Britaniya yangi bosh vaziri Kievda yangi kuchli qurolni va’da qildi - u nima va Rossiya munosabati qanday?
Surat manbasi, Getty Images
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Buyuk Britaniyaning dastagini e’tirof etuvchi mukofotni Bosh vazir Andi Bernxamga topshirar ekan, Ukraina Rossiyaga «bo‘ysunmasligi»ni ta’kidladi.
«Ukrainaliklar sarlar va hukmdorlar oyog‘i ostidagi toshlar bo‘lmaydi. Ukrainaliklar bo‘ysunmaydi», — dedi Zelenskiy Kievdagi Sofiya sobori oldida Ukrainaning 35 yillik Mustaqillik kuniga bag‘ishlangan nutqida.
Zelenskiy harbiy xizmatchilarga mukofotlar topshirdi, shuningdek, Rossiyaning bosqini oqibatida boshlangan urushda halok bo‘lgan askarlarning oila a’zolariga marhumlar nomidan mukofotlar topshirildi.
U marosimda ishtirok etgan jahon yetakchilariga ham faxriy mukofotlar berdi. Ular orasida Bernxamga topshirilgan «Britaniya xalqiga faxriy e’tirof — Ukraina xalqining minnatdorligi» nomli mukofot ham bor.
Andi Bernxam Buyuk Britaniya bosh vaziri sifatidagi birinchi xorijiy safari doirasida Ukrainaning poytaxti Kievga bordi.
U Ukrainaning Rossiyaga qarshi qarshiligini Britaniyaning natsistlar Germaniyasiga qarshi kurashiga qiyos qildi va qish fasli oldidan Kievga havo mudofaasini kuchaytirishda yordam berishga va’da berdi.
End of Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimiz
«Rossiyaning mamlakatimizga qaratilgan jirkanch tahdidlariga qaramay, biz Ukrainani qo‘llab-quvvatlashda davom etamiz», — dedi Bernxam Ukrainaning 35 yillik mustaqilligi munosabati bilan so‘zlagan nutqida.
«Ayni payt Rossiyaga bosimni davom ettirish, uning bu noqonuniy urushni moliyalashtirish imkoniyatlarini cheklash vaqtidir», — dedi u.
Surat manbasi, Getty Images
Xalqaro maydondagi birinchi yirik nutqida Bernxam shunday dedi: «Ukraina xalqining ulkan kuch-qudrati haqiqatan ham hayratlanarli. Ukraina Yevropaning himoyachisi bo‘lib keldi. U bizning xavfsizligimiz uchun yuk emas, balki Yevropani xavfsiz saqlashning oldingi safida turibdi.Ukraina xalqi nafaqat bizning doimiy qo‘llab-quvvatlashimizga, balki minnatdorchiligimiz va hurmatimizga ham loyiq».
Tashrif Ukraina mustaqilligining Sovet Ittifoqidan ajralib chiqqanidan keyingi 35 yilligiga to‘g‘ri kelmoqda. Britaniya bosh vaziri tashrif davomida Ukraina Britaniyaning Storm Shadow qanotli raketasi asosida o‘z raketa modellarini ishlab chiqarishni boshlashi bo‘yicha kelishuvni e’lon qiladi.
Rossiya munosabati
BBC News O‘zbek kontenti endi Sizning WhatsApp da
A’zo bo‘lish uchun bu erga bosing
End of podcast promotion
Rossiya Britaniyaning Ukrainaga Scalp uzoq masofali raketalarini ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan Britaniyada ishlab chiqarilgan komponentlar haqidagi maxfiy ma’lumotlarni berish qarorini «olovga yoqilg‘i qo‘shish», deya tasvirladi.
Bernxamning Kievga tashrifi va Britaniyaning yangi raketa yordami haqidagi savollarga javob bergan Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov Britaniya Ukraina tomonida «bu urushda ishtirok etayotganini» aytdi.
«Britaniya metodik ravishda va muntazam tarzda olovga yoqilg‘i qo‘shmoqda hamda tinchlik jarayonidagi har qanday ilgarilashning oldini olish uchun muntazam tarzda rejalar tuzmoqda», — dedi Peskov.
Peskov, shuningdek, Rossiya harbiylari har qanday raketa ishlab chiqarish ob’ektlarining joylashuvini aniqlash va ularni yo‘q qilish uchun allaqachon tizimli ravishda ma’lumot to‘playotganini jurnalistlarga ma’lum qildi.
Bosh vazir Bernxam Kievda Ukrainaga yordam ko‘rsatayotgan 35 dan ortiq davlatni birlashtirgan «ko‘ngillilar koalitsiyasi»ning birinchi yig‘ilishiga raislik qiladi.
U Ukraina xalqiga Britaniyaning dastagi o‘zgarmasligini, bu yordam qancha vaqt talab etilsa, shuncha davom etishini va Rossiyaning Buyuk Britaniyaga tahdidlari Londonning qat’iyatini yanada kuchaytirishini shaxsan yetkazmoqchi ekanini aytdi.
Surat manbasi, EPA/SHUTTERSTOC
Britaniya Ukrainaga loyihalash hujjatlarini berishni rejalashtirayotgan uzoq masofaga uchuvchi raketa Rossiya hududida taxminan 241 kilometr ichkaridagi nishonlarni urishga qodir. Bu Ukrainaning uzoq masofali dronlari imkoniyatidan kamroq, ammo xalqaro hamkorlarning qurol-yarog‘ texnologiyalarini bo‘lishishga tayyorligini ko‘rsatuvchi muhim qadam hisoblanadi.
Ukraina AQShning Patriot raketa mudofaa tizimlari bo‘yicha ham xuddi shunday qadamni kutmoqda. Kiev Rossiyaning ballistik raketalari hujumlaridan himoyalanish uchun bunday tizimlarga juda muhtoj.
Ukraina mudofaa vazirining sobiq o‘rinbosari Ukraina ballistik raketalarining dastlabkilari Moskva yaqinidagi nishonlarga yetib borganda va Rossiya jamiyati urushdagi o‘zgarishni his qilganda, bu «urushda burilish yasaydigan voqea» bo‘lishini aytdi.
Iste’fodagi general-mayor Vladimir Gavrilov BBC'ning Today dasturiga bergan intervyusida Britaniya raketa tizimlari haqidagi razvedka ma’lumotlarini Ukrainaga berishi mamlakatning Rossiya hududiga chuqur zarba berish imkoniyatlarini oshirishini bildirdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Ukrainadagi yangi ballistik va qanotli raketalar Rossiyaning mudofaa sanoati eng ko‘p jamlangan Moskva va Sankt-Peterburg yaqinidagi muhim nishonlarga zarba berish imkonini beradi.
Gavrilov, shuningdek, Ukraina uzoq va o‘rta masofali dronlar ishlab chiqarishni sezilarli darajada oshira olganini va rossiyaliklar zarbalarga nisbatan boshqacha munosabat bildira boshlaganini ta’kidladi.
Surat manbasi, DMYTRO BRYZHYNSKY
Frantsiya Ukrainaga uzoq masofali Scalp raketalarini ishlab chiqarish imkonini berishda birinchi bo‘lgandi.
Frantsiya prezidenti Emmanuel Makron avvalroq Kievga Frantsiya va Britaniya hamkorligida ishlab chiqilgan uzoq masofali Scalp qanotli raketalarining loyihalash hujjatlarini berishga rozi bo‘lgandi. Britaniyada bu raketa Storm Shadow nomi bilan tanilgan.
Endi Buyuk Britaniya ham Frantsiya izidan boryapti.
Ba’zilar bu qadamni 2023 yildagi vaziyat bilan taqqoslashi mumkin. O‘sha yili Ukrainaga Storm Shadow raketalarini birinchi bo‘lib Britaniya bergan, ortidan Frantsiya ham shunday qaror qabul qilgan edi.
Umumiy hisobda Britaniya Ukrainaga Frantsiyadan ko‘ra ko‘proq harbiy yordam ko‘rsatgan.
Ukraina uchun eng muhimi nafaqat yordamning o‘zi, balki G‘arb davlatlari murakkab harbiy texnologiyalarni o‘zaro bo‘lishishga tayyor ekanini ko‘rsatuvchi signaldir.
Bu masalada esa kalit Yevropa emas, AQSh qo‘lida. Chunki Patriot tizimi AQShda ishlab chiqariladi.
Uzoq masofali Scalp raketasi 1 300 kilogramm og‘irlikda va uzunligi 5,10 metr. U Rossiya hududiga taxminan 241 kilometr ichkaridagi nishonlarni urishi mumkin. Bu Ukrainaning uzoq masofali zarba beruvchi dronlari imkoniyatidan kamroq, ammo xalqaro hamkorlarning qurol-yarog‘ texnologiyalarini bo‘lishishga tayyorligini ko‘rsatuvchi muhim qadam.
Ishlab chiqaruvchi kompaniya ma’lum qilishicha, raketalar oldindan belgilangan, harakatsiz nishonlarni yo‘q qilish uchun mo‘ljallangan. Ular kunduzi ham, kechasi ham, hamda har qanday ob-havo sharoitida qo‘llanishi mumkin va ilg‘or navigatsiya tizimlariga ega.
Hujumlar davom etdi
Ayni damda Rossiya Ukrainadagi omborlar va savdo markazlariga hujumlarni davom ettirmoqda.
Tunda Odessa tashqarisida joylashgan ikkita yirik savdo markaziga zarba berildi. Ularning har ikkisi ham Ukrainaning qurilish materiallari va uy-joyni ta’mirlash mahsulotlarini sotuvchi eng yirik Epicentre tarmog‘iga tegishli.
Odessa viloyati ma’muriyati rahbari Oleg Kiper viloyat «ommaviy raketa va dron hujumi»ga uchraganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Rossiyaning omborlarga bergan zarbalari oqibatida besh kishi jarohatlangan.
Ukrainaning boshqa hududlarida esa, xususan, shimoli-sharqiy Xarkov viloyatiga Rossiya hujumlari oqibatida besh kishi halok bo‘lgan, 15 kishi jarohatlangan, deb ma’lum qildi politsiya.
Rossiya tomoni ham Ukraina hujumlari oqibatlari haqida xabar tarqatdi. Rossiyaning bolalar huquqlari bo‘yicha komissari Mariya Lьvova-Belovaning aytishicha, janubiy Krasnodar o‘lkasiga Ukraina tomonidan berilgan zarba oqibatida 13, 15 va 16 yoshli uch nafar o‘smir halok bo‘lgan.
U ijtimoiy tarmoqdagi bayonotida yana olti nafar bola snaryad parchalaridan yetgan jarohatlar, kuyish va kontuziyalar bilan kasalxonaga yotqizilganini aytdi.
Mahalliy gubernator Veniamin Kondratьevning so‘zlariga ko‘ra, Krasnodardagi bolalar markaziga «dron bo‘laklari» tushgan.
Lьvova-Belova va Vladimir Putin Ukraina bosib olingan hududlaridan bolalarni qonunga xilof ravishda deportatsiya qilish harbiy jinoyatini sodir etganlikda gumonlanib, Gaagadagi Xalqaro jinoyat sudi tomonidan qidiruvga berilgan.
Alohida xabarlarga ko‘ra, Ukraina dronlari Rossiyaning onlayn chakana savdo platformalaridan biri — Ozonga tegishli Adixeya, Maxachqal’a va Krasnodardagi uchta omborga hujum qilgan. Rossiya davlat axborot agentligi TASS xabar berishicha, Maxachqal’adagi Ozon omboriga qilingan hujum oqibatida bir necha kishi jarohatlangan, ammo ularning hayoti xavf ostida emas.
