Raysal wasaaraha Canada oo wajahaya tijaabo muhiim ah kadib markii uu ka baxay heshiiskii Trump

Xigashada Sawirka, Reuters
- Author, Jessica Murphy
- Role, Canada digital editor
- Reporting from, Toronto
- Published
- Waqtiga akhriska: 6 daqiiqo
Maraykanka iyo Canada waxay galeen xaalad aan horey loo arag.
Labada dal oo muddo dheer xulafo iyo iskaashi dhaqaale lahaa, isla markaana tobannaan sano ku jiray ganacsi xor ah, ayaa hadda galay dagaal ganacsi oo sii xoogeysanaya, iyadoo aysan muuqan waddo cad oo looga bixi karo.
Ra'iisul Wasaaraha Canada Mark Carney, go'aankii uu habeen hore ku gaaray inuu hakiyo wadaxaajoodyadii uu la lahaa Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump, isla markaana uu qaado tallaabooyin aargoosi ah halkii uu aqbali lahaa heshiis u muuqday mid la gaari karo, wuxuu noqon doonaa tijaabo siyaasadeed oo weyn.
Carney wuxuu ka mid yahay hoggaamiyeyaashii ugu horreeyay ee caalamka ee ka dhaqaaqa miiska wadaxaajoodka ee Aqalka Cad, waxaana si dhow loola socon doonaa natiijada ka dhalata go'aankiisa.
Labada dhinacba waxay isku eedeeyeen isbeddelladii daqiiqadihii ugu dambeeyay inay sababeen burburka heshiiskii hordhaca ahaa. Carney ayaa sheegay in Maraykanku "wax badan dalbaday, wax yarna bixiyay."
Go'aanka Carney wuxuu imtixaan ku noqon doonaa heerka ay dadka Canada diyaar ugu yihiin inay aqbalaan waxyeello dhaqaale, iyadoo Ottawa ay isku dayeyso inay Maraykanka ka hesho tanaasulaad dheeraad ah.
Kadib markii uu diiday xeeladihii cadaadiska badnaa ee Trump, isla markaana uu doortay inuu ka jawaabo canshuurihii cusub ee lagu soo rogay Canada, Carney wuxuu u baahan doonaa inuu dadka reer Canada ku qanciyo in dhibaatada dhaqaale ee ka dhalan karta go'aankaasi ay tahay mid u qalanta in la wajaho, si mustaqbalka fog loo helo heshiis ka wanaagsan midkan iyadoo laga hor imaanayo maamulka Trump.
Khudbad uu Sabtidii jeediyay, ayuu Carney ku sheegay: "Waxaan tallaabadan u qaadaynaa annagoo ku kalsoon in ay tahay waxa danta u ah Canada," wuxuuna Maraykanka ku eedeeyay inuu sameeyay "tallaabo awood muujin ah" isagoo dalbanaya isbeddello daqiiqadihii ugu dambeeyay.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Markii weriye uu weydiiyay in Maraykanka iyo Canada ay ku jiraan dagaal ganacsi, wuxuu ku jawaabay: "Dagaal ayaad ku jirtaa marka lagu soo weeraro — waa nala soo weeraray."
Markii uu Faransiiska ugu wareegay, wuxuu sheegay in khilaafka ganacsi ee sii xumaanaya "uusan ahayn doorashadeenna," isagoo intaas ku daray: "Canada waa xooggan tahay, Canada waa diyaar, Canada waa midaysan tahay."
Shaki kuma jiro in arrintani xanuun dhaqaale ku keeni doonto labada dhinac ee xadka, iyadoo ganacsiyada ay wajihi doonaan cadaadis dheeraad ah oo ka dhasha canshuuraha Maraykanka iyo canshuuraha aargoosiga ah ee Canada.
Qiyaastii 70% wax dhoofinta Canada waxay ku wajahan tahay Maraykanka, halka Canada ay tahay saaxiibka ganacsi ee ugu weyn gobollo badan oo Maraykan ah. Gobollada Michigan, Kentucky, Indiana iyo Ohio ayaa ka mid ah kuwa sida weyn ugu nugul saameynta khilaafka.
Carney wuxuu xukunka ku yimid isagoo ku baaqaya "xusullada kor loo qaado", oo ah oraah laga isticmaalo ciyaarta xeegada barafka oo tilmaamaysa hab dagaal iyo ad-adayg leh. Wuxuu ballanqaaday inuu u dagaallami doono danaha Canada iyadoo maamulka Trump uu doonayo inuu cadaadis dhaqaale saaro dalka si uu u hirgeliyo ajendihiisa "America First."
Dad badan oo reer Canada ah ayaa ra'yi ururiyeyaasha u sheegay inay diyaar u yihiin inay iska caabiyaan.
Sahan dhowaan ay samaysay Abacus Data ayaa muujiyay in ku dhowaad 36% dadka reer Canada ay taageeri lahaayeen in laga aargoosto canshuuraha Maraykanka, halka ra'yi ururin ay samaysay Leger ay muujisay in 56% dadka reer Canada ay doonayaan in dowladda federaalku qaadato mowqif adag oo aysan wax tanaasulaad ah oo dheeraad ah sameyn.
Reer Canada oo ka caraysan canshuuraha Maraykanka ayaa durba bilaabay inay ka fogaadaan safarrada ay ku tagayaan Maraykanka. Qaadacaaddaasi waxay sababtay in Maraykanku sannadkii hore lumiyo ku dhowaad 3.3 bilyan oo doollar oo Canada ah ($2.35 bilyan; £1.75 bilyan) oo ka mid ah dakhliga safarrada.
Go'aanka inta badan gobollada Canada ay ku joojiyeen iibinta khamriga Maraykanka ee dukaamada ayaa sidoo kale si weyn u saameeyay waaxdaas.
Marka loo eego xogta ganacsiga ee dowladda Maraykanka, dhoofinta khamriga canabka ah ee Maraykanka loo diro Canada ayaa hoos u dhacday 78% marka loo eego sannadkii hore, taasoo ka dhigan in qiimaha dhoofintu uu lumiyay 357 milyan oo doolar.
Ururka Mareykanka ee soo saara khamriga adag ayaa sheegay tirooyin la mid ah, isagoo sheegay in mamnuucista ay gobolladu soo rogeen ay sababtay in dhoofinta cabbitaannada khamriga adag ee Maraykanka ay hoos u dhacdo in ka badan 70%.
Mamnuucistaasi waxay si degdeg ah u noqotay arrin ka careysiisay maamulka Trump.
Ra'iisul Wasaaraha Canada wuxuu sidoo kale u baahan doonaa inuu ku qanciyo gobollada aan weli si weyn u saameyn khilaafka ganacsi ee Maraykanka in ka bixitaanka wadaxaajoodyadu yahay khatar mudan in la qaato.
Sabtidii ayuu madaxda gobollada uga warbixiyay xaaladda hadda taagan, waxaana hadda muuqata inay mowqif mideysan ka qabaan arrintan.
Ra'iisul Wasaaraha British Columbia David Eby ayaa sheegay inuu ka go'an yahay "mashruuca qaran ee aan ku jirno," halka Ra'iisul Wasaaraha Ontario Doug Ford uu yiri: "Annagu dagaalkan ma aanan bilaabin, laakiin waxaan idiin xaqiijin karaa inaan dagaalkan ku guuleysan doonno."
Maxaa khaldamay?
Muddo toddobaad ah, waxay u muuqatay in heshiis u dhexeeya Washington iyo Ottawa uu dhow yahay.
Weli si dhab ah looma oga sida wadaxaajoodyadu u burbureen saacadihii ugu dambeeyay, balse sida wararku tilmaamayaan, arrintu waxay ku dambeysay daqiiqadihii ugu dambeeyay.
Carney wuxuu sheegay in shuruudihii Maraykanku soo jeediyay xilliga dambe ay ahaayeen "aan caddaalad ahayn, dhaqaale ahaan aan macquul ahayn, isla markaana shaki gelinayay kalsoonida heshiis kasta."
Sabtidii ayuu intaas ku daray in shuruudahaasi ay ku jireen dalabyo ku saabsan waaxda baabuurta iyo xannibaado uu ku tilmaamay "aan la aqbali karin" oo lagu soo rogay heshiisyada ganacsi ee Canada ay la gasho dalal kale.
Hadal adag oo uu ku weeraray maamulka Trump ayuu yiri: "Waxaan garwaaqsan nahay in mararka qaar saxiixiisa lagu qoro qalin."
Dhanka kale, Wakiilka Ganacsiga Maraykanka Jamieson Greer ayaa sheegay in Canada ay keentay "dalabyo cusub, isla markaana ay dib uga laabatay qaar ka mid ah ballanqaadyadii hore."
Bayaan uu Jimcihii soo saaray Golaha Maraykanka ee Cabitaannada Khamriga Adag ayaa soo jeediyay in "diidmada joogtada ah ee gobollada Canada ay ku diidan yihiin inay badeecooyinka khamriga adag ee Maraykanka dib ugu celiyaan khaanadaha dukaamada ay keentay natiijadan."
Waxaa sidoo kale jiray warar ay baahiyeen warbaahinta Canada oo sheegayay in Xoghayaha Ganacsiga Maraykanka Howard Lutnick uusan ku qanacsanayn heshiiska. BBC ayaa la xiriirtay xafiiskiisa si ay uga hesho faallo.
Intii faahfaahinta heshiis ganacsi oo ku-meelgaar ah oo lala galayo Maraykanka ay soo baxaysay toddobaadkii hore, qaar ka mid ah hoggaamiyeyaasha gobollada, kooxaha warshadaha iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa walaac ka muujiyay in ra'iisul wasaaruhu uusan fulin dagaalkii uu ballanqaaday. Hase yeeshee, Carney wuxuu beeniyay in arrintaasi ay saameysay go'aankiisa.
Gobolka Ontario, oo leh waax weyn oo wax-soo-saar iyo baabuur ah, ayaa ka mid ahaa meelaha sida aadka ah uu u saameeyay khilaafkan ganacsi.
Hoggaamiyaha mucaaradka Conservative-ka, Pierre Poilievre, ayaa sheegay in heshiis kasta oo ay ku jiraan canshuuro "hal dhinac ah" oo lagu soo rogo warshadaha Canada uu noqon doono "heshiis xun."
Sabtidii ayuu taageeray go'aanka Carney ee ah inuu hadda ka baxo wadaxaajoodyada, isagoo yiri: "Canada ma aqbali karto canshuuro hal dhinac ah oo dalka ka dhigi doona mid warshadihiisu burburaan."
Burburka heshiiskan ayaa shaki gelinaya mustaqbalka wadaxaajoodyada noocan ah, oo ay ku jirto dib-u-eegista hadda socota ee heshiiska ganacsiga xorta ah ee u dhexeeya Maraykanka, Mexico iyo Canada (USMCA).
Hadda Carney iyo Canada waxay sugayaan inay arkaan sida Trump uga jawaabi doono.















