'Eisiau gweithio yng Nghymru, ond does dim swyddi' - myfyrwyr ffisiotherapi

Mae myfyrwyr ffisiotherapi yng Nghymru yn dweud eu bod yn teimlo'n "rhwystredig" ac yn "ansicr" am eu dyfodol oherwydd prinder swyddi yn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG).

Bu myfyrwyr a graddedigion yn protestio ar risiau'r Senedd brynhawn Mawrth gan alw am fwy o gyfleoedd gwaith a rhybuddio y gallai ffisiotherapyddion sydd newydd gymhwyso "gael eu gorfodi i adael Cymru neu droi at feysydd gwaith eraill".

Yn ôl y Gymdeithas Siartredig Ffisiotherapi, mae galw am fwy o ffisiotherapyddion yng Nghymru, ond does dim digon o swyddi ar gael i'r rhai sy'n graddio oherwydd pwysau ariannol a chyfyngiadau recriwtio.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn cydnabod pryderon myfyrwyr ac yn gweithio gyda'r GIG a sefydliadau perthnasol i gefnogi graddedigion.

Mae Anwen Thomas, o Gaerfyrddin, sy'n astudio ffisiotherapi, yn dweud bod y diffyg cyfleoedd gwaith yn peri rhwystredigaeth, yn enwedig gan fod cleifion yn parhau i fod angen triniaeth.

"Ma' 'na lot o rwystredigaeth ynglŷn â'r diffyg swyddi ym maes gofal iechyd yng Nghymru, ond yn enwedig 'efo ffisiotherapi ar hyn o bryd," meddai.

"Ni wedi dod ar y cwrs yma yn meddwl y byddai 'na swydd ar ei ddiwedd e, ond ma' 'na ansicrwydd mawr o gwmpas hynny.

"Ma' 'na gleifion yn yr ysbytai sydd angen triniaeth a gweld ffisiotherapydd, felly ma'r diffyg swyddi 'ma'n rili rhwystredig, achos does dim diffyg myfyrwyr na phobl sydd angen y driniaeth."

Dywedodd Anwen ei bod wedi edrych ar brofiadau'r rhai a raddiodd yr haf diwethaf, a bod nifer y rhai sydd wedi cael swyddi yn peri pryder iddi.

"Allai ond meddwl am bedwar sydd wedi cael swydd allan o tua 50 ohonyn nhw," meddai.

"O ran ystadegau, o gymharu â faint sydd ar y cwrs, ma' hwnna'n rif ofnadwy. Dyw e ddim yn ddigon da."

Ychwanegodd fod y sefyllfa'n gorfodi graddedigion i ystyried gadael Cymru neu chwilio am waith mewn maes gofal arall.

"Fi eisiau i Lywodraeth Cymru gymryd y mater o ddifrif," meddai.

"Ma' 'na gleifion yn y gwelyau yn gofyn am ffisiotherapydd, ond does 'na neb i helpu."

Mae'r diffyg swyddi hefyd yn codi pryderon i fyfyrwyr sydd wedi derbyn bwrsariaeth ffisiotherapi Llywodraeth Cymru, sy'n golygu bod disgwyl iddyn nhw weithio yng Nghymru am ddwy flynedd ar ôl graddio, neu wynebu'r posibilrwydd o orfod ad-dalu'r arian.

Mae Ruby Jones, o Gaerdydd, sydd yn ei thrydedd flwyddyn yn astudio ffisiotherapi, yn dweud ei bod am aros yng Nghymru, ond nad yw'n sicr y bydd hynny'n bosib.

"Chi'n dod mewn i'r swydd yma achos chi isie helpu pobl, ac wedyn cael gwybod ar y diwedd bod 'na ddim opsiwn i wneud hynny - mae'n siomedig iawn," meddai.

"Ma' pawb fan hyn mor frwdfrydig am y cwrs a'r swydd, felly mae'n siom ac yn rili drist."

Dywedodd Ruby ei bod am aros yng Nghymru ar ôl gorffen ei hastudiaethau.

"Dwi'n dod o Gaerdydd, dwi isie aros yng Nghymru a gweithio yma. Dwi wrth fy modd yma," meddai.

Ond mae'n poeni am oblygiadau'r sefyllfa i fyfyrwyr sydd wedi derbyn bwrsariaeth.

"Fi a lot o bobl yma yn rhan o'r cynllun bwrsariaeth, sy'n golygu bod y llywodraeth wedi talu i ni fynd drwy'r brifysgol ar yr amod ein bod ni'n gweithio yma am ddwy flynedd. Wel, os da ni ddim yn gallu gwneud hynny, bydd rhaid i ni efallai dalu'r arian yn ôl."

Ychwanegodd fod y sefyllfa'n codi cwestiynau am y buddsoddiad mewn hyfforddi'r gweithlu iechyd.

"Ma' Cymru wedi rhoi'r arian a'r cyllid i ni ddatblygu'n sgiliau er mwyn dod â nhw nôl i'r NHS. Ma' 'na lot o gwestiynau, ac yn amlwg does 'na ddim atebion iddyn nhw," meddai.

Mae Calum Higgins, rheolwr Cymru ar ran y Gymdeithas Siartredig Ffisiotherapi, yn dweud bod angen sicrhau bod graddedigion yn gallu defnyddio eu sgiliau i helpu cleifion yng Nghymru.

"Ni'n hyfforddi pobl yma yng Nghymru i weithio yma, i ddatblygu sgiliau yn yr ysbytai, 'efo'r gobaith o'u cadw yng Nghymru. Ond ar hyn o bryd, dyw hynny ddim yn edrych yn bosib," meddai.

Dywedodd fod yna alw am fwy o ffisiotherapi ac adsefydlu wrth i'r boblogaeth heneiddio ac wrth i gleifion wella ar ôl triniaethau.

Mae'n poeni y bydd graddedigion ifanc yn gorfod gadael Cymru i ddod o hyd i waith, gan gynnwys y rhai sydd wedi derbyn cymorth ariannol i hyfforddi.

"Ma' nifer ohonyn nhw wedi derbyn y fwrsariaeth, a ma' rhaid talu hwnna nôl os chi ddim yn ffeindio swydd. Ma' hwnna allan o'u rheolaeth nhw, sydd ddim yn deg ac yn broblem fawr," meddai.

Mae'r gymdeithas yn galw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod byrddau iechyd yn agor mwy o swyddi i ffisiotherapyddion sydd newydd gymhwyso.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn cydnabod bod y sefyllfa'n peri pryder i weithwyr gofal iechyd proffesiynol newydd sydd heb sicrhau swyddi eto.

Ychwanegodd llefarydd fod y llywodraeth yn gweithio gydag Addysg a Gwella Iechyd Cymru, byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau'r GIG i geisio cynyddu cyfleoedd cyflogaeth i garfan raddedigion 2026.

Dywedwyd hefyd fod y cynllun bwrsariaeth yn cydnabod y gall rhai graddedigion fethu sicrhau gwaith "heb unrhyw fai arnynt eu hunain", a bod achosion o'r fath yn cael eu hystyried yn unigol.

"Rydym yn parhau'n ymrwymedig i helpu graddedigion i gael cyflogaeth a chadw eu sgiliau o fewn GIG Cymru," ychwanegodd y llefarydd.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.