Record pync coll yr Athrawon Jerry Hunter a Richard Wyn Jones

Mae albwm coll gan fand pync-roc dau academydd Cymraeg adnabyddus newydd gael ei ryddhau - 30 mlynedd wedi iddi gael ei recordio.

Y dyddiau yma mae'r Athro Jerry Hunter a'r Athro Richard Wyn Jones yn adnabyddus fel arbenigwyr yn eu maes - y naill yn y Gymraeg a'r llall mewn gwleidyddiaeth.

Ond pan oedden nhw'n fyfyrwyr yn Aberystwyth ar ddiwedd yr 1980au roedd y ddau yn rhannu tŷ - ac yn aelodau o'r grŵp Arfer Anfad, un o'r bandiau cyntaf i ryddhau record ar Ankst.

Yna yn 1996, yng nghanol cyfnod Cŵl Cymru, fe wnaethon nhw ddechrau grŵp arall o'r enw Y Ci, gyda'u bryd ar greu cerddoriaeth amgen.

Dau aelod arall y band oedd Pete Bryon (o'r band Cymraeg Ian Rush), oedd yn canu a chwarae gitâr rhythm, a brawd Jerry, Dave Hunter (sylfaenydd Drugstore aeth yn ei flaen i fod yn The Molenes) ar brif gitâr a llais cefndir.

Dros ddau benwythnos yng nghartref Dave Hunter yn Llundain fe wnaethon nhw sgwennu a recordio albwm o ganeuon yn steil amrwd ac egnïol ôl-pync - Enw'r Ci yw Perro.

Ac yna yn steil rhai o fandiau gorau pync, fe ddaeth y band i ben.

"Roedden ni'n bwriadu teithio a chwarae'n fyw a rhyddhau'r albwm," meddai Jerry Hunter, sydd bellach yn gweithio ym Mhrifysgol Bangor.

"Ond yna roedd ganddon ni i gyd swyddi newydd. Roedd bywyd yn brysur, dechreuodd pobl briodi a chael plant. Ac yna symudodd fy mrawd Dave yn ôl i'r Unol Daleithiau."

A gyda'r recordiad heb ei ryddhau, fe wnaeth treigl amser gael effaith ar yr albwm hefyd.

Er bod gan yr aelodau fersiwn o'r albwm ar gasét, dros y blynyddoedd roedden nhw wedi dirywio.

Yn anffodus roedd y tâp meistr wyth trac a'r DAT o'r cymysgiad gwreiddiol hefyd wedi mynd ar goll.

Meddai'r Athro Jerry Hunter ar BBC Radio Wales: "Dwi'n cofio dweud unwaith, 'Wel, Dave, mae'n rhaid i ni ddod o hyd i'r tâp meistr - byddai'n wych gwneud rhywbeth efo fo'.

"Ro'n i bob amser yn ei hoffi - ond doedd Dave ddim yn gallu dod o hyd iddo."

Ond llynedd, wrth iddo fynd drwy focsys pan oedd o'n symud tŷ, fe wnaeth Dave Hunter ddod o hyd i'r tâp DAT o'r cymysgiad gwreiddiol.

"Mae e'n gerddor lled-broffesiynol ac yn newyddiadurwr cerddoriaeth, felly mae ganddo lawer o bethau cerddoriaeth yn ei dŷ," meddai'r Athro Jerry Hunter. "Roedd o'n mynd trwy focs o hen dapiau DAT, technoleg sydd ddim yn cael ei defnyddio llawer erbyn hyn, a'i ffeindio hi.

"Felly wnaethon ni wrando, ac roedd yn dal i swnio'n ffres ac yn hwyliog ac yn wahanol."

Ac felly ar 13 Mai 2026 fe gafodd yr albwm ei ryddhau - 30 mlynedd ers ei recordio.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.