'ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਦਰਜਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੈਮਰੇ 'ਤੇ ਕਬੂਲਿਆ'

23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਮਾਂਡਾ ਮਸਟਾਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਨੇਰੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਵਿਲੀਅਮ ਫਲਿਕਿੰਗਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਇਰੋਪ੍ਰੈਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਲੰਬੀ ਖੋਜ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਐੱਚਬੀਓ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ 'ਗ੍ਰੇਟ ਫੋਟੋ, ਲਵਲੀ ਲਾਈਫ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਮਾਂਡਾ ਨੇ ਰੇਚਲ ਬੀ. ਐਂਡਰਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ।

ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਮਾਂਡਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਧਿਆਨਯੋਗ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਇੰਨੀਆਂ ਦਰਦਨਾਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਮੁੰਡੋ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਆਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਾਜ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ, ਦਾਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਰਾਹੀਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਜਰਨਲਿਸਟ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਜੁਰਮ ਕੀਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਫਲਿਕਿੰਗਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਕੈਮਰਾ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਬੀਬੀਸੀ ਮੁੰਡੋ ਨਾਲ ਅਮਾਂਡਾ ਮਸਟਾਰਡ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ 'ਗ੍ਰੇਟ ਫੋਟੋ, ਲਵਲੀ ਲਾਈਫ' ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ?

ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਉਸ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜਿਨਸੀ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਈਏ ਜੋ ਅਸੀਂ ਲੁਕਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਹਨ। ਉਹ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ?

ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਇਰੋਪ੍ਰੈਕਟਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। 1980 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਗ਼ਲਤ ਵਿਹਾਰ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕੀ ਪੀੜਤ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਵੀ?

ਦੋਵੇਂ, ਬੱਚੇ ਵੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੀ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੈਕਸ ਅਫੈਂਡਰ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ ਸਨ?

ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਢਾਈ ਸਾਲ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਮਾੜਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਕੇਸ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਦੋ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਹੀ।

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਈ, ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਿੰਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦੂਰੀ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਰਹੀ।

ਮੇਰਾ ਜਨਮ 90ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਆਉਣ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

ਹਾਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ 1950, 60 ਅਤੇ 70 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਈ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ (ਸਾਈਕੋਪੈਥੀ) ਦੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਕਿ ਉਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ (ਸਾਈਕੋਪੈਥੀ) ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਨਿਰਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ।

ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਹਨ?

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਛੋਟੇ ਸੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕਾਰਡ, ਤੋਹਫ਼ੇ ਅਤੇ ਵੀਐੱਚਐੱਸ ਟੇਪਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਨੇਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਾਦੀ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਦੁਵਿਧਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧੀ ਸਨ?

ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੁਝ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕੇ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾੜੇ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਜੇ ਥੈਰਪੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਦਦ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਪਲ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ, ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ, ਪਤਾ ਹੈ?

ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਸਕੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਾਂ ਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੈਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈਆਂ। ਮੇਰੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ?

ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ। ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਭਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, "ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।" ਜਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ "ਆਤਮਿਕ ਬਚਾਅ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਣਸੁਖਾਵੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੀਏ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, "ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਰੱਬ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹਾਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹੀ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸੁਨੇਹੇ ਸੁਣੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਸੀ?

ਉਹ ਜਦੋਂ ਮੈਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਅਣਸੁਖਾਵੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸਮਝ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਹਿ ਸਕਾਂ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ।

ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜਟਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਡਰ ਲੱਗਾ ਹੈ?

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਲਾਕ ਇਨਸਾਨ, ਜੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ।

ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਫਿਲਮ ਦੇਖ ਕੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਿਆ।" ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਆਮ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਆਮ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋਈਏ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।"

ਪਰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਾਗ਼ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ?

ਇਹ ਪੱਕਾ ਜਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?

ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਮ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਡੂੰਘੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਹੇ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ।

ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਉਭਰਦੀ ਹੋਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ ਸਮਝ ਆਈ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਿਆ?

ਮੈਂ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿ ਕੀ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਵਰਗਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਭੜਾਸ ਕੱਢ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਸਕਣ ਜੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨ।

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਜਟਿਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਦਤ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਉਹ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਛੁਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਉਹ ਇੰਨਾ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਵਤੀਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਈ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਅਕਸਰ ਮਾੜੇ ਵਤੀਰੇ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਫਿਲਮੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣਾ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਵੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਫਿਲਮੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਹ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਵੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।

ਫਿਲਮੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਵਾਕਈ ਧੰਨਵਾਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ, ਗਲਤ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣਾ ਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਨ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ?

ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਲਾ-ਥੈਰੇਪੀ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰਾਂ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁਨੇਹੇ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?" ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿਗਿਆਸਾ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਆਤਮ-ਮੁਲਾਂਕਨ ਕੀਤਾ। ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਬੈਗ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਬੈਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ?

ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਅ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਇਹੀ ਚੁੱਪੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਓਨਾਂ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਟਿਲ ਸਥਿਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਘੱਟ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੋ ਮੈਂ ਸਿੱਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੋਕਥਾਮ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈਏ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਦਦ ਮੰਗ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ 20 ਜਾਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਕਈ ਸੰਗਠਨ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇਹ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜਟਿਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER, WhatsApp ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)