Cyfieithu neges heddwch yr Urdd i 75 o ieithoedd

Mae Angharad James a Rubin Colwill ymhlith y pêl-droedwyr rhyngwladol sydd wedi datgan neges heddwch yr Urdd, a hynny mewn cerdd wedi ei chyfieithu i 75 iaith.

Eleni mae neges Heddwch ac Ewyllys Da y mudiad yn canolbwyntio ar ieithoedd lleiafrifol, a bod "heddwch yn siarad pob iaith".

Mae'r cyfeithiadau'n cynnwys nifer o ieithoedd sy'n cael eu siarad mewn rhannau o'r byd ble mae gwrthdaro ar hyn o bryd - gan gynnwys Arabeg, Hebraeg, Ffarsi, Cwrdeg, Rwseg ac Wcraneg.

Cafodd yr ymgyrch eleni ei lansio yn Camp Nou, stadiwm FC Barcelona – clwb pêl-droed sy'n hanesyddol wedi bod yn rhan ganolog o'r frwydr dros iaith a diwylliant Catalunya.

Mae neges heddwch yr Urdd yn ymestyn yn ôl dros ganrif pan sefydlwyd y mudiad yn 1922, ac yn aml yn trafod materion byd eang o bwys.

Yn y blynyddoedd diwethaf, mae'r themâu wedi cynnwys tlodi plant, gwrth-hiliaeth, yr argyfwng hinsawdd, a chydraddoldeb i ferched.

Eleni mae'r pwyslais ar ieithoedd – ac yn enwedig ar gynnal ieithoedd lleiafrifol, rhanbarthol a brodorol.

"Ers dros ganrif, mae'r Urdd yn grymuso pobl ifanc Cymru i siarad allan ynghylch materion mwyaf dybryd y byd," meddai prif weithredwr y mudiad, Siân Lewis.

"Mae lansio neges eleni o Camp Nou Spotify yn symbol pwerus o undod rhyngwladol rhwng ieithoedd lleiafrifol.

"Rydyn ni'n dangos y gall cymunedau ieithyddol bach greu llais cyfunol enfawr, a phan fydd ieithoedd yn ffynnu, mae cyfle i heddwch."

Mae tua 60-75% o boblogaeth y byd yn gallu siarad mwy nag un iaith, yn ôl amcangyfrifon.

Ond o'r 7,000 o ieithoedd sy'n cael eu siarad, mae arbenigwyr yn rhagweld y gallai hanner ohonyn nhw gael eu colli erbyn diwedd y ganrif.

Roedd y Cyfrifiad diwethaf yn dangos bod 538,000 o siaradwyr Cymraeg, ond dydy'r ffigwr hwnnw ddim yn cynnwys y rheiny sy'n medru'r iaith ac yn byw y tu allan i Gymru.

Fe wnaeth yr Urdd weithio gyda disgyblion uwchradd o Ysgol Morgan Llwyd yn Wrecsam ar neges heddwch 2026.

Ymhlith yr ieithoedd sydd wedi cael cyfieithiad mae rhai Celtaidd eraill, gan gynnwys Gwyddeleg, Gaeleg yr Alban, Cernyweg, Manaweg a Llydaweg.

Mae'r gerdd hefyd ar gael yn Iaith Arwyddo Prydain, ac mewn West Riding – tafodiaith Saesneg sy'n cael ei siarad yn rhannau o sir Efrog.

Ymlith yr ieithoedd lleiafrifol Ewropeaidd mae'r Fasgeg a'r Gatalaneg, yn ogystal â Guernesiais a Jerriaise – ieithoedd o Ynysoedd y Sianel.

Mae'r neges hefyd wedi cael ei chyfieithu i rai o ieithoedd fwyaf cyffredin y byd, gan gynnwys Saesneg, Ffrangeg, Sbaeneg a Tsieineeg.

Dywedodd yr Urdd eu bod nhw'n awyddus i "atgoffa arweinwyr byd a dinasyddion fel ei gilydd bod diogelu amrywiaeth ieithyddol yn ddull hanfodol o feithrin heddwch".

"Braint oedd cael gweithio gyda phobl ifanc Wrecsam i lunio'r neges hon," meddai'r bardd Marged Tudur.

"Maen nhw'n gweld bod ieithoedd lleiafrifol yn hanfodol er mwyn adeiladu heddwch ac er mwyn gallu dod i ddeall ein hunain, ein gilydd a'r byd yn well."

Pêl-droedwyr rhyngwladol Cymru – Angharad James-Turner, Ffion Morgan, Carrie Jones, Rubin Colwill and Dylan Lawlor – yw'r rhai sy'n darllen y gerdd mewn fideo i hyrwyddo'r neges.

Roedd Ffion Morgan ymhlith y ddirprwyaeth oedd yn Barcelona i lansio'r neges – un mae'r Urdd yn gobeithio fydd yn cyrraedd 40m o bobl ar draws y byd.

"Fel siaradwr Cymraeg ac athletwr, rwy'n gwybod pa mor bwysig yw hi i fod yn falch o'ch gwreiddiau wrth gysylltu gyda'r byd ehangach," meddai.

"Mae rhannu'r neges yma o leoliad byd-eang eiconig fel Camp Nou Spotify yn dangos bod pobl ifanc yn barod i arwain y sgwrs.

"Mae heddwch yn siarad pob iaith, ac mae pobl ifanc Cymru yn gofyn i'r byd wrando."