د رياض پر هوايي ډګر بريد کې ۱۲ کسان وژل شوي او ۳۰۹ نور ټپيان دي

د سعودي عرب د پلازمېنې رياض پر هوايي ډګر د بريد له امله لږ تر لږه ۱۲ کسان وژل شوي او ۳۰۹ نور ټپيان شوي دي.

د سعودي د ملکي هوايي چلند ادارې په وينا، په وژل شويو کې څلور سعودي وګړي، دوه د بنګله دېش اتباع، او د امريکا، اردن، فلسطين، سوريې، سودان او مصر يو- يو وګړی شامل دي.

له دې پېښې وروسته د ملک خالد نړيوال هوايي ډګر ټول عمليات ځنډول شوي دي.

د سعودي په مشرۍ پوځي ائتلاف ژمنه کړې چې د دې بريد ځواب به ورکړي. ائتلاف د بريد پړه پر حوثيانو اچولې او دا يې "جنګي جرم" بللی دی.

په وروستيو کې د يمن د سعودي ملاتړ لرونکو حکومتي ځواکونو او حوثيانو ترمنځ په داسې حال نښتې زياتې شوې چې حوثيان د هېواد پر ډېرو سيمو واک لري.

د سعودي په مشرۍ ائتلاف ويلي چې د شنبې په ورځ د سعودي عرب په ختيځ ښار دمام کې د ملک فهد نړيوال هوايي ډګر ترڅنګ هم يوه توغنديزه مرمۍ لوېدلې ده.

دا بريدونه يوه ورځ وروسته له هغې شوي چې چارواکو ويلي وو، د ايران ملاتړ لرونکو حوثيانو د هوايي ډګر پر ضد په دوو بريدونو کې يو پيلوټ په ګډون درې سعودي وګړي وژلي وو. له دې مخکې د اکتوبر په شپږمه او اوومه هم د سعودي پر دوو هوايي ډګرونو د حوثيانو په بريدونو کې درې نور کسان وژل شوي وو.

د سعودي د ملکي هوايي چلند ادارې د شنبې ورځې په اعلاميه کې ويلي چې د ټپيانو له ډلې د ځينو روغتيايي حالت اندېښمنوونکی دی.

ادارې زياته کړې چې هوايي ډګر ته د اوښتو زيانونو ارزونه روانه ده.

حوثیان وايي چې دوی د یمن په کورنۍ جګړه کې د حکومتي ځواکونو د ملاتړ له امله سعودي عرب په نښه کوي.

وروسته له هغه چې حوثیانو د چټک پوځي پرمختګ پر مهال د سره سمندر د ساحل مهمې او ستراتېژيکې سیمې ونیولې، شخړه نوره هم شدیده شوه.

په دغو سیمو کې د باب المندب تنګي پر غاړه د مخا بندر هم شامل و. باب المندب د سور سمندر تر ټولو تنګه برخه ده او د نړیوالې سمندري سوداګرۍ لپاره یوه مهمه لار ګڼل کېږي. وروسته د یمن د حکومت پلوي ځواکونو اعلان وکړ چې دوی د سره سمندر په سوېلي برخه کې دغه تنګی "خوندي" کړی دی.

د سعودي په مشرۍ پوځي ائتلاف په ۲۰۱۵ کال کې هغه مهال جوړ شو چې یو شمېر عربي هېوادونو د یمن د نړیوالې ټولنې له خوا په رسمیت پېژندل شوي حکومت د ملاتړ لپاره لاسونه سره یو کړل، چې د حوثیانو د واک پراختیا مخه ونیسي.

په ۲۰۲۲ کال کې، له کلونو هوايي بریدونو او ځمکنیو جګړو وروسته، یو لنډمهالی اوربند رامنځته شو. دغو جګړو د سلګونو زرو کسانو ژوند واخیست او د نړۍ له تر ټولو سختو بشري ناورینونو څخه یې یو رامنځته کړ.

خو دا غیررسمي اوربند د جولای له میاشتې وروسته ورو ورو له منځه تګ پیل کړ.

حوثیانو پر سعودي عرب د "سمندري بندیز" اعلان وکړ او د سعودي پر هوايي ډګرونو، د تېلو پر تاسیساتو او سور سمندر کې پر نفتو لېږدوونکو بېړیو یې د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه پیل کړل.

دوی وايي، دا بریدونه د هغه څه په غبرګون کې دي چې دوی یې د سعودي عرب څو کلنه محاصره بولي، او دغه راز د یمن پلازمېنه صنعاء کې پر هوايي ډګر د هوايي برید په ځواب کې دي، چې دا ښار د حوثیانو تر کنټرول لاندې دی.