Xabad joojinu dagaal ma joojisaa?

Iran iyo Maraykanka ayaa ku heshiiyey xabbad joojin laba toddobaad ah oo shuruudaysan, muddadaas oo maraakiibta loo ogolaan doono marin biyoodka Hormuz.

Tani waxay ku soo beegantay in ka badan hal bil ka dib markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerarro xiriir ah ku qaadeen Iran, saacado ka dib markii madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku hanjabay "xadaarad dhan ayaa dhiman doonta caawa" haddii Iran aysan dib u furin marin biyoodka, oo ah marin muhiim u ah maraakiibta shidaalka iyo dhoofinta kale ee Khaliijka.

Bart Truth Social, Trump wuxuu sheegay inuu ogolaaday xabbad joojinta sababtoo ah "waxaan aad ugu fooganahay heshiis qeexan oo ku saabsan NABAD waarta, iyo NABADDA Bariga Dhexe".

"Ku dhawaad ​​dhammaan qodobbadii kala duwanaa waa ku heshiiyeen Mareykanka iyo Iran, balse muddo labo toddobaad ah ayaa u oggolaan doonta in heshiiska la dhameystiro," ayuu yiri.

"Waa sharaf in dhibaatadan muddada-dheer ay ku dhowdahay xallin."

Trump ayaa markii dambe u sheegay wakaaladda wararka ee France Presse in aanay su'aal ka taagnayn in Maraykanku uu ku guulaystay "guul dhammaystiran".

Laakiin Golaha Sare ee Amniga Qaranka Iran (SNSC) ayaa sheegay in Mareykanka uu wajahayo guul darro taariikhi ah.

Wadahadallada ayaa lagu qaban doonaa Pakistan, ugu badnaan 15 maalmood gudahood, si faahfaahinta loo "dhamaysto", ayay raaciyay hadalka.

Ra'iisul wasaaraha Pakistan, Shehbaz Sharif, ayaa yiri: "Labada dhinacba waxay soo bandhigeen xikmad iyo isfaham cajiib ah waxayna weli si wax ku ool ah ugu hawlan yihiin sii wadida nabadda iyo xasilloonida.

"Waxaan si dhab ah u rajaynaynaa, in 'Wadahadallada Islamabad' ay ku guuleystaan ​​in la gaaro nabad waarta, waxaana rajeyneynaa inaan wadaagno warar kale oo wanaagsan maalmaha soo socda."

Maxay ka dhigan tahay xabad joojin?

Sida laga soo xigtay Qaramada Midoobay, ma jiro hal qeexid oo caalami ah oo la wada aqbalay oo lagu macneeyay ereyga "xabad joojin" inkastoo ereyga uu ka yimid amarkii milatari ee ahaa "xabad joojinta", taas oo ka soo horjeeda amarka "xabad ridista".

Waxay la macno noqon kartaa wax kasta oo ay labada dhinac ee is haya u qaataan macnaha wada xaajoodkooda.

Waxa kale oo loo istcimaalay si isku mid ah erayada "xabad joojinta" iyo "kala dabqaadis".

Si kastaba ha ahaatee, Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in inta badan uu farqi u dhaxeeyo ereyada "xabad joojinta" iyo "joojinta dagaalka".

Waxay leedahay "joojinta dagaalka" waxay u egtahay heshiis aan rasmi ahayn oo lagu joojinayo dagaalka.

"Xabbad-joojin" waxay laga rabaa inay noqoto mid rasmi ah, oo lagu calaamadeeyay heshiis qeexaya sidan:

Waxa kale oo laga yaabaa inay qeexdo dhaqdhaqaaqyada ciidan ee la oggol yahay iyo kuwa aan la oggolayn, iyo sida xabbad joojinta loola socdo.

Tusaale ahaan, dagaal sokeeye oo Liberia ka dhacay waxa uu soo afjarmay 1993 markii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd ee Midnimada Qaranku ay heshiis la gashay Jabhadda Waddaniga ah ee Laybeeriya iyo Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Dimuqraadiyadda ee Laybeeriya.

Labada dhinac waxay ku heshiiyeen in la joojiyo hubka iyo rasaasta, in aan la bedelin ama lagu weerarin goobaha ay ciidamadu joogaan, in aan la hurin colaad kale iyo in aan la isticmaalin miinooyinka iyo waxyaabaha kale ee hurin kara colaadda.

Is a ceasefire permanent or only temporary?

Waxay noqon kartaa labadaba, sida ay tiri UN-tu.

Mararka qaarkood, labada dhinac ee iska soo horjeeda ee dagaalku waxay ku heshiiyaan xabbad joojin ku meel gaar ah, ama horudhac ah.

Tani waxay noqon kartaa in la yareeyo rabshadaha ama la yareeyo dhibaatada bini'aadantinimo.

Markii Israa'iil iyo Xamaas ay ku heshiiyeen xabbad joojin ku meel gaar ah, taas oo dhacday intii u dhaxaysay 24kii Noofambar iyo 30kii Noofambar 2023, Xamaas waxay sii daysay 105 la haystayaal beddelka ah ilaa 240 maxbuus.

Xabad-joojin horudhac ah ayaa sidoo kale lagu heshiin karaa in la kobciyo deegaan caawiya gorgortanka caawiya dariiqa xabbad-joojin joogto ah, ama mid sugan.

Bishii Juun 2000, Itoobiya iyo Ereteriya waxay saxiixeen heshiis lagu qaboojinayo colaadda si xabbad-joojin rasmi ah looga wadahadlo. Tan waxaa la saxiixay bishii December, iyadoo qayb ka ah heshiiskii Algiers uu soo afjaray dagaalkooda.

Si kastaba ha ahaatee, dagaalku wuu sii socon karaa sababtoo ah guuldarrooyin isdaba joog ah oo jilciya, xabbad joojin horudhac ah.

Xaaladaha qaarkood, mid ama labada dhinac ee dagaallamaya ayaa laga yaabaa inay raadiyaan inay adeegsadaan xabbad joojin horudhac ah si ay u xoojiyaan mowqifkooda dhulka.