Iran yatangaje ko Umuhora wa Hormuz "ugunguye byuzuye" mu gihe gisigaye cy'agahenge
Nyuma y’ubwo butumwa bwa Iran Perezida Donald Trump wa Amerika yahise nawe abusubiramo yongeraho ati: “Murakoze”.
Incamake
- Iran yafunguye Umuhora wa Hormuz, Trump ati: Murakoze
- "Twagerageje kuba ababyeyi beza" - Victoria Beckham ku makimbirane n'imfura yabo Brooklyn
- Amafoto: Uko Papa Leo yayoboye misa mu ruzinduko rwe muri Cameroun
- Bellarmine Mugabe, umuhungu wa Robert Mugabe, yemeye ibyaha aregwa mu rukiko
- Mu misa i Doula - Papa Leo yaburiye urubyiruko rwa Cameroun kwirinda ihohotera n'urugomo
- 'Umukuru' wa Hezbollah yabwiye BBC ko "itazigera ishyira intwaro hasi"
- Rwanda: Ingo hafi 4,500 zasabye gatanya mu 2025, izayihawe zikubye kabiri mu myaka ibiri ishize
- Trump avuga ko yahagaritse intambara 10, ese hari iki kibyemeza?
- Ubwongereza n'Ubufaransa bigiye kuyobora inama yiga ku muhora wa Hormuz
- Messi yaguze ikipe ya Cornella yo mu cyiciro cya gatanu muri Espagne
- Rwanda: Litiro ya lisansi yazamutse ku kigero kitigeze kibaho mbere
- Muri Liban akanyamuneza ni kose mu gihe amasezerano yo guhagarika intambara yatanguye gukurikizwa
- Trump yagenye Erica Schwartz nk'umuyobozi mushasha w'ikigo CDC co gukinga indwara
- Trump avuga ko Israel na Liban byemeranyije ku gahenge k'iminsi 10
Amakuru y'ikibiriraho
Chançard Abimana, Didier Bikorimana, Gisèle Berwa na Dinah Gahamanyi
Filimi mbarankuru ku ngagi mu Rwanda yatangiye kuboneka kuri Netflix

Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Ingagi yo mu birunga Filimi mbarankuru ku ngagi zo mu birunga zo mu Rwanda, yakozwe na Silverback Films ifatanyije na Appian Way Productions - sosiyete y’ibidukikije yashinzwe n’umukinnyi wa filime Leonardo DiCaprio, Rwanda Development Board (RDB) na Dian Fossey Gorilla Fund - iraboneka kuri Netflix kuva kuri uyu wa gatanu.
Iyi filimi yakozwe mu gihe kirekire yitwa A Gorilla Story: Told by David Attenborough isobanura birambuye imyitwarire y’ingagi, uko zibaho mu miryango, n’inkomoko yazo, binyuze mu nkuru y’umuryango w’ingagi yitwaga Pablo.
Ubara inkuru (narration) ni David Attenborough, umukambwe w'imyaka 99 wasubiye mu Rwanda mu bikorwa byo gukora iyo filimi ishingiye ku mubano amaze igihe afitanye n’ingagi zo mu Rwanda, uhera mu 1978 ubwo yasuraga Parike y'ibirunga akahabonera Pablo ikiri akana.
David Attenborough azwi cyane mu nkuru mbarankuru za BBC ku buzima n'imibereho by'inyamaswa.
Mu itangazo, Irène Murerwa, ushinzwe ubukerarugendo muri RDB, yavuze ati: “Iyi filime itanga amahirwe yo gusangiza isi yose iyi nkuru mu buryo bugaragaza ubumenyi n’imbaraga z’abantu zishyirwa mu kurengera izi ngagi."
Mu myaka irenga 20 ishize u Rwanda rwashyize umuhate mu kurengera ingagi zo mu birunga no guteza imbere ubukerarugendo buzishingiyeho.

Ahavuye isanamu, John Sparks/naturalpl.com
Insiguro y'isanamu, David Attenborough ubwo yari mu birunga Rwanda akora ikiganiro Life on Earth mu 1978 
Ahavuye isanamu, Netflix
Insiguro y'isanamu, Iyo filimi mbarankuru ivugwa na David David Attenborough ubu uri hafi kuzuza imyaka 100 iratangira kuboneka uyu munsi kuri Netflix Umuhora wa Hormuz ni iki? Kuki ari ingenzi kuri wowe?

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Ubwato burimo guca mu muhora wa Hormuz mu gihe gishize Nyuma y’itangazo rya Iran, igiciro fatizo cy’akagunguru k’ibitoro ku isoko mpuzamahanga cyahise kigabanuka kigera munsi ya 90$ kivuye hafi ku 100$ cyari kiriho kare kuri uyu munsi.
Mbere y’iyi ntambara igico fatizo cy’ako kagunguru cyari munsi ya 70$ ariko mu mpera z’ukwezi gushize cyageze ku 119$.
Ingaruka zo kuzamuka kw'ibi biciro bivuye ku ifungwa ry'umuhora wa Hormuz zarahererekanyijwe, muri iyi minsi zirimo kuboneka no mu bihugu byo mu karere aho igiciro cy'ibitoro nko mu Rwanda na Kenya cyazamutse ku gipimo kitabayeho mbere.
Ni uko uyu muhora wa Homuz ari ingenzi ku buzima bw’abantu benshi ku isi kuko ari yo nzira y'ingenzi cyane inyuramo ibikomoka kuri peteroli bijya ku isoko ry’isi.
Ubusanzwe, hafi 20% y'ibikomoka kuri peteroli na gaze bikoreshwa ku isi binyura muri uwo muhora muto wo mu kigobe kizwi nka Gulf.
Uwo muhora ufite ubugari bwa kilometero hafi 50 ku marembo awinjiriramo n'awusohokamo, na kilometero 33 ku gice cyawo gito kurusha ibindi aho inyanja ya Gulf n'inyanja y'Abarabu.

Insiguro y'isanamu, Ibitoro biva mu bihugu bicukura bikanatunganya byinshi byo mu kigobe cy'abarabu bica muri uyu muhora Ufite ubujyakuzimu buhagije ku buryo amato manini kurusha ayandi ku isi atwara ibikomoka kuri peteroli ashobora kuwunyuramo, kandi ukoreshwa n'ibihugu bikomeye bicukura bikanatunganya ibitoro na gaze byo mu Burasirazuba bwo Hagati.
Mu 2025, hafi utugunguru miliyoni 20 tw'ibitoro twacaga mu muyoboro wa Hormuz buri munsi, nk'uko bigaragazwa n'ibigereranyo by'Ikigo cy'Amerika gishinzwe amakuru ku by'ingufu (EIA).
Hafi amato 3,000 anyura muri uwo muyoboro buri kwezi. Ariko kuva iyi ntambara itangiye amato yawunyuragamo yagabanutse ku rugero rwo hejuru ya 98%.
Iran yafunguye Umuhora wa Hormuz, Trump ati: Murakoze

Minisitiri w’ububanyi n’amahanga wa Iran yatangaje ko Umuhora wa Hormuz “ufunguye byuzuye mu gihe gisigaye cy’agahenge”.
Mu butumwa yashyize ku rubuga X, Minisitiri Abbas Araghchi yagize ati: “Bigendanye n’agahenge muri Liban, inzira ku mato yose y’ubucuruzi mu muhora wa Hormuz dutangaje ko ifunguye byuzuye mu gihe gisigaye cy’agahenge…”
Nyuma y’ubwo butumwa Perezida Donald Trump yahise abusubiramo yongeraho ati: “Murakoze”.
Nyuma, Trump yongeyeho ko Amerika ikomeza gufunga umwaro wa Iran "n'ingufu zose" kugeza igihe kumvikana hagati yabo "kugezweho 100%.
Trump yongeyeho ko "ibyo bikwiye kwihuta cyane" kuko "ingingo nyinshi zamaze kuganirwaho".
Mu ntangiriro z’iki cyumweru Amerika yatangaje gufunga ibyambu byose bya Iran biri ku muhora wa Hormuz mu kwihimura ku kuba Iran yarafunze uyu muhora nyuma y’uko itangiye kuraswaho.
Agahenge k’ibyumweru bibiri hagati Iran na Amerika kazarangira tariki 22 z’uku kwezi kwa Mata.
"Twagerageje kuba ababyeyi beza" - Victoria Beckham ku makimbirane n'imfura yabo Brooklyn

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, David na Victoria Beckham bamaze igihe bafitanye ikibazo n'imfura yabo Brooklyn Victoria Beckham yavuze ko we n’umugabo we David igihe cyose “bagerageje kuba ababyeyi beza uko bashoboye”. Ni ubwa mbere avuze ku mugaragaro nyuma y’uko umuhungu wabo mukuru Brooklyn agaragaje amakimbirane hagati ye n'ababyeyi be.
Mu kwezi kwa Mutarama(1) uyu mwaka, Brooklyn Peltz Beckham yashyize ku rubuga rwa Instagram ubutumwa burebure, ashinja ababyeyi be kugerageza “kwangiza” umubano we n’umugore we NicolaPeltz, ndetse no gushingira urukundo rw’umuryango ku kwamamaza izina ry'umurwango wa Beckham.
Mu kiganiro yagiranye n’ikinyamakuru Wall Street Journal, Victoria yagize ati: “Ntekereza ko buri gihe twakunze cyane abana bacu. Twagerageje kuba ababyeyi beza uko dushoboye. Kandi nk’uko mubizi, tumaze imyaka irenga 30 turi mu maso ya rubanda, kandi icyo twahoraga tugerageza gukora ni ukurinda abana bacu no kubakunda.”
Nubwo Victoria Beckham yifurije Brooklyn isabukuru nziza ku mbuga nkoranyambaga mu kwezi gushize, iki kiganiro ni cyo cya mbere atanzeho igitekerezo ku buryo bugaragara kuri aya makimbirane.
Mu butumwa burebura bwa Instagram muri Mutarama, Brooklyn yagaragaje ko umubano n’ababyeyi be wifashe nabi.
Yavuze ibirego birimo ko nyina “yahagaritse gukora ikanzu y’ubukwe ya Nicola ku munota wa nyuma” kubera uko umuryango we wifuzaga ubukwe bwe atari ko we n'umukunzi we babushakaga.
Brooklyn yavuze ko umuryango we uha agaciro cyane “kwamamaza no gushyigikira ibicuruzwa kurusha ibindi byose”, yongeraho ko kuri Se na Nyina “urukundo rw’umuryango rugaragazwa n’uko ushyira ibintu byinshi ku mbuga nkoranyambaga, cyangwa ukihutira kugaragara mu mafoto y’umuryango.”
David Beckham, wamamaye mu mupira w'amaguru, we nta cyo aravuga kuri aya makimbirane, ariko mu kiganiro rusange ku mbuga nkoranyambaga yagiranye n’abantu i Davos nyuma gato y’ubutumwa bwa Brooklyn, yavuze ko abana "bemerewe gukora amakosa".
Izindi nkuru wasoma:
Amafoto: Uko Papa Leo yayoboye misa mu ruzinduko rwe muri Cameroun

Insiguro y'isanamu, Mu misa yitabiriwe n'ibihumbi by'abantu mu murwa mukuru w'ubukungu Douala 
Insiguro y'isanamu, Papa Leo ayobora igitamo cya misa 
Insiguro y'isanamu, Bamwe mu banya-Cameroun baraye hanze kugirango bitabire umuhango wa Papa 

Ibindi wasoma kuri Papa:
Bellarmine Mugabe, umuhungu wa Robert Mugabe, yemeye ibyaha aregwa mu rukiko

Ahavuye isanamu, Reuters
Umuhungu w’umuhererezi wa Robert Mugabe wahoze ari perezida wa Zimbabwe, yemeye ibyaha byo gutunga umuntu imbunda no guhonyora amategeko agenga abinjira n’abasohoka ya Afurika y’Epfo.
Bellarmine Mugabe yinjiye mu kiciro cyo kumvikana kuri ibyo birego bibiri aregwa nyuma y’uko atawe muri yombi mu kwezi kwa Gashyantare(2) uyu mwaka nyuma yo kurasa umuntu kwabereye aho aba i Johannesburg.
Uko kurasa kwakomerekeje bikomeye umusore w’imyaka 23.
Mugabe w’imyaka 28 mu rukiko kuri uyu wa gatanu yavuze gusa ubwo yemezaga ko yumva ibyo aregwa kandi yemeye kumvikana.
Uyu musore arafunze kuva uko kurasa kwabaho, afunganye n’uwo bareganwa Tobias Matonhodze w’imyaka 33 we wemeye icyaha cyo kugerageza kwica, kurenga ku mategeko y’abinjira n’abasohoka, no gutunga intwaro bitemewe.
Kubakatira ibihano byashyizwe tariki 24 z’uku kwezi kugira ngo urukiko rubone umwanya wo kumva uwarashwe bivugwa ko yari umurinzi w’urugo, nk’uko umunyamakuru wa BBC i Johannesburg abivuga.
Mugabe na Matonhodze barakomeza gufungwa kugeza icyo gihe.
Bellarmine Mugabe ni umuhungu wa Robert Mugabe ku mugore we wa kabiri Grace.
Robert Mugabe wapfuye mu 2019, yamaze imyaka 37 ku butegetsi mbere yo kubukurwaho n’imyivumbagatanyo ya rubanda mu 2017.
Mu misa i Doula - Papa Leo yaburiye urubyiruko rwa Cameroun kwirinda ihohotera n'urugomo

Insiguro y'isanamu, Umushumba wa kiliziya Gatolika ku isi, Papa Leo mu gitambo cya misa i Douala Umushumba mukuru wa kiliziya Gatolika ku isi, Papa Leo, yasabye urubyiruko rwa Cameroon kwirinda ihohotera n'urugomo, abasaba gukoresha impano zabo muburyo butandukanye no gufasha imiryango yabo.
Mu misa yitabiriwe n'ibihumbi amagana by'abantu mu murwa mukuru w'ubukungu Douala, Papa Leo yibanze cyane ku bintu by'umwuka aho kwibanda ku kunenga imibereho na politiki, byaranze iminsi ya mbere y'uruzinduko rwe muri iki gihugu cyo muri Afurika yo hagati.
Yabwiye abanya-Cameroun ko bahawe umugisha n'umutungo kamere ariko bakaba bari mu bukene bw'umubiri n'ubw'umwuka.
Papa Francis yabwiye urubyiruko ati: "Kwamagana ihohotera iryo ari ryo ryose cyangwa urugomo, ruyobya mu gusezeranya inyungu zoroheje, ariko rukanangira umutima kandi rukawutera kutagira ubwenge."
Yongeyeho ati: "Ntimukemere ko mwanduzwa n'ibigeragezo bipfusha ubusa imbaraga zanyu kandi bidafite akamaro ku iterambere rya sosiyete".
Mbere y'igitambo cya misa cyo ku wa Gatanu, abantu benshi baraye hanze y'inyubako ya Stade ya Japoma kugira ngo bitabiriye umuhango wa Papa.
Bamwe mu bari bitabiriye uyu muhango babwiye BBC ko bishimiye kubona no gutega amatwi Papa, bagaragaza icyifuzo ko amahoro yagaruka mu majyaruguru ashyira uburengerazuba.
Papa Leo, yasuye ibitaro bya kiliziya Gatolika i Douala mbere y'uko asubira i Yaoundé aho biteganyijwe ko azahura n'abanyeshuri n'abayobozi ba kaminuza gatolika. Kuwa gatandatu azakomereza urugendo rwe muri Angola.
Ku wa kane, yabwirije "abanyagitugu" n'"abateza intambara" ubwo yasuraga umujyi wa Bamenda mu majyaruguru ashyira uburengerazuba aho intambara imaze hafi imyaka icumi.
Yabasabye gukomeza guharanira amahoro no kwirinda intambara.
Ibindi wasoma kuri Papa:
'Umukuru' wa Hezbollah yabwiye BBC ko “itazigera ishyira intwaro hasi”

Insiguro y'isanamu, Wafiq Safa umwe mu bagize inama y'ubategetsi ya Hezbollah Wafiq Safa umwe mu bakuru bo hejuru mu mutwe wa Hezbollah yabwiye BBC ko uyu mutwe “utazigera na rimwe” ushyira intwaro hasi, avuze ibi nyuma y’amasaha agahenge k’iminsi 10 hagati ya Israel na Liban gatangiye.
Minisitiri w’intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yavuze ko kwambura intwaro Hezbollah ari cyo kintu cy’ibanze basaba mu biganiro na leta ya Liban.
Abajijwe ku gushyira intwaro hasi, Safa yavuze ko bidashoboka "mbere y’agahenge nyako. Mbere y’uko Israel isubira inyuma. Mbere y’uko barekura imfungwa, mbere y’uko impunzi zihunguka n'ibyangiritse bigasanwa. Ibyo bitabaye, kuganira ku ntwaro za Hezbollah ntibishoboka."
Ikiganiro na we, mu nyubako iri mu murwa mukuru Beirut, gitanga ishusho y’imbonekarimwe y’imikoranire ya Hezbollah na Iran.
Safa yagize ati: “Hezbollah na Iran ni roho ebyiri mu mubiri umwe. Ntihashobora kubaho Hezbollah nta Iran, kandi nta Iran hatariho Hezbollah”.
Avuga ko umubano wa Iran na Hezbollah ushingiye ku idini, amategeko ndetse n’ingengabitekerezo.
Hezbollah ni umutwe wa gisirikare w’abasilamu b’aba-Shia, urwanya kubaho kwa Israel kandi ufatwa na Amerika, Israel n’Ubwongereza n’ibindi bihugu byinshi nk’umutwe w’iterabwoba.
Uyu mutwe winjiye mu ntambara mu ntangiriro z’ukwezi gushize kwa Werurwe(3) ivuga ko uje guhorera iyicwa ry’umutegetsi w’ikirenga wa Iran no kwihimura ku bitero bya Israel kuri Liban bihoraho kuva mu mpera za 2024.
Israel yasubije ikaza ibisasu byo mu kirere hamwe n’ibitero byo ku butaka mu majyepfo ya Liban, kandi ivuga ko izakomeza ibyo bikorwa byayo kugeza Hezbollah itakigira intwaro.
Abajijwe niba Hezbollah ishyira imbere inyungu z’abaturage ba Liban cyangwa aba Iran, Safa yasubije ati: “Birumvikana, Hezbollah irashaka inyungu za Liban”.
Gusa benshi mu baturage ba Liban baganiriye na BBC mu bihe bya vuba muri iyi ntambara bavuga ko bifuza ko uwo mutwe wamburwa intwaro bawushinja gukururira igihugu mu ntambara.
Mu gihe Hezbollah ihakana gushyira intwaro hasi, Israel na yo ikavuga ko ibyo ari yo ntego yayo, agahenge kose gashobora kuba ak’ikighe gito gusa mu makimbirane maremare.
Izindi nkuru wasoma:
Rwanda: Ingo hafi 4,500 zasabye gatanya mu 2025, izayihawe zikubye kabiri mu myaka ibiri ishize

Ahavuye isanamu, Illustraiton
Insiguro y'isanamu, Gutandukana kw'ingo bigira ingaruka ku bana umuryango ufite no ku gihugu muri rusange Imibare mishya irerekana ko ingo hafi 4,500 mu Rwanda zasabye gutandukana mu mwaka ushize mu gihe imibare y’abahawe gatanya yikubye kabiri mu 2025 ugereranyije na 2024.
Raporo nshya y’ikigo cya leta cy’ibarurishamibare yerekana ko ingo zigera ku 2,629 zahawe gatanya umwaka ushize mu gihe 1,068 ari zo zari zayihawe mu 2025 inyongera igera kuri 58%.
Gutandukana kw’ingo ni kimwe mu bibazo bihangayikishije umuryango nyarwanda ndetse n’abategetsi.
Mu kwezi kwa Gashyantare(2) uyu mwaka, mu gikorwa cy'amasengesho yo gusengera igihugu Perezida Paul Kagame yagarutse kuri iki kibazo.
Yagize ati:"Abantu babiri bananirwa kubana bate? Ni iki umuntu umwe akora kikagera aho undi amubwira ati ‘sinigushaka, ndagiye’?"
Ihohoterwa rikorerwa mu ngo, ibibazo bishingiye ku mutungo no gucana inyuma ni bimwe mu bivugwa bitera gutandukana kw'ingo.
Iriya raporo ya ‘Rwanda Vital Statistics Report’ y’uyu mwaka ivuga ko 41% za gatanya zabaruwe umwaka ushize ari iz’ingo zitarageza imyaka 10.
Kuri iki kibazo, Kagame yavuze ko “iyo imiryango myinshi isenyutse icyarimwe, igihugu kirahagwa”.
Izindi nkuru wasoma:
Trump avuga ko yahagaritse intambara 10, ese hari iki kibyemeza?

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Perezida wa Amerika Donald Trump aravuga ko yahagaritse intambara 10 Mu gutangaza ko habaye agahenge k’imirwano hagati ya Israel na Liban ejo, Perezida Donald Trump wa Amerika yagize ati: “Ni icyubahiro kuri njye kuba narahagaritse intambara 9 ku isi hose, kandi iyi izaba iya 10.”
Mbere yari yaravuze ko yarangije intambara umunani, naho intambara iheruka na Iran, Amerika yatangije ifatanyije na Israel, ishobora kuba iya cyenda.
Intambara ya Israel muri Liban yo kurwana na Hezbollah ni yo yavuze ko ari iya cumi.
Nubwo bigaragara ko hari amasezerano yo guhagarika imirwano ku birebana na Liban, kandi n’ayo hagati ya Iran yamaze gutangira gukurikizwa kuva ku wa 8 Mata (4), nta masezerano arambye y’amahoro arashyirwaho kuri izo ntambara zombi.
Izindi ntambara umunani Trump avuga ko yarangije, nk’uko bivugwa na White House, ni izari hagati ya:
- Israel na Hamas
- Israel na Iran
- Pakistan n’u Buhinde
- U Rwanda na Repubulika ya Demokarasi ya Congo
- Thailand na Cambodia
- Armenia na Azerbaijan,
- Misiri na Ethiopia
- Serbia na Kosovo
BBC Verify yigeze gusuzuma ibi bivugwa, igaragaza ko nubwo hari aho byumvikana ko Trump ashobora gufataho uruhare mu biganiro bimwe na bimwe nko gufasha mu masezerano yo guhagarika imirwano hagati ya Israel na Hamas i Gaza, izindi “ntambara” nyinshi zavuzwe zamaze iminsi mike gusa hagati y’ibihugu bisanzwe bifitanye amakimbirane ya kera.
Hari n’urugero rumwe aho “intambara” hagati ya Misiri na Ethiopia yari ikibazo cya dipolomasi kijyanye n’iyubakwa ry’urugomero, nta mirwano nyakuri yabayeho ngo irangizwe.
Byongeye kandi, intambara mu Burasirazuba bwa DR Congo yarakomeje na nyuma y’uko u Rwanda na DR Congo bashyize umukono ku masezerano y’amahoro i Washington DC mu mwaka ushize.
izindi nkuru wasoma:
Ubwongereza n'Ubufaransa bigiye kuyobora inama yiga ku muhora wa Hormuz

Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron (i bubamfu) na Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Keir Starmer Ubwongereza n’Ubufaransa biraza kurongora inama biri kumwe n’abafatanyabikorwa bavyo uyu musi, kugira baganire ku twigoro duhuriweko two kugarukana umwidegemvyo wo guca mu muhora wa Hormuz.
Irani isa n’iyugaye uwo muhora ukomeye ku nkengera za Irani, mu kwishura ku bitero vya Amerika na Israel, mu gihe Amerika yatanguye kwugara ibivuko vya Irani, ivyo vyose vyatumye ibiciro vy'ibitoro na gaz biduga cane.
Ibihugu nka 40 vyitezwe kwitaba iyo nama yo kuri uwu mugoroba, nk’uko vyatangajwe n’ibiro vy’umushikiranganji wa mbere w’Ubwongereza Keir Starmer, vyongerako ko abarongozi baza "gushimikira ku gushigikira agahengwe kagoyagoya mu karere no kuraba ko inzira z'ubwato zisubira kwugururwa kandi zikingiwe ziciye mu kigobe mu gihe kirekire".
Vyitezwe ko Starmer abwira abari muri iyo nama ko "gusubira kwugurura ata gisabwe kandi ako kanya” kw’uwo muhora "ni inshingano z'isi yose", nk’uko vyavuzwe n’ibiro vyiwe Downing Street.
Baza kuganira kandi ku bijanye n'uko hashobora kubaho kurungika "umurwi w’igisirikare urimwo ibihugu bitandukanye wo kwikingira gusa, mu ntumbero yo kubungabunga umwidegemvyo wo guca mu mazi," nk’uko vyanditswe mu butumire bwatanzwe n’ibiro vya Perezida w'Ubufaransa (vyitwa Élysée) bwabonwe n'itororokanirizo ry'amakuru AFP.
Izindi nkuru wosoma:
Messi yaguze ikipe ya Cornella yo mu cyiciro cya gatanu muri Espagne

Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Messi yegukanye igikombe cy’isi akinira ikipe y'igihugu cye ya Argentine mu 2022 Icyamamare mu mupira w'amaguru, Umunya-Argentine Lionel Messi, ubu ni we nyir’ikipe y'umupira w'amaguru ya Cornella ikina mu cyiciro cya gatanu muri Espagne.
Uyu mukinnyi w’imyaka 38, wafashije Barcelona gutwara igikombe cya Champions League inshuro enye ndetse akegukana igikombe cya shampiyona y'icyiciro cya mbere muri Espagne, La Liga, inshuro 10 ari kumwe na Barcelona, ubu akinira ikipe ya Inter Miami yo muri Amerika muri shampiyona ya Major League Soccer.
Cornella yatangaje ko “Leo Messi wegukanye Ballon d’Or inshuro umunani yamaze kugura iyi kipe ku mugaragaro”.
Iyo kipe yongeyeho iti: “Iki cyemezo gishimangira umubano wa hafi Messi afitanye na Barcelona ndetse n’ubwitange bwe mu guteza imbere imikino n’impano z’abakinnyi bo muri Catalonia.”
Messi yavuye muri Argentine ajya muri Espagne ubwo yari afite imyaka 13, maze atangira gukinira ikipe nkuru ya Barcelona afite imyaka 17 mu Kwakira (10) mu 2004.
Yaje gutsindira Barcelona ibitego 672 mu mikino 778, bya mbere byinshi ku mukinnyi mu mateka y’iyi kipe, mbere yo kuyivamo ajya muri Paris Saint-Germain mu 2021, nyuma mu 2023 yimukira muri Inter Miami.
Ikibuga cya Cornella gifite ubushobozi bwo kwakira abantu 1,500. Umunyezamu wa Arsenal David Raya na Jordi Alba wahoze akinira Barcelona, ubu ukinira Inter Miami nka myugariro, bombi banyuze muri iyi kipe.
Cornella yagize iti: “Kuhagera kwa Leo Messi gutangije igice gishya mu mateka y’iyi kipe, kigamije guteza imbere imikino hamwe n’iterambere ry'imiyoborere, kongerera imbaraga imisingi yayo no gukomeza gushora imari mu mpano z’abakinnyi.”
“Uyu mushinga uyobowe n’icyerekezo cy’igihe kirekire n'igenamigambi rihuza intego, kubaka ibiramba, no kugirana isano ikomeye n'ahantu ikomoka.”
Cristiano Ronaldo, umukinnyi wahoze muri Real Madrid wahoze ahanganye na Messi, muri Gashyantare (ukwezi kwa 2) uyu mwaka yaguze imigabane ingana na 25% mu ikipe ya Almeria yo mu cyiciro cya kabiri muri Espagne.
Ronaldo ubu akina mu ikipe ya Al-Nassr yo muri shampiyona ya Saudi Pro League muri Arabie Saoudite.
Izindi nkuru wasoma:
Rwanda: Litiro ya lisansi yazamutse ku kigero kitigeze kibaho mbere

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images
Leta y'u Rwanda yongeye kuzamura igiciro cya lisansi (essence) kigera ku mafaranga 2,938 kuri litiro, ni ukuvuga inyongera y'amafaranga 635 ku giciro yaherukaga gushyiraho kuri litiro ya lisansi mu byumweru bibiri bishize.
Igiciro cya mazutu cyo cyagumye ku mafaranga 2,205 kuri litiro.
Uku kuzamuka ni ko kubayeho kwihuse cyane mu myaka ya vuba ishize mu Rwanda, kandi gutumye litiro imwe ya lisansi ihenda cyane mu Rwanda kurusha mu bindi bihugu by'akarere.
Umunyamabanga wa leta muri minisiteri y'ibikorwa-remezo Jean de Dieu Uwihanganye yaburiye ko ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli bizakomeza guhindagurika, ariko ko intego ya leta ari uko bitazabura mu gihugu.
Inkuru irambuye hano
Muri Liban akanyamuneza ni kose mu gihe amasezerano yo guhagarika intambara yatanguye gukurikizwa
Abantu bari barahunze ingo zabo batanguye gusubira iwabo, bikaba vyatumye haba ibihe vy’akanyamuneza n’ukwiyumva batekaniwe mu gihugu.

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Mu gihe abantu bataye izabo basubiye mu ngo zabo mu gisagara ca Sidon. Abategetsi ba Libani bavuga ko iyo ntambara imaze gutuma abantu barenga umuliyoni bata ingo zabo. 
Ahavuye isanamu, Reuters

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Abantu banezerewe kubera gusubira mu ngo zabo i Sidoni, mu bumanuko bwa Libani 
Ahavuye isanamu, Reuters

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Umukobwa umwe afashe igipupe n'umufuko w'ibintu igihe yariko aragenda mw'ibarabara 
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Abantu batanu bari ku moto igihe yariko iragenda ija i Sidoni Trump yagenye Erica Schwartz nk'umuyobozi mushasha w'ikigo CDC co gukinga indwara

Ahavuye isanamu, US Coast Guard
Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yagenye Erica Schwartz ngo arongore ikigo ca Amerika kijejwe kugenzura no gukinga indwara (CDC).
Erica Schwartz, afise ipete rya Rear Admiral mu gisirikare, yarigeze kuba icegera c’umuganga mukuru wa Trump mu gihe c’ubutegetsi bwiwe wa mbere.
Ico kigo (CDC) cari kimaze amezi kidafise umuyobozi yemejwe n’Inama Nkenguzamateka, inyuma y’uko uwari ahari, Susan Monarez, yakuwe muri ako kazi.
Trump yanditse ku rubuga rwa Truth Social ati: "Ni iteka kuri jewe kugena Dr Erica Schwartz w'impano idasanzwe ... ngo abe umuyobozi wanje wa CDC..."
Mu gihe Susan Monarez yari amaze kuva mu kazi, Jay Bhattacharya, umuyobozi w’Ikigo c’igihugu c’Ubushakashatsi mu vy’Ubuzima (NIH), ni we yari ariko arakurikirana ibikorwa vya CDC vy’agateganyo.
Monarez yirukanwe muri Nyakanga (9) mu mwaka uheze, inyuma yo kutumvikana n'umushikiranganji w'amagara y'abantu Robert F. Kennedy Jr ku bijanye n’ingingo zijanye n’inkingo.
Mu nyandiko y'ivyiyumviro vyiwe yatangaje mu kinyamakuru The Wall Street Journal co muri Amerika, Monarez yavuze ko yirukanwe kubera yanse kwemeza gutyo gusa (ata co abajije) ivyiyumviro bishasha ku nkingo, vyashikirijwe n’akanama gashasha k'ubujanama, Kennedy yari yarashizwemwo abantu benshi bafise amakenga ku nkingo.
Izindi nkuru wosoma:
Trump avuga ko Israel na Liban byemeranyije ku gahenge k'iminsi 10

Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Minisitiri w'intebe wa Israel yashimangiye ko ingabo zayo zitazava mu majyepfo ya Libani (ifoto mbarankuru yafotorewe mu majyaruguru ya Israel hafi y'umupaka na Libani) Perezida w’Amerika Donald Trump yavuze ko abategetsi ba Israel na Liban bemeranyije ku gahenge k’iminsi 10, katangiye ku wa kane saa tanu z’ijoro (23:00) ku isaha yo mu Rwanda no mu Burundi.
Israel na Hezbollah – umutwe witwaje intwaro ufashwa na Irani wo muri Libani – bamaze ibyumweru bitandatu barwanira mu majyepfo ya Libani.
Minisitiri w’intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yemeje ko Israel yitabiriye ako gahenge, ariko avuga ko ingabo z’icyo gihugu zizagumana “akarere k’umutekano” ka kilometero 10 imbere mu majyepfo ya Libani. Yongeyeho ati: “Turiyo, kandi ntiturimo kuhava.”
Hezbollah uko bigaragara yari ifite ubushake bwo kwitabira ako gahenge, ariko yavuze ko kagomba kubamo “ihagarika ryimbitse [ryuzuye] ry’ibitero” mu bice binyuranye bya Libani ndetse kakabamo “kutagira ubwisanzure bw’ingendo ku ngabo za Israel”.
Minisiteri y’ububanyi n’amahanga ya Iran na yo yakiriye neza ako gahenge. Tehran yari yarashimangiye ko agahenge kayo bwite k’ibyumweru bibiri yagiranye n’Amerika gakwiye kubamo na Libani, mu gihe Amerika na Israel byo byavugaga ko katareba Libani.
Iyi ntambara nshya hagati ya Israel na Hezbollah yatangiye ku itariki ya 2 Werurwe (3) uyu mwaka, iminsi ibiri nyuma yuko Amerika na Israel bigabye igitero kuri Iran, nuko Hezbollah irasa ibisasu bya rokete mu majyaruguru ya Israel.
Uwo mutwe – usanzwe ari n’ishyaka rya politike muri Libani – wavuze ko wari urimo kwihorera ku iyicwa ry’uwari umutegetsi w’ikirenga wa Irani Ayatollah Ali Khamenei.
Kuva icyo gihe abantu barenga 2,000 bamaze kwicwa muri Libani, naho abarenga miliyoni imwe – cyangwa hafi kimwe cya gatanu cy’abaturage b’icyo gihugu – bataye ingo zabo. Ingo zigereranywa ko zigera ku 37,000 zarashenywe cyangwa zirangizwa.
Israel ivuga ko ibitero bya Hezbollah byishe abasivile babiri muri Israel, ndetse ko abasirikare 13 ba Israel biciwe mu mirwano muri Libani.
Izindi nkuru wasoma:
Mwaramutse neza!
Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubagezaho amakuru yo mu karere no mu mahanga mu buryo bw'aka kanya.
