'Honiad camarweiniol' gan Starmer a Swyddfa Cymru ar wariant amddiffyn

Fe wnaeth y cyn-brif weinidog Syr Keir Starmer, Swyddfa Cymru a'r Weinyddiaeth Amddiffyn ddefnyddio ffigyrau camarweiniol ynglŷn â faint oedd yn cael ei wario i amddiffyn y wlad, meddai corff gwarchod.

Ym mis Mawrth dywedodd Syr Keir wrth ASau fod gweinidogion yn cynyddu gwariant amddiffyn £270bn.

Ailadroddodd y ddwy adran arall yr honiad yn ddiweddarach ym mis Mehefin.

Dywed Awdurdod Ystadegau'r DU fod hynny'n anghywir, gan mai'r ffigwr yw'r cyfanswm arfaethedig y mae'r llywodraeth yn bwriadu ei wario rhwng 2025 a 2029.

Dileodd Swyddfa Cymru neges ar X a oedd wedi cynnwys yr honiad.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y DU: "Rydym wedi cydnabod yr ymadrodd hwn o'r blaen ac wedi cymryd camau ar unwaith i sicrhau nad oedd yn cael ei ailadrodd."

Dywedodd 10 Downing Street nad oedd ganddyn nhw unrhyw beth i'w ychwanegu.

Dywedodd yr awdurdod y dylai camau a gymerwyd gan Swyddfa Cymru a'r Weinyddiaeth Amddiffyn leihau'r risg y bydd yr honiad yn cael ei wneud eto yn y dyfodol.

Ymddiswyddodd Syr Keir o fod yn brif weinidog y DU ym mis Gorffennaf, pan gafodd ei olynu gan Andy Burnham.

Ym mis Mawrth dywedodd Syr Keir wrth bwyllgor cyswllt Tŷ'r Cyffredin: "Rydym eisoes wedi ymrwymo i 2.5% yn 2027, a byddwn yn cyrraedd hynny.

"Mae hynny'n golygu, yn y senedd hon, y byddwn yn gwario £270bn yn fwy ar amddiffyn nag y byddem wedi'i wneud fel arall."

Gwnaed honiadau tebyg gan lefarydd ar ran y Weinyddiaeth Amddiffyn ym mis Mehefin, a gan gyfrif X Swyddfa Cymru, a ddywedodd ar 3 Mehefin: "Mae llywodraeth y DU yn cynyddu gwariant amddiffyn £270bn dros y senedd hon i gryfhau ein diogelwch cenedlaethol."

Dywedwyd wrth BBC Cymru fod y ffigwr yn tarddu o'r Weinyddiaeth Amddiffyn, yn hytrach na Swyddfa Cymru, a oedd dan arweiniad Jo Stevens fel ysgrifennydd Cymru ar y pryd.

Mae Swyddfa Cymru, sy'n rhan o Lywodraeth y DU, yn goruchwylio'r system ddatganoli ac yn anelu at fod yn llais i Gymru o fewn San Steffan.

Mewn llythyr at lefarydd amddiffyn y Ceidwadwyr, James Cartlidge, dywedodd cadeirydd dros dro'r awdurdod ystadegau, Penny Young: "Rydym yn cytuno ei bod yn anghywir ac yn gamarweiniol i ddisgrifio'r £270bn fel cynnydd mewn gwariant amddiffyn dros gyfnod y senedd hon, neu ei ddisgrifio fel £270bn ychwanegol.

"Mae'r £270bn yn cynrychioli'r gwariant cyffredinol arfaethedig ar amddiffyn dros oes y senedd bresennol, o 2025-26 i 2028-29."

Yn ôl y llythyr, dywedodd Swyddfa Cymru wrth yr awdurdod fod y ffigwr a ddefnyddiwyd "yn gamgymeriad ac fe'i diwygiwyd cyn gynted ag y sylwyd arno".

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar Gymru, Mims Davies AS: "Mewn cyfnod o ansefydlogrwydd byd-eang cynyddol, mae'r cyhoedd yn haeddu gonestrwydd a thryloywder ynghylch ein cyllideb amddiffyn.

"Dylai gweinidogion Llafur a gweision sifil yng Nghymru fod yn nodi'r ffeithiau, nid cyflwyno ffigyrau mewn ffordd allai gamarwain."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.