«سفر محرمانه نتانیاهو به امارات» برای دیدار با محمد بن زاید

شبکه ۱۲ اسرائیل ابتدا گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۷ سپتامبر، مخفیانه با یک هواپیمای خصوصی به ابوظبی سفر و با محمد بن زاید آل نهیان، رئیس دولت امارات، دیدار کرده است.

سایر رسانه‌های اسرائیل هم این موضوع را گزارش کردند، از جمله روزنامه جروزالم پست به نقل از منابعش نوشت که ایران موضوع اصلی گفت‌وگو با محمد بن زاید آل نهیان بوده است. به نوشته این روزنامه، آقای نتانیاهو «فشار زیادی» بر اماراتی‌ها وارد کرد تا پیش از انتخابات اسرائیل دیداری را ترتیب دهند.

روزنامه هاآرتص اخیرا در گزارشی که به‌شدت در اسرائیل خبرساز شده است، نوشت که محمد بن زاید حدود ۱۰ روز پیش از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، به بنیامین نتانیاهو هشدار داده بود که رهبر حماس برای حمله‌ای گسترده آماده می‌شود. آقای نتانیاهو با رد این گزارش، هاآرتص را به شکایت تهدید کرده است.

بر اساس گزارش شبکه ۱۲ که اواخر شب گذشته منتشر شد، آقای نتانیاهو چند ساعت در ابوظبی بود و دیدارش با محمد بن زاید حدود ۴۵ دقیقه طول کشید.

این شبکه گزارش داد که هدف از این سفر «فراهم کردن زمینه برای گفت‌وگوی دونفره» بوده است.

دفتر نخست‌وزیر اسرائیل اظهارنظری نکرده است.

شبکه ۱۴ اسرائیل که به عنوان رسانه‌ای راستگرا و حامی آقای نتانیاهو شناخته می‌شود، از رسانه‌های میانه‌رو به‌دلیل ربط دادن این سفر با گزارش هشدار محمد بن زاید پیش از هفتم اکتبر انتقاد و آن را «کارزار رسانه‌ای» علیه نخست‌وزیر توصیف کرد.

این شبکه همچنین گفت که آقای نتانیاهو در چارچوب «جنگ افکار عمومی» به امارات سفر کرده و ایران از موضوع‌های این دیدار بوده است.

یولاند نل، خبرنگار بی‌بی‌سی در خاورمیانه، می‌گوید که نخست‌وزیر اسرائیل و هیئت همراهش با چند هواپیمای خصوصی جداگانه سفر کردند.

یک مقام ارشد اسرائیلی نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران محلی این را تایید کرده است.

انتخابات اسرائیل کمتر از یک ماه دیگر برگزار می‌شود و رقبای بنیامین نتانیاهو او را مسئول شکست‌های امنیتی می‌دانند که به حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل منتهی شد.

امارات متحده عربی هم از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرده است اما می‌گوید از زمان عادی‌سازی روابط دیپلماتیک دو کشور در سال ۲۰۲۰، «کانال‌های ارتباطی باز و مستقیمی» با اسرائیل دارد.

اردیبهشت ماه امسال هم دفتر بنیامین نتانیاهو از سفر او به امارات در بحبوحه جنگ ۴۰ روزه خبر داد اما امارات متحده عربی بلافاصله این سفر را تکذیب کرد.

هاآرتص چه گفته بود؟

تحقیق هاآرتص بر مطالبی استوار است که شلومی الدار و روت یووال برای نگارش کتاب جدیدشان با عنوان «گروگان‌ها؛ ۸۴۳ روز رهاشدگی» گرد آوردند.

این دو روزنامه‌نگار می‌گویند که منابعشان شامل ده‌ها نفر در داخل و خارج اسرائیل، از جمله مقام‌های عالی‌رتبه، و همچنین فایل‌های صوتی و اسناد داخلی و مکاتبات بوده است.

براساس این تحقیق، محمد بن زاید در ماه‌های پیش از جنگ، نگرانی فزاینده‌ای از اوضاع انفجاری منطقه داشت. هاآرتص به نقل از اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، نوشت که رئیس امارات بارها با او درباره ضرورت کاهش تنش صحبت کرده و نماینده‌ ویژه‌ای را برای ملاقات با نتانیاهو به اسرائیل اعزام کرده بود.

بنابر این گزارش، منشا هشدار پیامی بود که یحیی سنوار، رهبر سابق حماس، در سپتامبر ۲۰۲۳ از طریق یکی از مقام‌های جنبش فتح منتقل کرد. در آن زمان مذاکرات محرمانه حماس و اسرائیل درباره آتش‌بس طولانی‌مدت و مبادله زندانیان به بن‌بست رسیده بود.

به نوشته این روزنامه، یحیی سنوار به میانجی گفته بود برای «بزرگ‌ترین غافلگیری»، «عملیاتی هولناک»، و «رویدادی استثنایی» آماده شود. او از واژه «زلزله» استفاده کرده و خواسته بود سخنانش عینا به اسرائیلی‌ها منتقل شود.

پیام به مشاور فلسطینی نزدیک به محمد بن زاید رسید. او پیش از انتقال خواستار بررسی جدی بودن پیام شد. پس از دومین ملاقات میان میانجی و سنوار، مشاور به این نتیجه رسید که رهبر حماس منظورش جنگ است و رئیس امارات را مطلع کرد.

هشدار در ۱۵ سپتامبر به سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شاباک، منتقل شد. رونن بار، رئیس وقت این سازمان، آقای نتانیاهو را از تهدید مطلع کرد و دو روز بعد جلسه‌ای امنیتی با حضور وزیر دفاع و نمایندگان دستگاه‌های امنیتی برگزار شد.

اما ارزیابی اولیه در شاباک این بود که شاید منظور یحیی سنوار عملیاتی محدود یا گروگان گرفتن الیزابت تسورکوف، پژوهشگر اسرائیلی ربوده‌شده در عراق، باشد نه حمله‌ای گسترده از نوار غزه.

براساس تحقیق، رونن بار توصیه کرد هشدار جدی گرفته شود و عملیات پیشگیرانه و تدابیر دفاعی در غزه و کرانه غربی انجام شود اما جلسات بدون تصمیم‌گیری پایان یافتند.

هاآرتص نوشت محمد بن زاید پس از مشاهده این بی‌اعتنایی تصمیم گرفت شخصا با آقای نتانیاهو تماس بگیرد. این تماس با دستگاه ارتباطی رمزگذاری‌شده‌ انجام شد که نماینده‌ امارات به دفتر نخست‌وزیر برده بود.

این مکالمه حدود ۴۵ دقیقه طول کشید. محمد بن زاید هشدار داد یحیی سنوار برای عملیاتی بزرگ آماده می‌شود که ممکن است به خونریزی و بی‌ثباتی منطقه و تضعیف پیمان‌ ابراهیم منجر شود.

این تحقیق خاطرنشان می‌کند آقای نتانیاهو با آرامش گفت که طبق ارزیابی‌های او، حماس قصد دارد در کرانه غربی دست به اقدام بزند. او به رئیس امارات اطمینان داد که اسرائیل برای تمام سناریوها آماده است.

به نوشته روزنامه هاآرتص، آقای نتانیاهو رئیس ستاد ارتش و رئیس موساد و رئیس شاباک را از این مکالمه مطلع نکرد و در جلسه امنیتی اول اکتبر برای بررسی تنش‌های مرز غزه نیز به آن اشاره‌ای نکرد.

در این گزارش آمده است که آقای نتانیاهو تقریبا در همان زمان هشدار مشابهی از عباس کامل، رئیس وقت سازمان اطلاعات مصر، دریافت کرده بود و به او پاسخ داده بود که اسرائیل از اتفاقات غزه آگاه و بر اوضاع مسلط است و منشا اصلی خطر در کرانه غربی است.

هاآرتص به نقل از یکی از مقام‌های عالی‌رتبه شاباک نوشت اگر نهادهای امنیتی از هشدارهای امارات و مصر مطلع می‌شدند، شاید پیام یحیی سنوار را جدی‌تر می‌گرفتند و مقام‌ها ارزیابی‌ خود را تغییر می‌دادند.

بیشتر بخوانید: «هشدار محمد بن زاید پیش از هفت اکتبر» در اسرائیل بحران آفرید