Xiisad cusub oo u muuqata in ay ka dhex qaraxday Turkiga iyo Israa'iil

Kadib weerarkii aan hore loo arag ee Mareykanku kaga jawaabay weerarkii Israa'iil ay ku qaaday saldhig ciidan oo Suuriya ku yaalla, Turkiguna wuxuu cambaareeyay weerarka. Israa'iil, si kastaba ha ahaatee, si toos ah ugama jawaabin weerarka, balse waxay Suuriya ku eedeysay inay oggolaatay in ciidamada Turkiga la dejiyo saldhigga. Turkigu, dhankiisa, wuxuu hadallada xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Benjamin Netanyahu ee ahaa in arrintani khatar amni ku tahay Israa'iil ku tilmaamay kuwo "aan sal lahayn."

Telefishanka dowladda Suuriya ayaa sheegay in weerarka uu dhacay, isagoo xusay in siddeed duqeyn oo cirka ah Talaadadii lagu bartilmaameedsaday dhabaha diyaaradaha ee garoonka Abu Duhur iyo xarumaha kaydka rasaasta. Ilaa hadda lama soo sheegin wax khasaare nafeed ah oo ka dhashay weerarka.

Israa'iil si toos ah ugama hadlin cidda ka dambeysay weerarka, balse waxay Suuriya ku eedeysay inay "jebisay" heshiiska amniga ee ay la leedahay Israa'iil, kadib markii ay oggolaatay in ciidamada Turkiga la geeyo saldhigga.

Si kastaba ha ahaatee, Suuriya iyo Turkiga ayaa labaduba ku eedeeyay ciidamada Israa'iil inay ka dambeeyeen weerarrada, iyagoo ka digay in tallaabadan ay horseedi karto in xiisadaha gobolka ay sii xoogaystaan.

Mareykanka ayaa sidoo kale cambaareeyay weerarrada Israa'iil ay ku qaaday garoon milatari oo ku yaalla gobolka Idlib ee waqooyi-galbeed Suuriya, isagoo weerarka ku tilmaamay "kicin aan loo baahnayn oo sii kordhinaysa colaadda."

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Suuriya ayaa horay ugu tilmaantay "falka gardarrada" ee lagu qaaday saldhigga diyaaradaha ee gobolka Idlib mid "aan wax cudurdaar ah lahayn", waxayna si adag u cambaareysay.

Wasaaraddu waxay carrabka ku adkeysay in tallaabadan ay khatar gelinayso amniga gobolka.

Falcelinta Turkiga ee hadallada Israa'iil ee ku saabsan ciidamo Turki ah oo la geynayo Abu Duhur

Kadib hal maalin oo ay mas'uuliyiinta Israa'iil si rasmi ah uga aamuseen arrintaan, xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa war-saxaafadeed ku sheegay in Israa'iil iyo Suuriya ay ku heshiiyeen in xaaladda amni la sii xoojiyo sidii ay ahayd, balse Suuriya ay ku dhoweyd inay jebiso heshiiskaas kadib markii ay oggolaatay in ciidamada Turkiga la dejiyo saldhig diyaaradeed oo u dhow Xalab.

Turkigu ma xaqiijin in ciidamadiisa loo qorsheeyay in loo raro saldhiggaas milatari ee Suuriya. Hase yeeshee, wuxuu diiday sheegashada Israa'iil ee ah in joogitaanka ciidamada Turkiga uu khatar ku yahay Israa'iil.

Warka qoraalka ah ee ay baahisay wakaaladda wararka dowladda Turkiga ee Anadolu, Waaxda Isgaarsiinta Madaxtooyada Turkiga waxay ku sheegtay in "eedeymaha aan salka lahayn ee xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil ay ujeeddadoodu tahay in sharciyad loo sameeyo duqeymaha cirka ee sharci-darrada ah ee Israa'iil ku qaaday madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Suuriya."

Saldhigga Abu Duhur wuxuu ku yaallaa qiyaastii 70 kiiloomitir meel u jirta xuduudda Turkiga.

Saldhiggaasi looma adeegsan saldhig diyaaradeed oo milatari tan iyo 2013. Ciidamo ka soo horjeeday xukuumaddii Bishaar al-Assad ayaa la wareegay saldhigga Diseembar 2024, kaddib markii ay weerar degdeg ah ku qabsadeen qaybo badan oo Suuriya ah.

Hadda Suuriya waxay dib u dhisaysaa xarumaha milatari ee waxyeelloobay intii lagu jiray hawlgalkii lagu afgembiyay xukuumaddii Bishaar al-Assad.

Sida ay sheegtay Hay'adda Kormeerka Xuquuqda Aadanaha Suuriya, duqeymaha Israa'iil ayaa dhacay kaddib markii wafdi milatari oo Turki ah uu maalmihii u dambeeyay booqday goobta, taasoo qayb ka ahayd dadaallada lagu doonayo in saldhigga dib loo hawlgeliyo.

Milatariga Turkiga wuxuu taageere u ahaa dowladda cusub ee Suuriya tan iyo afgembigii Bishaar al-Assad. Hase yeeshee, Israa'iil waxay weli labada dalba u aragtaa kuwo ay tahay in si weyn looga digtoonaado.

Bayaankeeda cusub, Turkigu wuxuu sidoo kale carrabka ku adkeeyay inuu sii wadi doono iskaashiga uu la leeyahay Suuriya, isagoo ku saleynaya "mabaadi'da sharciga ah."

Israa'iil waxay qaaday duqeymo badan oo cirka ah oo ka dhacay qaybo ka mid ah bartamaha iyo koonfurta Suuriya.

Weerarkan ayaa u muuqda kii ugu horreeyay ee lagu bartilmaameedsado xarumo ay leedahay dowladda Suuriya tan iyo bishii Maarso. Hase yeeshee, goobta la weeraray waxay aad uga fog tahay aagga koonfurta Suuriya ee Israa'iil sheegato inay u aragto aag amni oo xannibaya khataraha soo gaari kara dhulkeeda.

Falcelin aan hore loo arag oo Mareykanka ah: "Turkiga looma sii digin"

Tom Barrack, safiirka Mareykanka u fadhiya Turkiga ahna ergeyga gaarka ah ee madaxweynaha u qaabilsan Suuriya iyo Ciraaq, ayaa qaatay mowqif aan hore loo arag, isagoo sheegay in Aqalka Cad uu dhammaan dhinacyada ku dhiirrigelinayo inay wada-hadalka ka hormariyaan tallaabada militari.

Barrack wuxuu sheegay in Mareykanku si weyn uga walaacsan yahay duqeymaha cirka ee Israa'iil ay xaqiijisay inay ku qaaday saldhigga diyaaradaha ee Abu Duhur. Wuxuu ku tilmaamay weerarradaas "kicin aan loo baahnayn oo xiisadaha sii kordhinaysa," taasoo uusan rumaysnayn inay wax ka tari karto xasilloonida gobolka.

Barrack wuxuu sheegay in Turkiga aan hore loogu sii wargelin weerarrada, isla markaana uu arkay diyaarado Israa'iili leedahay oo u duulaya dhanka dhulka Turkiga. Arrintaas, ayuu yiri: " waxay si macquul ah Ankara ugu keeni kartay inay isu diyaariso jawaab militari oo suurtagal ah".

Wuxuu intaas ku daray in "tallaabo taxaddar leh" ay ka hortagtay in xaaladdu sii xumaato. Sida uu sheegay, mudnaanta Washington waxay hadda tahay dejinta xiisadaha iyo qaadashada hab ka miisaan badan oo taxaddar leh.

Barrack sidoo kale wuxuu difaacay Madaxweynaha Suuriya ee hadda, Axmed al-Sharaa, oo hore u hoggaaminayay xoogaggii mucaaradka ee dagaalka kula jiray Bishaar al-Assad. Wuxuu sheegay in al-Sharaa "uusan abuurin ama ilaalin kooxo wakiillo ah", isla markaana uu marar badan muujiyay rabitaankiisa ah in xiisadaha kala dhexeeya Israa'iil la dejiyo.

Barrack wuxuu shaaciyay in Mareykanku isku dayayo inuu dhiso hab isgaarsiineed oo looga hortago isku dhac dhex mara Israa'iil, Turkiga iyo Suuriya.

Turkiga iyo Israa'iil waxay sanadkii hore sameysteen kanaal isgaarsiineed oo loogu talagalay in looga hortago isku dhacyada ciidamada labada dal ee gudaha Suuriya. Hase yeeshee, weerarkii dhowaan dhacay, Ankara looma sii wargelin hawlgalkii Israa'iil.

Tan iyo markii uu xukunka qabtay, Axmed al-Sharaa wuxuu xoojiyay xiriirka uu la leeyahay dalalka reer Galbeedka, gaar ahaan Mareykanka. Mar sii horeysay wuxuu booqday Aqalka Cad, halkaas oo uu kula kulmay Madaxweyne Donald Trump.