مارگارت همیلتون، پیشگام مهندسی نرم‌افزار آپولو، در ۹۰ سالگی درگذشت

مارگارت همیلتون، دانشمند پیشگام علوم کامپیوتر که در فرود فضانوردان آمریکایی بر سطح ماه نقش مهمی داشت، در ۹۰ سالگی درگذشت.

او از پیشگامان حوزه کاری خود بود و تیمی را رهبری می‌کرد که نرم‌افزار مورد استفاده در مأموریت‌های آپولوی ناسا را توسعه دادند؛ اصطلاح «مهندسی نرم‌افزار» نیز در همین دوره رواج یافت.

انستیتو تکنولوژی ماساچوست، ام آی تی، محل کار پیشین خانم همیلتون، درگذشت او را تأیید و اعلام کرد که او در ۳۰ سپتامبر درگذشته است.

این دانشگاه در بیانیه‌ای درباره او گفت: « این که خانم همیلتون را یک پیشگام یا کسی که از زمانه خود جلوتر بود بدانیم، به‌شدت دست‌کم گرفتن جایگاه و دستاوردهای اوست.»

این موسسه همچنین یادآور شد که مارگارت همیلتون در زمانی مهندس نرم‌افزار بود که این حرفه هنوز به شکل امروزی رایج نشده بود.

او از سال ۱۹۵۹ تا اواسط دهه ۱۹۷۰ در «ام آی تی» کار کرد و مدیریت بخش مهندسی نرم‌افزار را بر عهده داشت.

خانم همیلتون در همین بخش، تیمی از مهندسان را رهبری کرد که وظیفه طراحی و آزمایش تمامی نرم‌افزارهای کامپیتوتری داخل فضاپیمای آپولو ۱۱ ناسا را بر عهده داشتند. این نرم‌افزارها به نیل آرمسترانگ و باز آلدرین، فضانوردان آمریکایی، کمک کردند با موفقیت و ایمنی روی ماه فرود بیایند.

مارگارت همیلتون در سال ۲۰۱۹ به روزنامه گاردین گفت: «هم خود ایده برایم جذاب بود و هم این واقعیت که پیش از آن هرگز چنین کاری انجام نشده بود. من اولین برنامه‌نویسی بودم که به این پروژه پیوستم و نخستین زنی بودم که آنها استخدام کردند.»

در سال ۱۹۶۹، لحظاتی پیش از فرود تاریخی آپولو ۱۱ روی ماه، کامپیوتر داخل فضاپیما هشداری صادر کرد که نشان می‌داد خطایی در حال رخ دادن است.

این خطا نشان می‌داد که کامپیوتر با حجم پردازش بیش از ظرفیت خود مواجه شده است و برای لحظاتی به نظر می‌رسید فرود پیچیده فضاپیما ممکن است امکان‌پذیر نباشد.

اما به گفته موسسه فناوری ماساچوست، خانم همیلتون و تیمش از قبل برای چنین خطایی برنامه‌ریزی کرده بودند. آنها با طراحی نرم‌افزاری موسوم به «نرم‌افزار مبتنی بر اولویت»، کاری کرده بودند که در صورت بروز چنین مشکلی، وظایف پس‌زمینه متوقف شوند و مهم‌ترین وظیفه، یعنی فرود روی ماه، در اولویت قرار گیرد.

مهندسی نرم‌افزار مشهور این تیم در عکسی تاریخی در سال ۱۹۶۹ ماندگار شد؛ این عکس، خانم همیلتون را در کنار انبوهی از کدهای چاپ‌شده نشان می‌داد که ارتفاع آن تقریباً به اندازه قد خودش بود.

در سال ۲۰۱۶، باراک اوباما به پاس خدمات مارگارت همیلتون و نقش او در پیشبرد علم و سفرهای فضایی، مدال «آزادی ریاست‌جمهوری» آمریکا را به او اهدا کرد.

آقای اوباما در آن زمان گفت که خانم همیلتون «نماد آن نسل از زنان گمنامی است که به فرستادن بشر به فضا کمک کردند.»

مارگارت همیلتون که در سال ۱۹۳۶ در ایالت ایندیانا به دنیا آمده بود، در سال ۱۹۵۵ ابتدا در دانشگاه میشیگان به تحصیل ریاضیات پرداخت و سپس به کالج ارلهام رفت و در سال ۱۹۵۸ مدرک کارشناسی ریاضیات خود را دریافت کرد.

او یک سال بعد به همراه همسرش به بوستون در ایالت ماساچوست نقل مکان کرد و در ابتدا در ام آی تی مشغول به کار شد تا در دوران تحصیل همسرش در رشته حقوق، از او حمایت مالی کند.

از دهه ۱۹۷۰ به بعد، خانم همیلتون از تخصص خود برای راه‌اندازی شرکت‌های نرم‌افزاری خودش استفاده کرد که از جمله آنها شرکت «همیلتون تکنولوژیز» است که همچنان در ایالت ماساچوست فعالیت می‌کند.

کالج ارلهام در بیانیه‌ای که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، گفت: «از درگذشت او اندوهگین هستیم، اما سپاسگزاریم که فرصت داشتیم در طول زندگی پربارش، دستاوردهای فوق‌العاده او را گرامی بداریم.»

در ادامه این بیانیه آمده است: «روحیه پیشگامانه و میراث چشمگیر او همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده دانشجویان و فارغ‌التحصیلان کالج ارلهام خواهد بود.»

به گفته موسسه فناوری ماساچوست از خانم همیلتون دختر، داماد، دو نوه و چهار نتیجه به یادگار مانده است.