Eo biển Hormuz: Tàu bị tên lửa bắn, người chết khi đang ngủ, kẻ lênh đênh trên biển

    • Tác giả, Mohammad Zubair Khan và Grace Tsoi
    • Vai trò, BBC World Service
  • Thời gian đọc: 8 phút

Con tàu của Hassan vừa hoàn tất việc bốc xi măng tại một cảng phía nam Iran thì Mỹ và Israel phát động những đợt tấn công đầu tiên nhằm vào Iran.

Các đợt không kích sau đó tạo ra những vụ nổ liên hồi, lửa và mảnh vỡ trút xuống cảng. Như một "cảnh trong phim" vậy, thủy thủ người Pakistan lần đầu đi biển kể lại.

"Mọi cuộc tấn công đều diễn ra ngay gần chúng tôi," Hassan (tên đã được đổi) kể lại.

Mỹ và Israel đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công nhằm vào giới lãnh đạo và mục tiêu quân sự của Iran vào ngày 28/2.

Vài ngày sau, thủy thủ đoàn của Hassan quyết định rời cảng – nhưng con tàu nhanh chóng bị tên lửa đánh chìm. Họ rơi xuống biển và chỉ còn biết bám vào áo phao và ống nổi.

"Biển động dữ dội, và cực kỳ lạnh," chàng trai 22 tuổi nói. Ban đầu họ hy vọng sẽ có người đến cứu, nhưng tâm trạng trở nên tuyệt vọng hơn mỗi phút trôi qua. Họ thậm chí không dám nhìn nhau.

"Chúng tôi nghĩ mình sẽ chết đuối giữa biển, và sẽ chẳng ai biết chuyện," anh kể. "Thời gian như ngừng lại, và chúng tôi có thể chết bất cứ lúc nào."

Sau gần 24 giờ lênh đênh, Hassan và 5 thủy thủ khác – một người Pakistan và 4 người Iran – được một tàu Iran đi ngang qua cứu.

"Khi đó, tôi chẳng còn chút hy vọng sống sót nào," Hassan nói.

"Nhưng khi được cứu và cho thức ăn, nước uống, mọi chuyện như một phép màu vậy, tôi đã được trao cho một cuộc đời mới."

Hassan là một trong khoảng 40.000 thủy thủ trên gần 3.000 con tàu bị mắc kẹt trong Vùng Vịnh khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz – một điểm nghẽn chiến lược trên tuyến vận tải hàng hải toàn cầu – nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Ước tính này do thuyền trưởng Anam Chowdhury, Chủ tịch Hiệp hội Sĩ quan Hàng hải Thương mại Bangladesh, đưa ra.

Sau đó, Mỹ đáp trả bằng việc phong tỏa các cảng Vùng Vịnh của Iran từ ngày 13/4. Theo ước tính mới nhất của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, khoảng 20.000 thủy thủ và 1.600 tàu vẫn bị mắc kẹt trong khu vực.

Hassan nằm trong số ít người may mắn có thể trở về nhà. Khi quay lại Iran, chủ tàu trả lại hộ chiếu cho Hassan và đồng nghiệp Pakistan, cùng một khoản tiền nhỏ để về nước. Tuy nhiên, anh không được trả 5 tháng tiền lương, tương đương 250.000 rupee Pakistan (khoảng 23,5 triệu đồng).

Do Iran gần như đã trở thành vùng cấm bay, Hassan rời nước này bằng đường bộ – một hành trình dài 24 giờ đến biên giới Pakistan mà anh mô tả là "nguy hiểm". Gấp đôi thời gian thông thường.

Giao thông tắc nghẽn khi người dân rời khỏi thủ đô Tehran, trong bối cảnh nguy cơ bị tên lửa tấn công hiện hữu.

"Tài xế taxi cũng rất sợ. Nhưng ông ấy nói vẫn phải kiếm sống, nếu không thì đã không ra khỏi nhà," Hassan kể.

Các trạm kiểm soát của cảnh sát xuất hiện ở khắp nơi, và chỉ cho phép đi qua sau khi kiểm tra kỹ lưỡng. Dọc đường gần như không có thức ăn hay nước uống, và hai người chỉ có ba gói khoai tây chiên cùng hai chai nước cho cả hành trình.

Hassan cho rằng ngành vận tải biển đang tiến gần đến một cuộc khủng hoảng sau sáu tuần chiến sự.

Anh nói các công ty đang cắt giảm nhân sự trên tàu, trong khi chỉ vài ngày trước họ còn trả lương gấp đôi cho các thủy thủ bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz.

"Tôi đã mất việc mà lạm phát lại rất cao, khiến cuộc sống vô cùng khó khăn," Hassan nói.

"Nếu chiến tranh là không thể tránh khỏi, tại sao lại nhắm vào tàu thuyền hoặc chặn tuyến đường di chuyển? Những con tàu này chở các mặt hàng thiết yếu cho đời sống hàng ngày.

"Nếu thiếu những nguồn cung ấy , vấn đề sẽ nghiêm trọng hơn và mọi người đều bị ảnh hưởng."

Anh cho biết gần như tất cả những người quen làm nghề đi biển đều đã rời Iran và không ai còn muốn quay lại làm việc ở đó.

Nỗi đau của gia đình

Không phải ai cũng sống sót rời Iran – Yasir Khan, một thủy thủ Pakistan khác, đã thiệt mạng sau một cuộc tấn công tên lửa ngày 24/3 vào chính cảng nói trên.

Theo thuyền trưởng Chowdhury, hơn một chục thủy thủ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào tàu thương mại kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Những ngày gần đây, hàng trăm người đã đến nhà Yasir tại đảo Manora, Karachi, để chia buồn và mang theo thức ăn – vì gia đình có tang ở Pakitan theo truyền thống sẽ không nấu ăn.

Gia đình và bạn bè nhớ đến Yasir là một người vui vẻ, tốt bụng, tràn đầy sức sống. "Cha tôi đang cố giữ bình tâm và mạnh mẽ, nhưng mẹ tôi và em dâu thì rất suy sụp," anh trai Yasir, Wajid, nói.

"Họ cứ hỏi: 'Bao giờ thi thể Yasir mới về? Sao lại mất nhiều ngày thế?' Tôi cố ép mẹ ăn một chút, nhưng vợ Yasir thì không ăn gì."

Yasir, 24 tuổi, là một thủy thủ mới, làm việc trên tàu kéo và lần đầu sang Iran vào tháng 9/2025. "Em ấy có những ước mơ lớn," Wajid nói. "Em ấy muốn thành công, nuôi sống vợ con, mang lại cuộc sống tốt hơn cho họ. Đó là lý do em ra đi."

Vào ngày đầu tiên của lễ Eid (21/3), đánh dấu kết thúc tháng Ramadan, Yasir vẫn gọi điện về nhà như thường lệ nhưng không nhắc đến chiến tranh. Tuy nhiên, sau đó anh xin nói chuyện riêng với Wajid. "Em ấy nhờ tôi tìm cách đưa em ra khỏi đó."

Những ngày sau đó, Wajid không còn liên lạc được với em trai và biết có điều không ổn. "Chúng tôi tìm kiếm thông tin khắp nơi. Lúc đầu tôi vẫn hy vọng em ấy sống sót – có thể đã vào bờ, lên tàu khác, hoặc bị thương ở đâu đó."

Cuối cùng, anh biết rằng Yasir đã thiệt mạng khi một tên lửa đánh trúng con tàu lúc Yasir đang ngủ say. Chỉ trong vài phút, tàu chìm hoàn toàn và tất cả những người trên tàu rơi xuống biển. Chỉ một thủy thủ khác – cũng là người Pakistan – sống sót.

Sự sống và cái chết

Với Hassan, việc tàu bị đánh chìm giờ đây lại giống như "cái rủi hóa cái may" – nếu không, có lẽ anh vẫn đang mắc kẹt ở Iran. Mất thêm năm ngày để anh về đến nhà từ biên giới. Ở đó, mẹ, các chị em và dì của Hassan đã chờ sẵn với những giọt nước mắt hạnh phúc.

"Tôi không biết mình đã ôm mẹ trong bao lâu," anh nói. "Cảm giác như không gì có thể làm hại tôi nữa."

Sau đó, anh nhận được cuộc gọi từ người cha đang làm việc tại Dubai. "Ông cũng khóc. Ông trấn an tôi và nói rằng ông vẫn an toàn. Tôi bảo ông về Pakistan," Hassan kể. "Nhưng ông nói nếu về thì có thể không quay lại Dubai được, và đó sẽ một tổn thất tài chính lớn."

Hassan không hối hận khi trở thành thủy thủ, nhưng khẳng định sẽ không bao giờ làm việc tại Iran nữa.

Gia đình Wajid đã chôn cất Yasir, nhưng sẽ mất một thời gian dài để họ nguôi ngoai nỗi đau.

Con trai Yasir mới chỉ 3 tuổi. "Tôi cứ nhìn cháu mình suốt. Nó thậm chí còn không biết chuyện gì đã xảy ra với mình," Wajid nói.