'Alikua mtu tofauti': Jinsi kaka yangu mwigizaji wa Hollywood alivyogeuka na kuwa mtu mwenye chuki dhidi ya wanawake mitandaoni

Onyo: Hadithi hii ina lugha ya kuudhi

Miaka kumi iliyopita Luis Castilleja alikuwa mbunifu aliyetafuta utajiri wake kama mwigizaji huko Hollywood, na kufurahia maisha huria ya Los Angeles.

Hivi sasa anajulikana zaidi kama El Temach, mshawishi mkubwa zaidi wa ulimwengu wa Amerika ya Kusini, ambaye maudhui yake ya chuki dhidi ya wanawake na ya kiume yamemletea zaidi ya wafuasi milioni 11 wa mitandao ya kijamii.

Dada yake Alex anasema mabadiliko yake ni ya kushangaza na hawazungumzi tena.

"Sipendi kusema El Temach kwa sababu kwangu yeye ni mtu tofauti kabisa. Kwa hiyo mimi ni dada na binadamu ambaye alikuwa," anasema.

Alex, mhandisi wa kubuni kutoka Mexico, anasema mabadiliko ya kaka yake yanaonyesha jinsi hata watu ambao hungeweza kufikiria wanaweza kujaribiwa kutengeneza maudhui ya ulimwengu, mara tu wanapogundua pesa na umaarufu watakaoupata.

Athari za washawishi wa Magharibi kama vile Andrew Tate zimerekodiwa vyema. Lakini uchunguzi wa Idhaa ya Dunia ya BBC umefichua maudhui na ufuasi wa washawishi wengine 15 - walioko Kusini na Mashariki mwa Asia, Amerika Kusini na Afrika - na kugundua kuwa, kwa wastani, ufuasi wao umeongezeka mara tatu katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita.

Maeneo haya yameona mafanikio ya hivi majuzi katika usawa wa kijinsia, na wataalam wanasema mazingira haya yanachochea hasira ya wanaume kunzisha chuki dhidi ya wanawake ..

Pamoja na El Temach, uchunguzi wetu pia ulimlenga Andrew Kibe - jina la Mkenya anayekuza uwezeshaji wa wanaume na chuki dhidi ya wanawake kwenye mitandao ya kijamii.

Wote wawili wamewashambulia mara kwa mara akina mama wasio na waume, na mara kwa mara wanawashutumu wanawake kuwa "wachimba dhahabu" wanaowalaghai wanaume.

Washawishi wote wawili, tumepata, wanapata kiasi kikubwa cha pesa kutoka kwa mifumo yao.

El Temach na Kibe wote wanakanusha vikali maudhui yao kuwa ni ya chuki dhidi ya wanawake, huku Kibe - katika mahojiano na BBC - hata akipinga kuwepo kwa dhana hiyo.

Tulitaka kuona athari za maudhui haya kwa watumiaji. Wafuasi wawili wa Gen Z - mmoja nchini Kenya na mwingine Mexico - waliipa BBC ufikiaji usiodhibitiwa kwa miaka kadhaa ya shughuli zao za mitandao ya kijamii, na kuturuhusu kuona maelfu ya machapisho, maoni, walizopenda, na hisia zao.

Data inaonyesha safari zao za kibinafsi kwenye manosphere.- usabambazaji wa chuki dhidi ya wanawake

Julián raia wa Mexico alianza kutumia Instagram akiwa na umri wa miaka 16 kwa mara ya kwanza, kupenda na kutoa maoni kuhusu maudhui kuhusu magari, siha na kujiendeleza.

Historia yake inaonyesha kwamba alipenda video ya kwanza kutoka El Temach miezi michache baadaye, baada ya kuonekana katika milisho au feeds z akaunti yake.

Sasa ana umri wa miaka 19, hadi sasa amependa zaidi ya video 3,000 kutoka kwa waundaji kadhaa wa manosphere. Julian aliiambia BBC kuwa anahisi "ufeministi umefanya matatizo ya wanaume yasionekane".

Maoni hayo ni kanuni kuu ya ujumbe wa El Temach - lakini hakuwa na maoni haya kila mara, kulingana na dadake Alex.

Alikua akitaka kuwa mwigizaji, anasema, na baada ya kusoma ukumbi wa michezo huko Mexico City, alihamia LA kutekeleza ndoto yake ya kuwa mwigizaji.

Lakini alirudi nyumbani miaka michache baadaye, anasema, baada ya kutengana na kushindwa kufanya kazi ya kawaida.

Vikwazo hivi vilimchochea kuwasaidia vijana wengine kukabiliana na hali ngumu, anasema, na alianza mwaka wa 2020 kuchapisha maudhui yaliyolenga kujiendeleza kwa wanaume.

"Nadhani hapo mwanzo ilikuwa maudhui mazuri sana jinsi alitaka kusaidia wanaume wengine kujisikia kustahili na wa thamani, na hivyo ndivyo alianza," Alex anasema.

Lakini hii haraka "ilibadilika" kuwa kitu kingine. "Alipata shida hii ya Masihi, kama yeye ndiye anayepaswa kurekebisha [masuala ya wanaume]," anatuambia.

Na anasema hivi karibuni alianza kuwalaumu wanawake kwa matatizo ambayo wafuasi wake wa kiume walikuwa wakipitia.

Hana uhakika ni kwa kiasi gani kaka yake anaamini chuki anayoshabikia - na ni kiasi gani ni kwa ajili ya mapendeleo na mitazamo ya mitandao ya kijamii.

"Anaamini baadhi ya mambo - na mengine, anajaribu tu kile kinachofanya kazi vyema "

Kaka yake alikiri kwamba alikuwa akimuiga tu Andrew Tate, anasema Alex. "Tate alikuwa mkubwa sana wakati huo, [na] na alipoguandua kwamba inafanya kazi alianza kusukuma [hoja yake] zaidi na zaidi."

Anasema maudhui ya kaka yake hivi karibuni yalionyeshwa katika tabia yake kwake.

"Chochote ambacho ningeeleza... kilichukuliwa kama imani ya ufeministi ... dharau kwa utu wake."

BBC ilimuomba El Temach kushiriki katika filamu yetu ya hali halisi. Hapo awali alikubali kuongea nasi, akitualika kurekodi ziara yake duniani iliyoanzia Marekani,

lakini siku chache kabla ya kuondoka kwa ndege, alienda moja kwa moja kwenye YouTube akiwaambia wafuasi wake kuwa hana nia ya kushiriki.

"BBC na Bi Jacqui kutoka BBC, hatuhitaji kibali chako kuwa wanaume. Tengeneza filamu yako, usinihusishe mimi au ndugu zangu. [Expletive] BBC."

Hata hivyo tulienda kwenye onyesho lake la mjini Las Vegas, ambalo lilikuwa na mchanganyiko wa ushauri wa kujiboresha na maneno ya kijinsia, ikiwa ni pamoja na kuwashauri mashabiki wake kuepukana na "majambazi" kwa sababu hawatabadilika kamwe, na kwamba akina mama wasio na waume "sio marafiki wazuri" kwa sababu hali yao inaonyesha maamuzi duni ya maisha na dosari za tabia.

Baadaye, tulijaribu kukabiliana naye kuhusu taarifa hizi, lakini usalama wake ulizuia njia yetu.

Mapato ya El Temach kutokana na maudhui, ikiwa ni pamoja na maonyesho haya, ni makubwa. Kulingana na uchambuzi wetu, kuanzia Aprili 2025-26 El Temach alipata wastani wa $1.5m (£1.1m) kutokana na mitazamo ya mitandao ya kijamii pekee.

Pia alitengeneza $200,000-300,000 (£149,000-£223,211) kutoka kwa YouTube "Super Chats" - ambapo mashabiki hulipa ili kukuza maoni yao wakati wa mitiririko ya moja kwa moja, mara nyingi wakiomba ushauri wa uhusiano - pamoja na $800 (£595) kwa kila mtu kwa warsha za vikundi vidogo.

Hii ni pamoja na pesa alizopata kutoka kwa bidhaa na maonyesho yake ya kawaida ya jukwaa.

Timu yake ilituambia wanaona "kutowajibika sana kuchapisha makadirio ya mapato ya El Temach".

Kibe pia anachuma umaarufu wake, kuuza bidhaa na hata sarafu ya crypto. Aliiambia BBC: "Ikiwa mtu yeyote ni shabiki wangu kweli, kitu pekee ninachowaambia ni kuhakikisha unanitumia M-Pesa [pesa kupitia programu ya Kenya]."

Kundi moja la wanaume tuliozungumza nao nje ya kipindi cha El Temach cha Las Vegas lilituambia walichopenda kuhusu maudhui yake - ni kwamba anahimiza nidhamu, anawatia moyo wajiamini, na kutambua matatizo yao.

"Anaangazia sana wanaume kuwa wamekataliwa na jamii, na [masimulizi ambayo] wanawake, unajua, wamekuwa nyota," anasema Dk Ali Siles, mtafiti wa jinsia na masculinities katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Autonomous cha Mexico.

"Ana ujumbe huu wa: 'Wewe ni muhimu, jiamini mwenyewe.'

Na hivi ndivyo shabiki Julian anasema anapenda kuhusu mshawishi huyu. "Mafunzo ambayo yaliniathiri zaidi yalikuwa juu ya kujiamini."

Mwanafunzi wa chuo kikuu nchini Kenya Ryan, ambaye anafuatilia video za Andrew Kibe, anasema akiwa kijana aliyelelewa na mama asiye na mwenzi, anamwona mshawishi huyo kama baba wa ziada.

Kwa kutumia zana za uchanganuzi zilizotengenezwa na Chuo Kikuu cha Queensland, tuligundua Ryan alikuwa ametazama video za TikTok kutoka kwa Kibe - ambayo alama yake ya reli imevutia maoni zaidi ya milioni 500 - baada ya kutafuta maneno kama vile "mafanikio", "kujiboresha" na "vidokezo vya uanaume bila baba".

Lakini Siles anasema maudhui ya ulimwengu huwa yanakuja "kwa gharama ya" wanawake na vitambulisho vingine vya kijinsia.

"Ni hatari sana kwa haki na maendeleo ya wanawake, kwa sababu pia inajaribu kuwarejesha katika maeneo ambayo wengi wao wamekuwa wakijaribu kutoka, ''

Historia ya mitandao ya kijamii ya Julian inaonyesha jinsi ujumbe kama huo, kwa upande wa El Temach, hivi karibuni unaonyeshwa na wafuasi.

Julián alipoachana na rafiki wa kike mwishoni mwa 2023, mwingiliano wake na maudhui ya ulimwengu uliongezeka na alianza kuwataja wanawake kama "waashenzi" kwenye maoni yake ya mtandaoni, na kusifu unyenyekevu. "Ikiwa wewe ni mwanamke mtiifu, basi sawa," aliandika katika chapisho moja.

Julian anasema anajutia sauti ya maoni yake ya awali ya Instagram, lakini anasimamia yaliyomo.

Many of Julián's generation believe that feminism has come at the cost of men's rights, according to a recent global survey of 23,000 men and women by King's College London. More than half of Gen Z men - some 57% - agreed with the statement: "We have gone so far in promoting women's equality that we are discriminating against men."

It's a belief that manosphere influencers are tapping into. According to these influencers, "women are the problem," says Awino Okech, at The School of Oriental and African Studies (SOAS) in London.

Their belief, says the professor of feminist and security studies, is "it's this gender equality thing that is leading to boys underperforming… It's gender equality that is leading to mental problems for men and boys."

These misleading narratives can have a real-world impact, we found.

Fernanda, a doctor from Mexico City, says her ex-partner, also a doctor, used El Temach's messaging to justify his controlling behaviour.

On what was to become the day they split up, she says he locked her in a room and forced her to watch videos made by El Temach for four hours.

"He kept saying: 'See? I'm not doing anything wrong… You're the one who's wrong.'"

She told us the situation that day escalated to the point where he threatened to kill her.

"His eyes were empty, he was acting purely on impulse. In that moment, I was really very afraid of what might happen to me."

Though she does not blame El Temach directly for her experience, Fernanda does believe this type of content has an effect on relationships in the real world.

"I think [my former partner] was already a sexist who was hiding it. But El Temach influenced him to no longer feel bad about it."

Alex, El Temach's sister, thinks her brother is in denial about the negative impact of his content.

"I think he knows what he's doing on some level. I think that he sees and realises that if he ever owns up to what he did, it'll destroy him."

She feels he has drifted from the path he was destined to follow, "into this weird dystopic hell and he's just this... violence robot".

"It's very sad."

The BBC asked El Temach to respond to our allegations that he promotes misogynistic content. His team responded to say they "categorically rejected the allegations and that they were unfounded and taken out of context".

Kibe, when challenged on his misogynistic content, denied this term applied to him and said: "No man hates a woman. We love you - we are like gods to you, worship us."

Wengi wa kizazi cha Julian wanaamini kuwa ufeministi umekuja kwa gharama ya haki za wanaume, kulingana na uchunguzi wa hivi majuzi wa kimataifa wa wanaume na wanawake 23,000 na King's College London.

Zaidi ya nusu ya wanaume wa Gen Z - baadhi ya 57% - walikubaliana na taarifa hiyo: "Tumeenda mbali zaidi katika kukuza usawa wa wanawake kiasi kwamba tunawabagua wanaume."

Ni imani ambayo washawishi wa manosphere wanakubaliana nayo. Kulingana na washawishi hawa, "wanawake ndio tatizo," anasema Awino Okech, katika The School of Oriental and African Studies (SOAS) huko London.

Imani yao, anasema profesa wa masuala ya wanawake na usalama, "ni jambo hili la usawa wa kijinsia ambalo linasababisha wavulana kufanya vibaya... Ni tatizo la kijinsia ambalo linasababisha matatizo ya kiakili kwa wanaume na wavulana."

Masimulizi haya ya kupotosha yanaweza kuwa na athari ya ulimwengu halisi, tumepata.

Fernanda, daktari kutoka Mexico City, anasema mpenzi wake wa zamani, pia daktari, almitumia ujumbe wa El Temach kuhalalisha tabia yake ya kudhibiti.

Siku ambayo ilikuwa siku watengane, anasema alimfungia chumbani na kumlazimisha kutazama video zilizotengenezwa na El Temach kwa saa nne.

"Aliendelea kusema: 'Unaona? Sifanyi chochote kibaya ... Wewe ndiye unayekosea.'

Alituambia hali ilizidi siku hiyo hadi kutishia kumuua.

"Macho yake yalikuwa makavu, alikuwa akifanya hivyo kwa msukumo tu. Wakati huo, nilikuwa na hofu sana ya nini kinaweza kunipata."

Ingawa hamlaumu El Temach moja kwa moja kwa uzoefu wake, Fernanda anaamini aina hii ya maudhui ina athari kwenye mahusiano katika ulimwengu halisi.

"Nadhani [mpenzi wangu wa zamani] tayari alikuwa mshirikina wa ngono ambaye alikuwa akiificha. Lakini El Temach ilimshawishi asijisikie vibaya tena kuhusu hilo."

Alex, dadake El Temach, anadhani kaka yake anakataa kuhusu athari mbaya ya maudhui yake.

"Nadhani anajua anachofanya kwa kiwango fulani. Nadhani anaona na kutambua kwamba kama atamiliki kile alichokifanya, kitamuangamiza."

Anahisi kuwa ametoka kwenye njia ambayo alikusudiwa kufuata, "ndani ya kuzimu hii ya ajabu na yeye ni roboti hii ... ya vurugu".

"Inasikitisha sana."

BBC iliuliza El Temach kujibu madai yetu kwamba anaendeleza maudhui ya chuki dhidi ya wanawake. Timu yake ilijibu kwa kusema "walikataa madai hayo kimsingi na kwamba hayana msingi na yametolewa nje ya muktadha".

Kibe, alipopingwa kuhusu maudhui yake ya chuki dhidi ya wanawake, alikanusha neno hili linalotumika kwake na akasema: "Hakuna mwanaume anayemchukia mwanamke. Tunakupenda - sisi ni kama miungu kwenu, tuabuduni."