Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Marka laga hadlayo caafimaadka, ma aha tiknoolajiyad cusub, kaabayaasha nafaqada, ama is-diiwaangelinta qaaliga ah ee goobaha jimicsiga, waxa ugu weyn ee saameyn ku yeelan kara caafimaadkaaga muddada dheer. Hase yeeshee, waxaa jira wax aad uga fudud oo aan qaali ahayn: la-xiriirka iyo la-shaqeynta dadka kale.



Jaamacadda Harvard oo daboolka ka qaaday sir kuu sahlaysa inaad waqti dheer caafimaad ku noolaato

Calaamadaha hore ee sumowga paracetamol waxaa ka mid noqon kara lallabbo, matag iyo xanuun caloosha ah.

Maxaa kugu dhacaya haddii aad qaadato qiyaas xad-dhaaf ah oo paracetamol ah?

Inta badan, rasiidku waa warqado aan jeebabkeena ku gelino ka dib markii aan bixinno kharashka wax iibsiga raashinka. Laakiin qaar ayaa sheegaya in rasiidyadu ay noqonayaan khatar caafimaad oo walaac leh.

Maxaa ka jira in rasiidka wax iibsiga uu saameyn ku yeesho bacriminta taranka?

Urta ama shiirka jirka waa arrin si fiican loo yaqaan oo saamaysa tayada nolosha qofka. Waxayna khubaradu sheegeen in tani ay sabab u tahay heerar kala duwan oo ay bakteeriyada dhididka ku fidayso, balse aanay sabab u ahayn dhididka laftiisa.

Sida loo ogaado in urka jirkaaga ay dhibsanayaan dadka kale

Malaayiin naga mid ah ayaa sidaas sameeya, inkastoo in yar oo naga mid ahi ay ogaadaan inaan sidaas sameyno—laakiin helitaanka daaweynta saxda ah waxay si weyn u beddeli kartaa nolosha qofka.

Dhakhaatiirta ilkaha qaarkood oo sheegaya in dhallinyaro badan ay ilkaha isku lisaan habeen—ma ka mid tahay dadka sidaas sameeya?

Inaad ag seexato qof khuurinaya waxay si xun u saameyn kartaa caafimaadkaaga, ayay khubarro u sheegeen BBC-da.

Sida khuurada lammaanahaaga ay u saameyn karto caafimaadkaaga 

Afkeenna waxa ku jira noocyo badan oo noolayaal yaryar ah, mid kastaana wuxuu leeyahay meel gaar ah oo uu ku nool yahay. Qaar ka mid ah bakteeriyadu waxay ku nool yihiin dusha ilkaha, halka qaar kalena ay ku nool yihiin carrabka. Qaar kale ayaa ku dhuunta meelaha yaryar ee u dhexeeya ilkaha iyo cirridka.

Maxay bakteeriyada wanaagsan ee afku muhiim ugu tahay caafimaadkaaga? Maxaad cuni kartaa si aad u ilaaliso?

Shaqada ugu weyn ee kelyuhu waa inay sifeeyaan qashinka iyo sunta ku ururta jidhka, kadibna ay ka saaraan iyaga oo kaadida ku dhex saaraya.

Ma dhabbaa in cunista yaanyada badan ay sababi karto dhagaxaanta kelyaha?

Laga bilaabo feraanferka ilaa shark-ga Greenland, kuwan waa noolaha leh cimri aan caadi ahayn oo aad u dheer.

Laga bilaabo 83 sano ilaa 15,000 sano: Xayawaannada qaarkood Soomaaliya laga helo ee ugu cimriga dheer dunida iyo waxa aan ka baran karno

Shiinaha, Japan iyo meelo badan oo Aasiya ah, fadhiga dhulka oo jilbaha la laabayo ama Kada-loobka waa qayb ka mid ah nolol-maalmeedka. Dadku waxay si raaxo leh ugu fariistaan iyagoo ciribaha dhulka ku haya, marka ay tareenka sugayaan, saaxiibbadood la sheekaysanayaan ama wax cunayaan.

Wax ka ogow faa'iidada kadaloobku u leeyahay caafimaadka

Dad ayey caado u tahay in ay farahooda jimciyaa ama ay juciyaan, marka aysan waxba ku haynin, dhawaaqa kasoo baxayana waxa uu u yahay mid ay caadi ah. 

Ma jucisaa farahaaga? Wax ka ogow sida ay u saameyso caafimaadka

Waxa uu BBC-da uga warramay sida uu u sameeyay saabuunta warqadda u eg iyo waxyaabaha ay kaga duwan tahay saabuunaha kale.

Wiil dhalinyaro ah oo sameyay saabuun sida warqadda oo kale ah

Cayilku wuxuu caalamka oo dhan ka noqday dhibaato sabab u ah cudurro halis ah oo aad u saameeyay nolosha dadka

Cayilka ma soo dedejin karaa cimrigaaga? Khubarada ayaa soo bandhigay qaabka ugu sahlan ee miisaanka lagu dhimo.

anaayo 27, 2026, Alexandra Bell, oo ah madaxweynaha iyo agaasimaha guud ee Bulletin of the Atomic Scientists, ayaa ku dhawaaqay in saacada qiyaamaha (Doomsday) loo raray saqda dhexe oo dhiman 85 ilbiriqsi.

U diyaar garowga saacadda qiyaamaha: Ma dhamaadkii dunida ayaa lagu dhawaaday?

Dhibicda kaadida ee timaada dhowr ilbiriqsi kadib marka la kaadiyo ama musqusha laga soo baxo waxaa loo yaqaanaa Post-Micturition Dribbling ama PMD.

Markaad kaadiso kadib, ma dareentaa inay dhibco kaa soo dareeraan? Ogow xanuunka ku haya

Mark Zuckerberg oo ah aasaasaha Facebook, ayaa bishii Maarso iibsaday hantidii ugu qaalisanayd ee abid lagu kala iibsado Miami. Wuxuuna $170 milyan ka bixiyey guri weyn oo weli dhismihiisu socdo

Maxaa magaalada Miami ee Maraykanka ka dhigay hoyga bilyaneerrada?

Markii ay falanqeeyeen balaayiin muuqaal ah, saynisyahannadu waxay awoodeen inay isku xiraan hab-dhaqannada maalinlaha ah iyo suurtagalnimada in kalluunku cimri dheer noolaado.

Hal maalin ayaad ku saadaalin kartaa inta sano ee aad noolaan doonto

Weligaa ma dareentaa inaad rabto inaad wax walba ka tagto oo aad u guurto waddan wanaagsan si aad nolol cusub uga billowdo?

Shanta waddan ee ugu wanaagsan in lagu noolaado adduunka

Sii daynta gaaska waa qayb dabiici ah oo ka mid ah dheefshiidka cuntada, badanaana waa calaamad muujinaysa in mindhicirkaagu si fiican u shaqaynayo. Si kastaba ha ahaatee, cuntooyinka qaarkood ayaa kordhin kara soo daynta gaaska iyo urtiisa.

Siddeed cunto oo qofka ku keena inuu sii daayo hawada caloosha

Marxaladaha kala duwan ee nolosha haweeneyda—sida caadada bil kasta, uurka, iyo xilliga caado-goa—ayaa sidoo kale beddeli doona baahida ay u qabto nafaqooyin gaar ah.
Iyadoo taas la tixgelinayo, waxaan iftiiminnay shan nafaqo oo muhiim ah oo haweeney kasta u baahan tahay. 

Shan nafaqo oo ay haweenku u baahan yihiin

Kaliya 11% dadka ka mid ah ayaa ka fikira geerida inta ay ku jiraan nolol-maalmeedkooda. Inta badan annaga waxa aynu si weyn ugu mashquulsannahay arrimaha nolosha, taas oo keenta in laga yaabo in aynu geerida ka fikirno oo keliya saddex ama afar jeer sannadkii.

Maxaa faa'iido ah oo kuugu jiri kara ka fekerka geeridaada?

Marka laga yimaado xubnaha qoyskan baaxadda weyn, waxaa gurigooda yimaada oo wax ka cuna maalin kasta ilaa 30 qof oo dheeraad ah

Nolosha qoys maalin kasta cuna Loor bariis ah

Isbeddellada ku dhaca jirka si tartiib-tartiib ah ayay u soo baxaan, waxaana mararka qaar loo aanayn karaa daal caadi ah ama isbeddellada nolol maalmeedka.

Shan calaamadood oo laga yaabo inaad iska indhatirto balse muujin kara cudur halis ah

Tuuladan ayaa arki doonta qorrax madoobaad aan hore adduunka looga arag oo markii ugu horreysay todobaadka dambe la arki doono

Habka nolosha