Kabila yatangajwe ko ari umukuru w'umutwe mushya w'inyeshyamba mu burasirazuba bwa RD Congo

Inyandiko gusa
Joseph Kabila wahoze ari Perezida wa Repubulika ya Demokarasi ya Congo, mu kiganiro n'abanyamakuru ubwo hasinywaga inyandiko ishyiraho umutwe mushya wa gisirikare na politike witwa 'Front pour la Refondation de la Nation' (FRN), ku bufatanye n'umutwe w'inyeshyamba wa M23 uvugwa ko ufashwa n'u Rwanda. Aha yari ari i Goma, ku itariki ya 12 Ukwakira (10) mu mwaka wa 2026. Yambaye ikoti ry'umukara n'ishati y'ubururu bwerurutse, areba imbere, iruhande rwe hari ibendera ry'icyo gihugu. Mu musatsi we no mu bwanwa bwe harimo imvi.

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images

Insiguro y'isanamu, Joseph Kabila yategetse DRC imyaka 18, kuva mu mwaka wa 2001 kugeza muri Mutarama (1) mu mwaka wa 2019
    • Umwanditsi, Emery Makumeno
    • Igikorwa, BBC Afurika i Kinshasa
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Joseph Kabila wahoze ari Perezida wa Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC) yatangajwe ko ari umukuru w'umutwe mushya wa politike na gisirikare, nkuko bikubiye mu itangazo ryasomwe ku wa mbere mu mujyi wa Goma wo mu burasirazuba bw'icyo gihugu.

Uwo mutwe w'inyeshyamba, witwa 'Front pour la Refondation de la Nation' (FRN), uvuga ko washinzwe n'abashaka guhuza imbaraga zabo n'amikoro muri gahunda y'igikorwa gihuriweho.

Mu itangazo ryasomwe na Claude Ibalanky, wahoze ari umujyanama mukuru ndetse n'ambasaderi wa Perezida Félix Tshisekedi yatumaga mu bihugu binyuranye, ubu akaba akorana n'uwo mutwe, abawushinze bavuze ko intego yabo ari "ukubohora" igihugu.

Nta cyo abategetsi b'i Kinshasa bari batangaza ku ishingwa rya FRN.

Itangazo ry'ishingwa ry'uwo mutwe risubiramo ingingo ya 64 yo mu itegekonshinga rya DRC, ivuga ko abaturage bafite inshingano yo kurwanya umuntu uwo ari we wese cyangwa umutwe uwo ari wo wose ufashe ubutegetsi ku ngufu cyangwa ubukoresha mu buryo bunyuranyije n'itegekonshinga.

FRN yisobanura nk'umutwe wa politike na gisirikare ufite intego yo guhuza icyo wise "imbaraga zo guhangana" mu rwego rwo kurangiza icyo wise ubutegetsi bw'igitugu no gushyiraho umurongo mushya wa politike w'igihugu. Itangazo rivuga ko uwo mutwe uzaharanira iyo ntego "mu buryo bwose, harimo n'ingufu".

Abawushinze banatangaje ubutegetsi bw'agateganyo bwawo ndetse bashyiraho uwahoze ari Perezida Kabila, bamuhurijeho bose, nk'umukuru wa FRN, mu gihe hagitegerejwe ishyirwaho ryuzuye ry'inzego z'uwo mutwe.

Mu bandi bagize uwo mutwe harimo:

  • Corneille Nangaa: Visi Perezida
  • Bertrand Bisimwa: Visi Perezida
  • Sultani Makenga: Umugaba mukuru wo ku rwego rwa Visi Perezida
  • Freddy Kaniki: Umunyamabanga mukuru
  • Benjamin Mbonimpa: Umunyamabanga mukuru wungirije

Abo bari basanzwe ari abakuru b'umutwe w'inyeshyamba wa AFC/M23 urwanya ubutegetsi bwa DRC. Inzobere za ONU zishinja AFC/M23 gufashwa n'u Rwanda, ikirego u Rwanda rwakomeje guhakana. Ntibisobanutse neza niba umutwe wa FRN uje gusimbura uwa AFC/M23.

Uvuye ibumoso ujya iburyo: Bertrand Bisimwa, Corneille Nangaa, Joseph Kabila, Sultani Makenga na Freddy Kaniki, bicaye ku meza, mu itangizwa ry'umutwe mushya w'inyeshyamba wa FRN, i Goma, mu burasirazuba bwa DR Congo,

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images

Insiguro y'isanamu, Uvuye ibumoso ujya iburyo: Bertrand Bisimwa, Corneille Nangaa, Joseph Kabila, Sultani Makenga na Freddy Kaniki, mu itangizwa ry'umutwe wa FRN, i Goma, ku wa mbere

Itangazwa ry'uwo mutwe ribaye hashize iminsi itatu Kabila agejeje ijambo ku gihugu aho yavuze ko mu minsi no mu byumweru biri imbere azasobanura ukuntu Abanye-Congo bakwiye gukora mu rwego rwo "gutabara" igihugu cyabo.

Muri iryo jambo yavuze ko igihugu gifitanye "isango [gahunda] n'amateka" ndetse ashinja ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi kwirengagiza ibyifuzo yatanze muri Gicurasi (5) mu 2025, harimo n'ingamba zigamije kurangiza intambara mu burasirazuba bwa DRC.

Muri iryo jambo, Kabila yanashinje leta ya DRC kubangamira ubutegetsi bushingiye ku itegekonshinga, gucunga nabi ubukungu bw'igihugu no kunanirwa guteza imbere umutekano. Yanashinje ubutegetsi guta muri yombi nta mpamvu abatavuga rumwe na bwo muri politike hamwe n'abasirikare. Leta ya DRC ntirasubiza ku mugaragaro kuri ibyo birego.

Itangazwa ry'uwo mutwe ryo ku wa mbere ni cyo kimenyetso cya mbere kigaragara cyane kugeza ubu cy'uruhare rutaziguye rwa Kabila mu mutwe witwaje intwaro urwanya ubutegetsi bw'i Kinshasa.

Kabila yategetse DRC imyaka 18, kuva mu mwaka wa 2001 kugeza muri Mutarama (1) mu mwaka wa 2019, ubwo Tshisekedi yajyaga ku butegetsi nyuma y'amatora ataravuzweho rumwe. Mu myaka ya vuba aha ishize, uwo wahoze ari Perezida ahanini yakomeje kutigaragaza cyane mu ruhame ariko yarushijeho kunenga ubutegetsi bw'uwamusimbuye.