Kwa nini kula sambusa au bajia zilizowekwa kwenye gazeti ni hatari kwa afya?

Katika miji mingi, sambusa mara nyingi huuzwa zikiwa zimefungwa kwenye magazeti.

Wafanyabiashara wengi pia huuza sambusa na vyakula vingine vya kukaangwa vikiwa vimefungwa kwenye magazeti au karatasi zenye maandishi.

Kwa hakika, njia ya asili ya kuuza au kutoa vyakula hivyo ilikuwa ni kuvitumia katika sahani za majani au vikapu vilivyotengenezwa kwa majani.

Njia hii ilitumika pia wakati wa kutoa vifurushi vya chakula. Hata hivyo, katika miaka ya hivi karibuni, hali hiyo imebadilika kabisa.

Siku hizi, magazeti yanatumika sana kufungia sambusa, bajia na vyakula vingine vya aina hiyo vilivyokaangwa. Pia, mifuko ya plastiki inatumika kufungia vifurushi vya chakula.

Hivi karibuni, FSSAI (Mamlaka ya Usalama na Viwango vya Chakula nchini India) ilitoa agizo muhimu kwa wauzaji wa vyakula vya mitaani, hoteli na wauzaji wengine wa chakula.

FSSAI ilitoa onyo gani?

FSSAI imesema kuwa kufunga au kuweka vyakula vya kukaangwa kama vile sambusa, vipande vya viazi (potato wedges), bonda, au bhajia kwenye magazeti au karatasi zenye maandishi kunaweza kuwa hatari kwa afya.

Wino unaotumika kuchapisha kwenye karatasi unaweza kuwa na kiasi kidogo cha madini ya risasi pamoja na kemikali hatari.

Iwapo sambusa za moto au vyakula vingine vitawekwa kwenye karatasi za aina hiyo, kemikali hizi zinaweza kuingia kwenye chakula.

Vitu hivi vinaweza kuingia tumboni kupitia chakula hicho na kusababisha hatari ya kupata ugonjwa mbaya.

Magazeti hayapaswi kutumika kwa madhumuni yapi?

1- Kufyonza mafuta ya ziada kutoka kwenye chakula.

2- Kufunika chakula au viungo vya kupikia.

3- Kukuza au kuandaa chakula.

4- Kufungashia chakula.

Madaktari wanasema nini?

BBC ilizungumza na Dkt. Shyam Prasad, mtaalamu wa sonografia katika Chuo cha Tiba cha Kurnool, ili kufahamu madhara ya kiafya yanayotokana na kula sambusa za moto au vyakula vingine vilivyokaangwa vikiwa vimewekwa kwenye gazeti.

Alielezea kwa kina kinachotokea wakati wino wa kuchapishia karatasi unapoingia tumboni, magonjwa hatari unayoweza kusababisha, na jinsi unavyoathiri vibaya viungo vya ndani vya mwili.

Swali: Ni nini kinaweza kutokea iwapo wino wa kuchapishia utaingia tumboni?

Jibu: Wino wa kuchapishia karatasi una 'risasi' (lead), ambayo ni madini hatari. Madini haya huingia kwa urahisi tumboni yakijumuika na chakula cha moto na huathiri moja kwa moja ini.

Iwapo dutu hii itachanganyika na damu, kuna hatari ya viungo vingine vya mwili kushindwa kufanya kazi. Si hivyo tu, bali katika baadhi ya matukio, inaweza pia kuathiri vibaya ubongo.

Swali: Ni hatari kiasi gani kuandaa chapati au puri nyumbani na kuziweka kwenye karatasi za zamani?

Jibu: Tabia hii huwaathiri watoto zaidi kuliko watu wazima.

Hii inaweza kuwa na athari kubwa kwa ukuaji wa akili na mwili wa watoto. Viungo vya miili ya watoto wadogo havijakamilika kukua, hivyo wanaweza kuathirika zaidi.

Swali: Hii inaweza kuwa na madhara gani kwa wanawake wajawazito?

Jibu: Wanawake wajawazito wanapaswa kuepuka kabisa kula chakula kilichofungwa kwenye karatasi au kilichowekwa kwenye karatasi yenye maandishi au picha. Hii inaweza kuwa hatari sana kwao na kwa mtoto.

Kukabiliwa na kemikali hizi zenye sumu katika hatua za awali za ujauzito kunaweza kusababisha mimba kuharibika, ulemavu wa akili, au mtoto kuzaliwa akiwa amefariki. Kwa hiyo, wanawake wajawazito wanapaswa kuwa waangalifu sana kuhusu jambo hili.