لیگ قهرمانان زنان فوتبال آسیا؛ راز قدرت کره شمالی چیست؟

تیم ملی فوتبال زنان کره شمالی که با عبور از مرز و ورود به کره جنوبی تاریخ‌ساز شده بود، قهرمان لیگ قهرمانان زنان آسیا شد.

ناگوهیانگ در دیدار نهایی در شهر سوون کره جنوبی، با نتیجه یک بر صفر تیم توکیو وردی بلزا از ژاپن را شکست داد و این پیروزی را با گرداندن پرچم کره شمالی جشن گرفت.

گرداندن پرچم کره شمالی معمولا در کره جنوبی تابو به شمار می‌رود و بر اساس «قانون امنیت ملی» ممنوع است، هرچند استفاده از آن در شرایط خاص، از جمله برخی رویدادهای ورزشی بین‌المللی، مجاز است.

گل کیم کیونگ یونگ، کاپیتان تیم، درست پیش از پایان نیمه اول برای قطعی کردن این برد و تصاحب عنوان قهرمانی برای این تیم کره شمالی در نخستین سال حضورش در این رقابت‌ها کافی بود.

ری یو ایل، مربی ناگوهیانگ، گفت: «امروز که با یک لحظه تاریخی به عنوان برترین تیم آسیا و رو به پیشرفت در سطح جهان هستیم، احساسات و اشتیاقی که حس می‌کنیم، وصف‌ناپذیر است. مراسم اهدای جام به پایان رسیده است و ما اکنون وظیفه مواجهه با چالش‌های جدید و مختلف پیش رو را داریم. »

کره شمالی با این قهرمانی سهمیه حضور در مسابقات سال آینده جام قهرمانان زنان فیفا، را که با حضور قهرمانان هر شش کنفدراسیون قاره‌ای برگزار می‌شود، به‌دست آورد.

به دلیل محدودیت‌های سفر میان کره شمالی و جنوبی، به طور رسمی هیچ هوادار مهمانی در بازی شنبه حضور نداشت. با این حال، حدود ۱۲۰۰ تن از اعضای گروه‌های مدنی که وزارت اتحاد سئول از آن‌ها حمایت می‌کند، در دیدار پایانی حاضر شدند.

ری، سرمربی تیم، و کیم، زننده گل پیروزی‌بخش مسابقه، بعدا در پی پرسش یک خبرنگار کره جنوبی که در سوالش کشور آن‌ها را «بخش شمالی» نامید، نشست خبری را ترک کردند.

ری گفت: «تمام بازیکنان ما فقط روی پیروزی در مسابقه امروز تمرکز کردند و در حالی که قدر هر دقیقه و ثانیه را می‌دانستند، تلاش خود را به کار بستند. من زمان یا مجالی برای درگیر کردن خودم با مسائل مختلف دیگر نداشتم.»

چوند دونگ-یونگ، وزیر اتحاد کره جنوبی، پیش از مسابقه نیمه‌نهایی گفته بود این بازی یک «سرمشق مثبت» برای روابط دو کره ایجاد خواهد کرد.

دو کره پس از پایان جنگ کره در سال ۱۹۵۳ به دلیل امضا نکردن پیمان صلح، از نظر فنی همچنان در وضعیت جنگی به سر می‌برند.

تلاش‌هایی برای بهبود روابط از آن زمان صورت گرفته است، اما پیوندها میان دو کشور در سال‌های اخیر رو به تیرگی گذاشته است؛ به طوری که کره شمالی، همسایه جنوبی خود را «متخاصم‌ترین کشور» نامیده و اعلام کرده است که دیگر به دنبال اتحاد دوباره نخواهد بود. با این حال، لی جائه میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، به دنبال بهبود این روابط است.

برای هواداران فوتبال و کسانی که پیشینه کره شمالی را دنبال کرده‌اند، این قهرمانی خیلی هم غافلگیرکننده نبود.

کره شمالی از دیرباز جایگاه قدرتمندی در فوتبال زنان داشته است. این تیم در رده‌بندی فیفا در رتبه یازدهم قرار دارد و پس از ژاپن، دومین تیم برتر آسیاست.

باشگاه ناگوهیانگ که در سال ۲۰۱۲ در پیونگ‌یانگ تاسیس شد، در سال ۲۰۲۲عنوان قهرمانی لیگ کره شمالی را به دست آورد. این باشگاه چندین بازیکن ملی‌پوش دارد و الان سرمربی پیشین تیم ملی، هدایت آن را بر عهده دارد.

کیم یونگ-هیون، استاد مطالعات کره شمالی در دانشگاه دونگ‌گوک در سئول، می‌گوید: «کره شمالی تمرکز بسیار بالایی روی کشف و آموزش استعدادهای جوان فوتبال دارد.»

کیم جونگ اون که مانند پدرش به علاقه شدید به ورزش شهرت دارد، مدت کوتاهی پس از به قدرت رسیدن در سال ۲۰۱۱ گفت که می‌خواهد کره شمالی را به یک «قدرت ورزشی» تبدیل کند.

مدرسه بین‌المللی فوتبال پیونگ‌یانگ که در سال ۲۰۱۳ در جزیره رونگنا در پایتخت ساخته شد، به عنوان مرکز پرورش بازیکنان نخبه فوتبال شناخته می‌شود و جوانان آینده‌دار را از سراسر کشور آموزش می‌دهد.

کیم سانگ-یون، بوکسور پیشین تیم ملی کره شمالی که در دهه ۲۰۰۰ پناهنده شد، می‌گوید: «حتی در دهه ۱۹۹۰ که من در کره شمالی تمرین می‌کردم، سیستم بسیار منسجمی در مدارس برای پرورش استعدادهای ورزشی جوان وجود داشت.»

«در مدارس ورزشی نخبه، مسئولان معمولا دانش‌آموزان با استعداد را از دوران ابتدایی یا راهنمایی انتخاب می‌کردند و آموزش می‌دادند.»

موفقیت فوتبالی این دیکتاتوری منزوی اغلب زمانی چشمگیرتر می‌شود که وضعیت اقتصادی آن را در نظر بگیریم: اقتصاد بحران‌زده‌ای که تحریم‌های غرب علیه برنامه هسته‌ای کشور به شدت به آن آسیب زده است؛ برنامه‌ای که خود بخش بزرگی از بودجه ملی را می‌بلعد.

اگرچه خانواده‌های حامی رژیم زندگی مجللی دارند اما کره شمالی همچنان یکی از فقیرترین کشورهای جهان است.

یک فرد عادی در یک اقتصاد تحت کنترل دولت برای کسب درآمد کافی تلاش فراوانی می‌کند و خروج از کشور برای یک زندگی بهتر در جایی دیگر، انتخابی خطرناک است. اگر حکومت کسی را دستگیر کند، ممکن است سر از زندان یا اردوگاه کار اجباری درآورد.

با این حال، تحلیگران می‌گویند که تکیه دستوری بر فوتبال زنان نتیجه داده و حتی به عنوان ابزار تبلیغاتی برای رژیمی عمل می‌کند که همیشه در جستجوی پیروزی در صحنه جهانی است. برای این ورزشکاران، موفقیت فرصتی نادر برای ارتقای جایگاه اجتماعی‌شان فراهم می‌آورد.

در برخی موارد، گزارش‌ها نشان می‌دهند که حکومت به ستاره‌های ورزشی، خودروهای لوکس، آپارتمان‌ و حتی عضویت در حزب حاکم کارگران پاداش داده است. گزینه آخر، جهش بزرگی در ارتقای جایگاه در جامعه به شدت طبقاتی کره‌‌‌شمالی به شمار می‌رود.

هان سول-سونگ، ورزشکار پیشین و پناهنده کره شمالی، گفته است که موفقیت زنان توجه عمومی زیادی را در کشور به همراه داشته و این رشته را بسیار محبوب کرده است.

فوتبال زنان کره شمالی پیش از این کارنامه چشمگیری ساخته است که پیروزی در جام جهانی فوتبال زنان زیر ۲۰ سال فیفا در سال ۲۰۲۴، جام جهانی فوتبال زنان زیر ۱۷ سال ۲۰۲۵ و جام ملت‌های زنان زیر ۱۷ سال آسیا ۲۰۲۶ را شامل می‌شود؛ دستاوردهایی که به مراتب از نتایج تیم مردان درخشان‌تر است.

هئو جئونگ-پیل، پژوهشگر ورزش کره شمالی، می‌گوید: «بزرگ‌ترین نقطه ضعف ورزشکاران مرد کره شمالی، فیزیک بدنی کوچک‌تر آن‌ها است. آن‌ها برای رقابت با ورزشکاران غربی از نظر شرایط فیزیکی، به یک مدیریت جامع از جمله رژیم غذایی پر از گوشت و تغذیه کافی نیاز دارند، اما در بیشتر موارد این امر امکان‌پذیر نیست.»

هان معتقد است که زنان کره شمالی «بسیار سرسخت و پرتحمل هستند»؛ موضوعی که نشان‌دهنده یک تصور عمومی شایع از آن‌ها به عنوان نان‌آورانی سخت‌کوش و مدبر در کشوری است که زندگی روزمره در آن می‌تواند به شدت دشوار باشد.

او با احتیاط می‌گوید که نمی‌خواهد گفته‌هایش «جنسیت‌زده» به نظر برسد ولی به باور او ورزشکاران زن کره شمالی شانس بیشتری برای کسب نتایج بین‌المللی قدرتمند نسبت به مردان دارند؛ زیرا لیگ‌های ورزشی زنان در سطح جهان همیشه تا این حد رقابتی نبوده‌اند، به‌ویژه در زمانی که پیونگ‌یانگ تصمیم گرفت تمرکز خود را روی توسعه این ورزش بگذارد.

برخی ناظران معتقدند که این موضوع به اواخر دهه دهه ۱۹۸۰ بازمی‌گردد که فیفا با راه‌اندازی جام جهانی زنان موافقت کرد. بریژیت وایش، مستندسازی که تیم کره شمالی را برای ساخت یک مستند به مدت پنج سال دنبال کرد، در سال ۲۰۲۴ به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «شاید کسی نزد کیم جونگ ایل آمد و به او گفت که ما می‌توانیم از این فرصت استفاده کنیم.»

«کره شمالی در اقتصاد، علم، حقوق بشر و بقیه زمینه‌ها بهترین نیست، اما در کشورهایی مانند این، آن‌ها می‌توانند در برخی ورزش‌ها خوب عمل کنند؛ زیرا می‌توانند به صورت دستوری، فقط روی تمرین تمرکز کنند و نه هیچ چیز دیگر.»

غیرممکن است بدانیم مردم عادی کره شمالی چه برداشتی از پیروزی این هفته دارند، یا حتی چه تعدادی از آن‌ها با توجه به دسترسی محدود به اینترنت یا رسانه‌ها توانسته‌اند قهرمانی تیم‌شان را تماشا کنند.

اما اهالی کره‌ جنوبی این بازی‌ها را تماشا کرده‌اند.

چوی جونگ-ده یکی از کسانی است که بازی کره شمالی را از نزدیک دید. این پیرمرد ۹۱ ساله در طول جنگ کره از مادر و چهار خواهر و برادرش جدا شد. او ۱۶ ساله بود که سر از مرز جنوبی درآورد و دیگر هرگز خانواده‌اش را ندید: «احساس می‌کنم این بازیکنان کره شمالی مثل نوه‌های من هستند. کسی چه می‌داند؟ شاید یکی از آن‌ها دختر یکی از خواهر و برادرها یا خویشاوندان من باشد. امیدوارم موفق شوند.»