Madaxweynihii hore ee Iran Mahmoud Ahmadinejad muxuu ka yiri eedda ah inuu xiriir la leeyahay sirdoonka Israa'iil

Mahmoud Ahmadinejad

Xigashada Sawirka, dolatbahar/telegram

Published
Waqtiga akhriska: 4 daqiiqo

Maalin ka dib markii warbixinno baaritaan ah lagu daabacay wargeysyada New York Times iyo Haaretz oo ku saabsan xiriirka iyo iskaashiga Madaxweynihii hore ee Iiraan Maxamuud Axmedinajad uu la leeyahay Israa'iil, xafiiskiisu wuxuu soo saaray bayaan uu ku beeninayo xiriirka madaxweynihii hore ee Iiraan uu la leeyahay Mossad iyo xariggiisaba.

Xafiiska Maxamuud Axmedinajad ayaa soo saaray sawirro cusub oo uu ka qaaday, isagoo ku tilmaamay warbixinta New York Times mid "wax lagu qoslo ah" iyo "sheegashooyin sida Hollywood ah," wuxuuna sheegay inuu ku mashquulsan yahay shaqadiisa sidii hore.

Wargeyska Mareykanka ee The New York Times iyo wargeyska Israa'iil ee Haaretz ayaa daabacay warbixinno gaar ah oo ku saabsan qorshaha dowladda Israa'iil ee lagu beddelayo nidaamka Iiraan iyadoo lala kaashanayo Maxamuud Axmedinajad.

Sida laga soo xigtay New York Times, howlgalka badlidda nidaamka ee Israa'iil ee socday dhowr sano ayaa bilaabmay maalintii ugu horreysay ee duullaanka Israa'iil iyo Mareykanka ee Iiraan. Maalintaas, Israa'iil waxay bartilmaameedsatay guriga Maxamuud Axmedinajad. Weerarku wuxuu dhaawacay ilaaladiisa iyo gaarigiisa aan xabaddu karin.

Mahmoud Ahmadinejad

Xigashada Sawirka, social media

Wargeyska New York Times, oo soo xiganaya afar sarkaal oo sare oo Iiraaniyiin ah, ayaa sheegay in gaari madow uu goobta yimid daqiiqado ka dib weerarkii, isla markaana si degdeg ah uga baxay aagga iyadoo Ahmadinejad uu ku jiro.

Warbixintu waxay sheegaysaa in dadka gaariga saarnaa ay ahaayeen wakiillo ka tirsan hay'adda sirdoonka Israa'iil ee Mossad oo Ahmadinejad u qaaday guri qarsoodi ah oo ku yaal gudaha Iiraan.

Laakiin dad aqoon u leh faahfaahinta arrinta ayaa u sheegay New York Times in Ahmadinejad uusan ku faraxsanayn hawlgalka "degdegga ah iyo fowdada" wuxuuna u muuqday "inuu ka niyad jabay" qorshaha Israa'iil ee ah inuu dib ugu soo noqdo awoodda.

Faahfaahinta ku saabsan goorta iyo sida Ahmadinejad uga tagay goobta weli ma cadda. Si kastaba ha ahaatee, madaxweynihii hore ma uusan soo muuqan tan iyo maalintaas ilaa aaska hoggaamiyihii hore ee Iiraan Cali Khamenei oo ka dhacay Tehran.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Wargeyska New York Times ayaa sheegay in xaaladda hadda ee Ahmadinejad aysan weli caddayn. Si kastaba ha ahaatee, afar sarkaal oo sare oo Iiraaniyiin ah ayaa wargeyska u sheegay in Ahmadinejad uu hadda ku jiro gacanta sirdoonka Ilaalada Kacaanka, lana dhigay xabsi guri ka dib markii Iiraan ay ogaatay xiriirkiisa Israa'iil.

Mas'uuliyiinta Israa'iil si cad ugama hadlin wararka sheegaya qorshe la sheegay in lagu doonayo in Ahmadinejad xukunka la wareego ka dib markii ay dhacdo dowladda Iiraan.

Si kastaba ha ahaatee, wakaaladda wararka ee Dawlat-e-Bahar, oo ka warbixisa wararka la xiriira Mahmoud Ahmadinejad, ayaa saaka qortay in Ahmadinejad uu ka qaybgalay shir dhawaan ay yeesheen guddiga dhaqaalaha ee golaha, kaas oo loo qabtay dib u eegis lagu sameeyo soo jeedimaha lagu doonayo in looga gudbo xaaladda dhaqaale ee hadda jirta.

Laba saacadood ka dib, Waaxda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in Ahmadinejad uu la kulmay koox ka mid ah asxaabtiisa iyo la-hawlgalayaashiisa. Sida laga soo xigtay warbixinta, kulanku wuxuu ka hadlay "xaaladda hadda ka jirta dalka." Kulanku wuxuu ku bilaabmay "xusuusta ilaalada Dr. Ahmadinejad ee lagu dilay weerarrada Mareykanka iyo Israa'iil," ayaa lagu yiri warbixinta.

Natenyahu

Xigashada Sawirka, Getty Images

Warbixinta ku saabsan xiriirka la sheegay inuu ka dhexeeyay madaxa Mossad iyo Ahmadinejad.

Warbixinta New York Times ayaa sheegtay in "sanadkii 2024, madaxweynaha jaamacad ku taal Budapest uu codsi aan caadi ahayn ka helay sarkaal ka tirsan dowladda Hungary."

Sarkaal sare oo ka tirsanaa dowladdii Madaxweynihii xilligaas ee Hungary Viktor Orbán, oo xiriir dhow la lahaa dowladda Israa'iil, ayaa Gergely Daly, madaxweynaha Jaamacadda Adeegga Dadweynaha ee Ludovica, ka codsaday inuu ku casuumo Madaxweynihii hore ee Iiraan Mahmoud Ahmadinejad shir ku saabsan isbeddelka cimilada.

Sida laga soo xigtay warbixinta, waxaa loo sheegay in shirku uu dhab ahaantii ahaa mid lagu daboolayo wadahadallo qarsoodi ah oo dhexmara Israa'iil iyo cadowgeeda muddada dheer.

Borofisar Gergely Daly ayaa u sheegay New York Times in inkastoo uu ogaa in martiqaadku uu saameyn karo sumcaddiisa iyo tan jaamacadda, haddana uu aaminsan yahay inuu door ka ciyaari karo isku dayga lagu badbaadinayo aadanaha.

Iyadoo soo xiganaysa laba sarkaal oo Iiraan iyo Mareykan ah oo la socday howlgalka, New York Times ayaa qortay in labadii booqasho ee Mahmoud Ahmadinejad uu ku tagay Budapest sanadihii 2024 iyo 2025 ay dhab ahaantii qayb ka ahaayeen qorshe Israa'iil ay ku diyaarinaysay inuu noqdo qof siyaasad ahaan la wareegi kara hoggaanka Iiraan marka waqtigu yimaado.

Sida laga soo xigtay sarkaal hore oo Mareykan ah, muhiimadda mashruucan waxaa laga qiyaasi karaa xaqiiqda ah in sanadkii 2024, madaxii Mossad ee xilligaas David Barney uu isagu u safray caasimadda Hungary si uu ula kulmo Mahmoud Ahmadinejad. Sida laga soo xigtay warbixinta, isla markii kulankan ka dib, Mossad waxay CIA-da u sheegtay inay xiriir la samaysay Mahmoud Ahmadinejad.