Sahwanya – FRODEBU y''Incungu ya Demokarasi' ivuga ko nta mukandida izatanga mu matora ya perezida yo mu 2027

Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images
- Umwanditsi, Didier Bikorimana
- Igikorwa, BBC Gahuzamiryango
- Yatangajwe
- Igihe co gusoma: iminota 3
Ishyaka Sahwanya – FRODEBU ritavuga rumwe n'ubutegetsi mu Burundi rivuga ko nta mukandida rizatanga mu matora ya perezida yo mu 2027, kubera inenge nyinshi rivuga ko ziri mu myiteguro yayo zituma nta ho azatandukanira n'ayayabanjiriye yo mu 2025.
Ayo matora yo mu mwaka ushize y'abadepite, abasenateri, abakuru b'uturere (ama komine) n'imirenge (imitumba) cyangwa imirenge yo mu mijyi (ama kartiye), yatsinzwe n'ishyaka CNDD – FDD rya Perezida Évariste Ndayishimiye ku majwi hafi 100%. Ubu mu mitwe yombi y'inteko ishingamategeko nta shyaka rindi rifitemo abarihagarariye.
Muri Mata (4) uyu mwaka, CNDD – FDD yatoreye Ndayishimiye kuzongera kuyibera umukandida mu matora ya perezida yo mu 2027.
Abagize inama nkuru y'ishyaka Sahwanya – FRODEBU bateraniye i Bujumbura ku wa gatandatu ngo bige ingingo zinyuranye zirimo n'uwaribera umukandida muri ayo matora yo mu kwezi kwa gatanu mu 2027.
Itangazo FRODEBU yasohoye rivuga ko abagize iyo nama nkuru "bamaze guca hirya no hino ingene iryo tora ririko rirategurwa, basanze birimo amahinyu menshi azotuma ibizoyavamwo ataho bizoba bitandukaniye n'amatora yabaye muri Rusama [5] 2025".
Akanama k'amatora mu Burundi (CENI) kabwiye BBC Gahuzamiryango ko katumva impamvu FRODEBU inenga amatora ataranaba.
FRODEBU yavuze ko yafashe icyo cyemezo ishingiye ku bibazo byagiye biterwa "n'amatora adateguriwe ku mugaragaro" kandi "arimwo ubusuma".
Mu gusubiza kuri ibyo birego bya FRODEBU, umugizi wa CENI François Bizimana yabwiye BBC mu kiganiro kuri telefone ati: "None iyo ni yo nzira batoye yo gutsinda amatora? Hari uwo kwiba amatora ataraba?"
Bizimana yavuze ko CENI irimo gutegura inama y'amashyaka yose 37 izaba ku wa gatanu w'iki cyumweru, avuga ko ahubwo FRODEBU yagakwiye kwitabira iyo nama ikagaragarizamo ibyo ishaka ko bikosorwa.
Yongeyeho ko "nta 'question tabou' [kibazo kitavugwaho]" izaba iri muri iyo nama yo kugaragaza "intambuko tugezeko z'ukwitegura n'ibizoba bisabwa" abakandida, ndetse ko n'abafite ibyo banenga amatora yabanje ari ho bazabivugira.
FRODEBU ivuga ko aho gutanga umukandida igiye gukomeza guharanira ko habaho ubutegetsi bushingiye kuri demokarasi y'amashyaka menshi n'amatora ateguwe neza, mu mucyo, aho ibiyavuyemo byemerwa na bose.
Iri shyaka – ryashinzwe mu mategeko mu 1992 na Melchior Ndadaye wabaye Perezida wa mbere w'u Burundi watowe muri demokarasi mu 1993 – rivuga ko ibiganiro byose ryagiranye n'ubutegetsi bw'u Burundi, minisiteri y'ubutegetsi bw'igihugu na CENI, nta cyavuyemo "gihumuriza, gitanga umwizero ko ivyabaye bishobora guhinduka".















