پشت بازسازی محرمانه اقامتگاه پوتین در ساحل دریای سیاه چیست؟

مناقشه‌های حقوقی در دادگاه‌ها، تصاویر ماهواره‌ای و آگهی‌های استخدامی که برای کارگران ساختمانی اقامت کنار استخر، غذای رایگان و دستمزد نقدی وعده می‌دهند، ابعاد گسترش اقامتگاه رسمی ولادیمیر پوتین در ساحل دریای سیاه را آشکار کرده‌اند.

اقامتگاه دولتی بوچاروف روچی در شهر سوچی پیش‌تر محل اقامت نیکیتا خروشچف و لئونید برژنف بود و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بوریس یلتسین نیز از آن استفاده می‌کرد. پوتین نخستین بار پیش از مراسم تحلیف دوره اول ریاست‌جمهوری خود در مه ۲۰۰۰ در این اقامتگاه ماند و پس از آن نیز بارها در آنجا میزبان رهبران خارجی بوده است.

در سال ۲۰۰۸، این مجموعه به اقامتگاه رسمی ریاست‌جمهوری تبدیل شد. به گفته ولادیمیر کوژین، رئیس وقت اداره مدیریت اموال ریاست‌جمهوری فدراسیون روسیه، این جایگاه به معنای آن است که رئیس‌جمهور می‌تواند در آنجا «اقامت کند، کار کند، زندگی کند و همه وظایف خود، از جمله وظایف فرمانده کل قوا را انجام دهد».

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، پوتین در سال ۲۰۲۱، یک سال پیش از تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین، ۲۴ بار به سوچی سفر کرد، اما در مجموع در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ تنها دو بار به این شهر رفت. کاهش چشمگیر سفرهای پوتین به ساحل دریای سیاه هم‌زمان با افزایش توانایی پهپادهای اوکراینی برای رسیدن به این منطقه ساحلی بوده است.

اما تحقیقات بخش روسی بی‌بی‌سی اکنون نشان می‌دهد که دولت به‌جای کنار گذاشتن بوچاروف روچی، در حال بازسازی کامل آن از پایه، در ابعادی بسیار بزرگ‌تر و با تدابیر امنیتی بسیار سخت‌گیرانه‌تر است.

عملیات تخریب در سال ۲۰۲۴ آغاز شد، بی‌آن‌که مقام‌ها درباره آن اطلاع‌رسانی کنند. تا سپتامبر ۲۰۲۵، گودال بزرگی در محل ساخت‌وساز ایجاد شده بود.

امسال، سرویس حفاظت فدرال روسیه، موسوم به اف‌اس‌او، تصمیم گرفت تدابیر حفاظتی بوچاروف روچی را بیش از پیش تقویت کند و در اطراف این اقامتگاه منطقه‌ای امنیتی به وسعت بیش از سه کیلومتر مربع ایجاد کند.

تا پاییز ۲۰۲۶، در تصاویر ماهواره‌ای که بخش روسی بی‌بی‌سی بررسی کرده، سقف چند ساختمان بزرگ جدید دیده می‌شد که در مجموع مساحت بسیار بیشتری از اقامتگاه پیشین را اشغال کرده‌اند.

با این حال، همه بخش‌های مجموعه اولیه تخریب نشده‌اند. ساختمان بوچاروف روچی-۲ که برای بازی‌های المپیک زمستانی سوچی در سال ۲۰۱۴ ساخته شده بود، همچنان سالم باقی مانده است. پوتین نیز همچنان در آنجا از مهمانان بلندپایه پذیرایی می‌کند؛ از جمله رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، که در سال ۲۰۲۴ به آنجا رفت.

مقام‌ها هنوز هیچ اطلاعیه‌ای درباره ساخت‌وساز جدید منتشر نکرده‌اند، اما تحقیقات بخش روسی بی‌بی‌سی مجموعه‌ای از اسناد را آشکار کرده که اطلاعات مهمی در اختیار می‌گذارند.

بخش روسی بی‌بی‌سی در حکم دادگاهی مربوط به اختلاف میان پیمانکاران، به قراردادی در چارچوب برنامه دولتی خریدهای دفاعی برخورد کرد که شماره شناسایی آن ۲۳۲۷۲۰۲۹۰۳۵۷۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ است.

دسترسی به اطلاعات مربوط به چنین قراردادهایی محدود است، اما شماره شناسایی این قرارداد چند جزئیات مهم را آشکار می‌کند.

چهار رقم نخست، سال امضای قرارداد و سال پایان اعتبار آن را نشان می‌دهند که به‌ترتیب ۲۰۲۳ و ۲۰۲۷ هستند. سه رقم بعدی، یعنی ۲۰۲، کد سرویس حفاظت فدرال روسیه، نهاد سفارش‌دهنده قرارداد، است.

بخش روسی بی‌بی‌سی همچنین با دسترسی به چند حکم دیگر دادگاه درباره اختلافات با پیمانکاران فرعی فعال در بوچاروف روچی توانسته است مشخص کند که پیمانکار اصلی ساخت‌وساز، گروه تی‌اس‌آی است که در کریمه الحاق‌شده به روسیه ثبت شده است.

یکی از اختلافات این شرکت با موسسه طراحی وئنمورپرویکت-۳۰ در سواستوپل بود که تنها چند ماه پس از آغاز عملیات ساختمانی در اوایل سال ۲۰۲۵، از برنامه زمانی عقب افتاد.

همچنین در ساخت دیوارهای «ساختمان اصلی» که مسئولیت آن به شرکتی از اورنبورگ سپرده شده بود، تخلفاتی شناسایی شد.

بخش روسی بی‌بی‌سی همچنین در شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌های کاریابی، آگهی‌هایی برای استخدام کارگران ساختمانی، از جمله آجرچین‌ها، آهنگران و متخصصان بتن پیدا کرده است که در برخی از آن‌ها نام بوچاروف روچی آمده است.

در یکی از آگهی‌ها نوشته شده بود: «یک اقامتگاه در حال ساخت است. ورود و خروج تحت کنترل است؛ بوچاروف روچی.» در آگهی دیگری هشدار داده شده بود: «این تاسیسات راهبردی است.»

یکی از این آگهی‌ها در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که برای ساخت ساختمانی دوطبقه در سوچی، «در محوطه‌ای با دسترسی محدود که ورود به آن نیازمند مجوز است»، به‌فوریت به کارگر نیاز است و دستمزدها به‌صورت نقدی پرداخت می‌شوند.

در آگهی دیگری که در پایان همان سال منتشر شد، از ساختمانی چهارطبقه در مجموعه‌ای با ورود و خروج کنترل‌شده و بررسی گذرنامه‌ها سخن گفته شده بود.

در ابتدا، تنها شهروندان روسیه که سابقه کیفری نداشتند، می‌توانستند درخواست استخدام بدهند. در یکی از آگهی‌ها آمده بود: «بررسی سوابق الزامی است.»

اما بعدا شرایط آسان‌تر شد و از شهروندان بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان نیز خواسته شد درخواست بدهند. به آن‌ها محل اقامت، برای مثال «در خوابگاهی دارای استخر» یا در آپارتمان، سه وعده غذای روزانه، ابزار رایگان و لباس کار پیشنهاد می‌شد.

اولویت با گروه‌های کامل کاری بود که «مهندس و سرکارگر خود را داشته باشند»، اما کارگران مستقلی که به‌صورت نوبتی کار می‌کردند نیز پذیرفته می‌شدند.

در یکی از آگهی‌ها آمده بود: «نظارت فنی سخت‌گیرانه نیست. نهادهای امنیت داخلی روسیه بر جریان‌های نقدی نظارت می‌کنند؛ بنابراین همه‌چیز منصفانه و شفاف است.»

تا سال ۲۰۲۶، این مجموعه برای کارهای داخلی ساختمان، از جمله نصب تجهیزات روشنایی، لوله‌کشی و نصب درها، نیز به دنبال جذب نیرو بود.

یکی از مسئولان استخدام نوشت: «حجم کار بسیار زیاد است و به افراد زیادی نیاز داریم، اما این افراد باید متخصص باشند.» او هشدار داد که مجموعه «بسته» است و همه کارکنان باید از نظر امنیتی بررسی شوند.

گروه تی‌اس‌آی و گروه وابسته به آن، ترانس‌استروی‌اینوست، با پروژه‌های ساختمانی دولتی و امنیتی بیگانه نیستند.

ترانس‌استروی‌اینوست پیش از پروژه بوچاروف روچی نیز اقامتگاه دیگری برای پوتین ساخته بود.

در سال ۲۰۱۹، رسانه مستقل تحقیقی روسی «پرویکت» گزارش داد که این شرکت در ساخت یک اقامتگاه دولتی در شهرک اولیوا، در ساحل جنوبی کریمه الحاق‌شده به روسیه، مشارکت داشته است. این اقامتگاه در محل ویلاهای دولتی پیشین ساخته شده بود که نخبگان حزب کمونیست شوروی و بعدها مقام‌های بلندپایه اوکراین از آن‌ها استفاده می‌کردند.

بخش روسی بی‌بی‌سی اکنون احکام دادگاهی را پیدا کرده است که این موضوع را تایید می‌کنند. همچنین اسناد دادگاهی دیگری یافته است که از این مجموعه با عنوان «اقامتگاه ریاست‌جمهوری» یاد می‌کنند.

ترانس‌استروی‌اینوست همچنان در مناطق اشغالی اوکراین فعالیت می‌کند؛ برای مثال، در حال بازسازی پوبدا، قدیمی‌ترین سینمای ماریوپل، است؛ شهری که روسیه در سال ۲۰۲۲ آن را اشغال کرد.

همچنین بر اساس دفتر ثبت قراردادهای دولتی، گروه تی‌اس‌آی در فاصله سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، برای بازسازی مرکز بین‌المللی کودکان آرتک در کریمه اشغالی، ۵۴ قرارداد به ارزش حدود ۳۳۰ میلیون دلار دریافت کرده است.

بخش روسی بی‌بی‌سی نیوز پرسش‌هایی را درباره عملیات ساخت‌وساز در بوچاروف روچِی برای نمایندگان شرکت «ترانس‌استروی‌اینوست»، از جمله الکسی فومنکو، فعال حوزه توسعه املاک و مستغلات ۴۷ ساله که گمان می‌رود ذی‌نفع اصلی این شرکت باشد، آرکادی روتنبرگ، از نزدیکان ولادیمیر پوتین که نام او با فومنکو مرتبط دانسته شده است، و همچنین دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ارسال کرد، اما پاسخی دریافت نکرد.