Ibi ni ibyabaye icyo gihe ku ndege zarashwe zikica abantu ubu Washington ishinja Raúl Castro

Carlos Costa ni umwe muri bane bapfuye mu ndege zarashwe na Cuba izishinja kuvogera ubusugire bw'iki kirwa

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Carlos Costa ni umwe muri bane bapfuye mu ndege zarashwe na Cuba izishinja kuvogera ubusugire bw'iki kirwa
Yatangajwe
Igihe co gusoma: iminota 4

Indege ebyiri zarasiwe hafi y'umwaro wa Florida muri Amerika mu myaka irenga 30 ishize ubu ni izingiro ry'ibirego bishya Washington yatangaje ku wa gatatu ko irimo kurega Raúl Castro wahoze ari perezida wa Cuba.

Ejo kandi, Perezida Xi Jinping w'Ubushinwa na mugenzi we Putin w'Uburusiya bamaganye ibikorwa bya Washington birimo kurega no gushaka gukurikirana abategetsi b'ibihugu byigenga.

Ariko se izo ndege bashinja Castro ni bwoko ki kandi ni bande baziguyemo?

Ni ibitero by'indege za gisirikare za Cuba byarashe indege ebyiri za gisivile maze bigahungabana bikomeye umubano wa Washington na Havana icyo gihe n'ubundi wari wifashe nabi cyane.

Indege zarashwe zari iz'abanyaCuba bafite ubwenegihugu bwa Amerika bahungiye muri Amerika babaga muri Miami, abantu bane bari bazirimo bahise bahasiga ubuzima.

Amahanga icyo gihe yamaganye ibyo bitero ndetse banenga abarimo Raúl Castro, wari Minisitiri w'ingabo, na mukuru we Fidel wari perezida.

Raúl Castro w'imyaka 94 ubu, yavuye ku butegetsi bwa Cuba n'ubw'ishyaka rya gikomuniste mu 2021, ariko aracyafatwa nk'umuntu ukomeye kurusha abandi muri Cuba.

Icyo gitero cyo mu 1996 cyagenze gute?

Abantu ibihumbi bahunze Cuba bari ku twato tumeze gutya - ifoto yafashwe na Brothers to the Rescue

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Abantu ibihumbi bahunze Cuba bari ku twato tumeze gutya - ifoto yafashwe na Brothers to the Rescue

Icyo gitero cyabaye mu gihe Cuba yari yugarijwe n'ibibazo bikomeye cyane by'ubukungu mu myaka ya za 90 nyuma y'isenyuka ry'umufatanyabikorwa wayo ukomeye, Leta Zunze Ubumwe z'Abasoviyeti.

Iki kirwa cyaguye mu bibazo bikomeye by'ubukene, kubura kw'amashanyarazi, kubura kw'ibiribwa no kubura kw'ibitoro.

Ibi bibazo, bigereranywa n'ibyo Cuba irimo n'ubu, byatumye abantu ibihumbi ba Cuba bagerageza ibishoboka ngo bave kuri iki kirwa ngo basange abo mu miryango yabo baba muri Amerika.

"Nk'ako kanya, buri wese yatangiye gushaka ikintu cyose kireremba ku mazi kugira ngo agere muri Florida", ni ko umunyamateka w'umunya Cuba Juan Antonio Blanco wari umudipolomate i Havana icyo agihe avuga.

Muri Miami hahise havuka ihuriro ryitwa Brothers to the Rescue rishinzwe n'impunzi z'abanya- Cuban bayobowe na José Jesús Basulto.

Abantu benshi buriraga utwato dutoya bakoze bakinjira inzira y'amazi, bamwe bakahasiga n'ubuzima.

José Basulto wahoze akuriye itsinda ryo gufasha abagendaga ku twato bagerageza kugera muri Amerika

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images

Insiguro y'isanamu, José Basulto wahoze akuriye itsinda ryo gufasha abagendaga ku twato bagerageza kugera muri Amerika

José Basulto ubu ufite imyaka 85 ubu, yari yarahungiye muri Amerika ahunze ubutegetsi bwa Havana, agezeyo yatojwe na CIA ya Amerika.

Iryo tsinda rye Brothers to the Rescue ryatwaraga indege ntoya zikajugunyira ibiribwa n'ibyankenerwa abantu bari mu nyanja barimo kugerageza kugera muri Amerika.

Mu kiganiro na BBC Mundo, Basulto yagize ati: "Twageragezaga kubashakisha, tukamenya aho bari, tukabwira abarinda inkombe za Amerika bakajya kubatabara".

Ariko nyuma yo gukomeza gufasha abari mu nyanja, iryo tsinda ryateye indi ntambwe rirenga aho.

Carlos Alzugaray umusesenguzi wa politike w'i Havana yabwiye BBC Mundo ati: "Baretse gukora ibyo bavuga ko bashaka gukora, ari byo gufasha amato matoya, batangira kwinjira mu kirere cya Cuba no kujugunya impapuro ziriho inyandiko hejuru ya Havana".

Raul na mukuru we Fidel Castro bategetsi iki gihugu hagati yabo imyaka irenga 50

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images

Insiguro y'isanamu, Raul na mukuru we Fidel Castro bategetsi iki gihugu hagati yabo imyaka irenga 50

Cuba yatangiye kwamagana kwinjira mu kirere cyayo kandi yita abagize Brothers to the Rescue "abaterabwoba", ivuga ko bateye inkeke umutekano w'igihugu.

Tariki 24 Gashyantare(2) indege eshatu zo mu bwoko bwa Cessna za ririya tsinda zahagurutse i Florida zigiye mu butumwa mu nyanja iri hagati ya Cuba na Amerika zisanzwe zikora.

Nyuma y'iminota itandatu zihagurutse ebyiri muri zo zarashwe n'indege z'intambara za Cuba. Abari bazirimo bahise bagwa aho.

Abo ni; Armando Alejandre Jr, 44, Carlos Alberto Costa, 29, Mario Manuel de la Peña, 24, Pablo Morales, 29. Bose bari abaturage bafite ubwenegihugu bwa Amerika uretse Pablo Morales wari umunya-Cuba.

'Ni njye wari ugambiriwe' - Basulto

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Indege ya gatatu yari itwawe na José Basulto yabashije gucika indege z'intambara za Cuba.

Yabwiye BBC ati: "Narebye iburyo mbona umwotsi hirya kuri imwe mu ndege imaze kuraswa.

"Nahise ndeba Sylvia Iriondo [uwo bari kumwe mu ndege] ndamubwira nti 'ni twe dukurikiyeho'."

Basulto avuga ko indege yari arimo ari "yo yari igambiriwe cyane kuko nari umukuru w'iryo tsinda."

Kuri Blanco, Fidel Castro ni we wari hejuru y'iki gikorwa, mu gihe Raúl Castro wari minisitiri w'ingabo, yari uwagishyize mu bikorwa.

Icyo gikorwa cyateye ibihe bibi cyane kurusha ibindi hagati y'ubutegetsi bwa Washington na Havana kuva mu ntambara y'ubutita kandi cyahaye indi sura umubano w'ibi bihugu mu kinyejana cya 21 cyakurikiyeho.

Amerika yarushijeho gukaza ibihano by'ubukungu kuri Cuba, kugeza vuba aha ubwo ubutegetsi bwa Trump bwongeraga gukomeza ikibazo hagati ya Washigton na Havana.

Nyuma yo kuraswa kwa ziriya ndege, Havana yanze kwishyura impazamarira ku miryango y'abishwe.

Amaherezo bishyuwe miliyoni 39$ na leta ya Amerika ivuga ko yayakuye ku mitungo ya leta ya Cuba yafatiriwe muri Amerika.