Arabia inakuja wakati nchi hiyo ikikabiliwa na mashambulizi ya wiki kadhaa kutoka kwa vuguvugu la Ansar Allah nchini Yemen. Mashambulizi hayo, yanayotumia makombora na ndege zisizo na rubani (drones), yanalenga meli za mafuta, mitambo ya mafuta, viwanja vya ndege na hata mji mkuu, hasa baada ya Wahouthi kuteka udhibiti wa eneo la pwani ya Bahari Nyekundu kutoka kwa vikosi vya serikali ya Yemen vinavyoungwa mkono na Saudi Arabia.

Katika wiki za hivi karibuni, Saudi Arabia imejaribu kutafuta msaada kutoka kwa washirika wake wa kimataifa ili kukabiliana na hali hiyo nchini Yemen.

Kulingana na gazeti la Marekani la The New York Times, mrithi wa ufalme wa Saudi Arabia amewasiliana tena na Trump na kuomba msaada wa kukabiliana na kusonga mbele kwa Wahouthi, lakini tovuti ya Axios iliripoti kuwa Trump alikataa ombi kama hilo wiki moja kabla.

Wakati huo huo, makamanda wa kijeshi kutoka Saudi Arabia, Uturuki na Pakistan walijadili njia za kuisaidia Riyadh huku Wahouthi wakiongeza kasi ya operesheni zao dhidi ya muuzaji mkubwa zaidi duniani wa mafuta ghafi.

Uhusiano imara licha ya kutokubaliana

Tofauti kati ya Saudi Arabia na Falme za Kiarabu (UAE) zilionekana wazi zaidi mwezi Desemba mwaka jana, wakati Riyadh ilipoishutumu Abu Dhabi kwa kuhatarisha usalama wa taifa la Saudi Arabia kwa kuunga mkono makundi yanayotaka kujitenga kusini mwa Yemen.

Kulingana na maafisa wa Saudi Arabia, makundi hayo yalikuwa yakipanga shambulio la kushtukiza.

Nchi hizo mbili jirani za Ghuba hazina mtazamo mmoja kuhusu vita vya Yemen wala kuhusu Iran. UAE imechukua msimamo mkali zaidi na kuweka masharti magumu zaidi kwa makubaliano yoyote yanayoweza kufikiwa.

Kinyume chake, Saudi Arabia iliunga mkono juhudi za upatanishi za Pakistan, ambazo hatimaye zilisababisha kusainiwa kwa mkataba wa maelewano kati ya Washington na Tehran mwezi Juni.

Kwa kuwa Saudi Arabia na UAE ndizo nchi mbili zenye uchumi mkubwa zaidi katika Baraza la Ushirikiano la Ghuba (GCC) na nchi mbili zenye idadi kubwa zaidi ya watu katika eneo hilo, ni jambo la kawaida kuwepo kwa ushindani fulani kati yao, hasa baada ya kuibuka kwa kizazi kipya cha viongozi katika nchi zote mbili ambao malengo, matarajio na maono yao wakati mwingine yametofautiana na yale ya wenzao katika nchi nyingine.

Licha ya kuongezeka kwa ushindani wa kuvutia uwekezaji wa kimataifa na makampuni makubwa, uhusiano wa kiuchumi kati ya nchi hizo mbili unasalia kuwa muhimu sana katika eneo hilo, na kila moja ni mshirika muhimu wa kibiashara wa mwenzake.

Licha ya mivutano hiyo, jumbe za nia njema zilitolewa kati ya nchi hizo mbili mwezi Julai mwaka jana, wakati maafisa na mawaziri walipoweka picha na maoni kwenye mitandao ya kijamii yaliyobeba ujumbe wa urafiki na mshikamano.

Tukio maarufu zaidi lilikuwa picha iliyowekwa na Turki Al-Sheikh, mkuu wa Mamlaka ya Jumla ya Burudani ya Saudi Arabia, ikionyesha Khalid bin Salman na Mansour bin Zayed wakiwa pamoja.

Alisema picha hiyo ilipigwa siku chache zilizopita na kuandika: "Saudi Arabia na Falme za Kiarabu zinafurahia uhusiano imara wa kindugu na ushirikiano."

Hali hii ilijitokeza katikati ya miezi kadhaa ya mijadala mikali na mabishano kati ya watu na makundi yanayounga mkono pande zote mbili kwenye mitandao ya kijamii, huku Saudi Arabia pia ikishutumiwa kwa kuendesha kampeni ya vyombo vya habari dhidi ya nchi hiyo jirani.

Ingawa ajenda ya ziara hiyo haijatangazwa rasmi, muda wake ni muhimu sana ikizingatiwa mivutano ya kikanda na migogoro ya huko nyuma kati ya nchi hizo mbili.

Mkutano huo unaonekana kama kipimo cha uwezo wa Riyadh na Abu Dhabi wa kudhibiti tofauti zao na kujenga upya msingi wa ushirikiano katika masuala ya kikanda.