Nolosha qarsoodiga ah ee hoggaamiyaha Iiran iyo shaki laga muujiyay xaaladdiisa nololeed

Toddobaadkii hore, waxaa magaalooyinka Tehran, Qom iyo Mashhad lagu qabtay xuska sannad-guuradii 40-aad ee geeridii Cali Khamenei. Xuska munaasabdaas, Mojtaba Khamenei kama uusan soo qaybgelin taxanaha cusub ee xafladahaas, mana jirin wax muuqaal ama cod ah oo laga baahiyay isaga.

Markan, si ka duwan sidii xilligii aaska, waxay u muuqatay inaanay dadweynuhu si gaar ah u filayn inuu goobjoog ka ahaado hoggaamiyaha saddexaad ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah; taas oo u muuqata inay ka dhigan tahay in qarsoodiga u uku jira aanay hadda kicinayn dareenkii iyo falcelintii warbaahinta ee hore u jiri jiray.

Sababta ugu weyn ee afhayeenka dowladda u uku sheegay cudur-daarka maqnaanshahiisa waa arrimaha amniga. Aragtidooda ugu weyn ayaa ah in baahinta muuqaal laga duubay hoggaamiyaha cusub ay daaha ka qaadi karto halka uu ku sugan yahay, taas oo khatar gelin karta noloshiisa. Marka laga jawaabayo su'aasha ku saabsan sababta aan loo baahinayn ugu yaraan wax cod ah oo laga hayo Mojtaba Khamenei, warbaahinta dawladdu waxay ku doodaysaa in xitaa codkiisu uu daaha ka qaadi karo halka uu ku sugan yahay.

Waa run in marka si taxaddar leh loo falanqeynayo faylka codka, in ay suurtagal noqon karto in la ogaado macluumaad muhiim ah, sida astaamaha qalabka wax lagu duubo, tilmaamaha shabakadda korontada, ama qaar ka mid ah muuqaallada iyo kuwa deegaanka ee goobta wax lagu duubayay. Hase yeeshee, haddii sababta ugu weyn ee loo qariyay muuqaalka iyo codka hoggaamiyaha ay ahayd arrimo la xiriira amniga, waxa jirtay siyaabo wax looga qaban karo khataraha dhicia kara.

Tusaale ahaan, hay'adaha dawladdu si fudud ayay uga fogaan kareen adeegsiga qalabka kombuyuutarka si ay u duubaan codka Mojtaba Khamenei, iyagoo isticmaali karay qalabkii ka horreeyay kuwan casriga dhijitaalka ah — sida cajaladaha iyo qalabkii hore ee cod-duubista.

Sidoo kale, si looga hortago in la ogaado sifooyinka jireed iyo kuwa deegaanka ee goobta wax lagu duubayo, waxaa suurtagal ahayd in codka lagu duubo goob leh qiyaas iyo xaalado gebi ahaanba been-abuur ah oo ka duwan guriga caadiga ah ee hoggaamiyaha, ka dibna codkaasi tusaale ahaan cajaladda la duubay — laga daaro ama laga dhegeysiiyo dadka iyadoo laga baahinayo meel fog.

Xaaladdan oo kale, sheegashooyinka ay soo gudbiyeen warbaahinta rasmiga ah ee ah in sababta loo soo bandhigi waayay muuqaalka ama codka Mojtaba Khamenei ay ahayd walaac dhanka amniga ah, ayaanay si cad ugu qancin dad badan. Dadaallada ay mas'uuliyiinta dawladdu ku bixinayaan sharraxaad dheeraad ah oo ku saabsan walaaca amniga ayaa iyaguna horseeday oo kaliya in la faafiyo sheekooyin iyo aragtiyo aan caadi ahayn.

Tusaale ahaan, Salar Velayatmadar, oo ah xubin ka tirsan Guddiga Amniga Qaranka ee Baarlamaanka, ayaa u arkay inaan lasoo bandhigin codka iyo muuqaalka Hogaamiyaha ay waafaqsan tahay "ra'yiga culimada Najaf, Qom, iyo Mashhad iyo go'aanka saraakiisha amniga," si aysan "cadowgu u dhibaato ugu geeysan isaga iyagoo adeegsanaya waddooyin gaar ah iyo culuun yaab leh oo lagaga hadlo jaamacadaha sida Jaamacadda Tel Aviv University of Strange Sciences."

Marka hoggaamiyuhu uu awoodi waayo inuu shaqadiisa sii wado sababo la xiriira xanuun ama shil

Jawiga sheekooyinka dowladda ee la xiriira maqnaanshaha Mojtaba Khamenei iyo arrimaha amniga ayaa si dabiici ah u horseeday in qaybo ka mid ah dadweynaha ay umaleeyaan in uusan noolayn ama uu si xun u dhaawacmay intii lagu jiray weerarkii lagu qaaday gurigiisa.

Qiimayn la daabacay, oo soo xiganaysa ilo wareedyo Mareykan ah iyo Israa'iil, ayaa si weyn u xoojisay sheekada ah in Mojtaba Khamenei uu ka badbaaday weerarka, laakiin uu soo gaaray dhaawacyo halis ah. Warbaahinno caalami ah oo waaweyn ayaa u muuqda inay si weyn ugu raacsan yihiin sheekadan.

Marka la tixraaco arrintan, waxaa si gaar ah u xooggan aragtida ah in qaraxu uu saameyn la dareemi karo ku yeeshay muuqaalka iyo laga yaabee awoodda u uku hadli karo Mojtaba Khamenei; taasoo saameyn ku yeelatay, ugu yaraan in ilaa hadda ay danta dowladda ku jirto inay qariso.

Waxaa xusid mudan in sida ku cad Dastuurka Jamhuuriyadda Islaamiga ah, haddii "hoggaamiyaha uu noqdo mid aan awoodin inuu guto waajibaadkiisa sharciga ah" ama "la ogaado in ay kamaqanyihiin xaaladaha gaar ah bilowgii," uusan u qalmin inuu sii hayo xilka. Intaa waxaa dheer, haddii "hoggaamiyaha uu si ku meel gaar ah u awoodi waayo inuu guto waajibaadkiisa hoggaamineed sababo la xiriira xanuun ama shil kale," waajibaadkiisa waxaa qaban doona gole ka kooban madaxweynaha, madaxa garsoorka, iyo mid ka mid ah sharci yaqaannada Golaha Ilaalada, oo ay soo xuleen Golaha Go'aamdaa Masiiriga, ilaa uu ka soo kabsado.

Dabcan, uma muuqato in xitaa haddii ay hubaan xaaladda caafimaad ee Khamenei ee daran, xubnaha Golaha Khubarada ay yeelan karaan dhiirigelin ama awood ay su'aal ku geliyaan hoggaankiisa. Laakiin xilligii Cali Khamenei ka dib, iyadoo ay jiraan wax kasta oo wiiqaya mowqifka hoggaamiyaha cusub, waxa ay ahayd mudnaanta koowaad ee dowladda Iiraan. Tani waxay si gaar ah uga tarjumeysay xaalad, marka laga reebo tixgelinta sharciga, in la arko muuqaalka hoggaamiyaha ama in la maqlo codkiisa xaalad aan wanaagsanayn ay taasi xoojin karto "dareenka xasillooni darrada" ee taageerayaasha dowladda.

Waxa laga yaabaa in iyada oo loo eegayo xaaladdan oo kale in hadalladii dhawaan uu jeediyay afhayeenka wasaaradda caafimaadka, oo ku adkaystay in hoggaamiyaha cusub uu dhaawacmay laakiin dhaawaciisu aanu "aad u darneyn ay taasi ay waxyeeleeyn karto wejigiisa." Hossein Kermanpour, oo sheeganaya inuu Khamenei ku arkay isbitaalka ka hor inta aan loo magacaabin hoggaamiye, ayaa sheegay in isaga iyo asxaabtiisu ay ka walaacsanaayeen "sida loo dhiso sheeko" ka dib markii ninkaa la geeyay isbitaalka, inkastoo uu qirtay inuu "aan garanayn inta qof ee rumaysan doona waxa uu sheegayo."

"Hab dhaqanka Hoggaanka" ee Xaaladaha Cusub

Aqbalaada Mojtaba Khamenei in aan lagu arag goobaha dadweynaha in ay ku saleysan tahay dhibaatooyin soo garaay jirkiisa waxay xoojineysaa mala-awaal gaar ah: in madaxa ugu sarreeya ee dowladda uu u baahan yahay, si aan horay loo arag, xaaldao gaar ah oo mas'uul ka ah daryeelkiisa iyo dayactirkiisa waqtiga buuxa, kaas oo qoraalada rasmiga ah loogu yeero "Hoggaanka guriga."

Male-awaalka kor ku xusan dhab ahaantii wuxuu ka dhigan yahay in dadkan ay si joogto ah ula xiriireen hoggaamiyaha, xitaa xaalad uu xitaa madaxweynuhu ku andacoonayo inuu la kulmay Mojtaba Khamenei laba jeer ka dib markii loo magacaabay hoggaamiyaha, mas'uuliyiinta kalena aysan sameynin sheegashooyin la mid ah. Si kastaba ha ahaatee, wax yar ka dib markii Masoud Pezzekian uu markii ugu horreysay ka sheekeeyay kulan uu la yeeshay Mojtaba Khamenei, qaar ka mid ah warbaahinta Iiraan ayaa sheegtay in Cali Cabdullaahi, oo ahaa taliyihii xilligaas ee Xarunta Dhexe ee Khatam al-Anbia, uu isna la kulmay, inkastoo taliyaha laftiisu uusan ka hadlin kulan noocaas ah.

Dhanka kale, waxaa tixgelin mudan in maqnaanshaha Hoggaamiyaha ee aragtida dadweynaha ama shakiga laga qabo xaaladdiisa jireed aysan ugu yaraan ilaa hadda ka dhigin "xaaladda uu hadda ku suganyahay " iyo farriimaha lagu baahinayo magaciisa mid aan xiriir la lahayn.

Xaaladda noocaas ah, baaxdda saameeynta ee go'aannada iyo farriimaha loo tiiriyo hoggaamiyaha ayaa noqonaya mid ka mid ah waxyaabaha ugu muhiimsan ee mugdiga gelin kara qaab-dhismeedka awoodda.

Aqoonsiga aan la garanayn ee "xaaladaha kalsoonida"

Ma jirto qiyaas dhab ah oo ku saabsan inta ay sii socon doontaan sheekooyinka daaha gadaashiisa ah ee hoggaamiyaha saddexaad ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah.

Laakiin haddii Mojtaba Khamenei uu nool yahay, ilaa hadda qayb muhiim ah oo ka mid ah hab-dhaqankiisa hoggaamineed waxay ku tiirsantahay dad aan la garanayn aqoonsigooda, marka laga reebo mala-awaal aan rasmi ahayn.

Saameynta isbarbardhiiga dowladda iyada oo loo marayo xiriirka daaha gadaashiisa waa, dabcan, dhaqan caadi u ah hoggaamiyayaashii hore ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah, gaar ahaan hoggaamiyaha labaad.

Waddadan, marka la eego macluumaadka laga heli karo taariikhda Khamenei, ayaa sidoo kale si la yaab leh ula jaanqaadaysa dhaqamadiisii siyaasadeed ee hore. Waayo-aragnimada sida hoggaaminta golaha qarsoodiga ah ee shan xubnood ka kooban oo, sida uu sheegay Mohammad Sarafraz, oo hore uga tirsanaan jiray golahaas, uu sheegay in go'aanno daaha gadaashiisa ah ay ka garayeen kiisaska xasaasiga ah ee siyaasadeed iyo amniga in ka badan labaatan sano.