Cô Bảo Ngọc Ashley bị bắt ở Gaza như thế nào, Việt Nam phản ứng ra sao?

Cô Bảo Ngọc Ashley, người tuyên bố là công dân Việt Nam duy nhất và đầu tiên tham gia nhóm tàu nhân đạo mang hàng cứu trợ tới Gaza, được cho là đã bị lực lượng Israel bắt hôm 18/5 ở vùng biển phía đông Địa Trung Hải, ngoài khơi đảo Síp, cách Gaza khoảng hơn 200 hải lý.

Chiều 18/5, hai tài khoản Instargarm VietforPalestine và Thơ Palestine, những trang ủng hộ Palestine, đã thông báo về vụ Bảo Ngọc Ashley (tên thật Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc) cùng một số thành viên khác từ nhiều nước bị bắt giữ.

Video trực tiếp trên website của Global Sumud Flotilla – liên minh quốc tế tổ chức hạm đội nhân đạo tới Gaza – cho thấy các tàu quân sự đang tiếp cận các tàu cứu trợ hôm 18/5. Sau đó, các nhóm lính vũ trang bước lên một tàu cứu trợ trong khi những người trên tàu giơ tay đầu hàng.

Trong một video được quay từ trước, đăng trên VietforPalestine hôm 18/5, Bảo Ngọc Ashley nói rằng khi mọi người đang xem video này thì có nghĩa cô đã "bị bắt cóc".

Một số hãng tin quốc tế hôm 18/5 cũng đưa tin đoàn tàu viện trợ Gaza bị lực lượng Israel chặn bắt.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố trên X rằng họ "sẽ không cho phép bất kỳ hành vi vi phạm nào đối với lệnh phong tỏa hải quân hợp pháp đối với Gaza".

Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ hôm 18/5 lập tức lên án sự can thiệp của Israel, nói rằng đây là một "hành động cướp biển mới", và rằng nước này "đang thực hiện các bước cần thiết để đảm bảo sự trở về an toàn của các công dân Thổ Nhĩ Kỳ trên đoàn tàu, phối hợp với các quốc gia liên quan khác".

Có 44 công dân Thổ Nhĩ Kỳ trên các tàu bị lực lượng Israel chặn, theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ.

Thủ tướng Malaysia, ông Datuk Seri Anwar iIbrahim, hôm 18/5 cũng lên án việc bắt giữ 16 tình nguyện viên người Malaysia và mô tả hành động của phía Israel là "man rợ".

Tại Việt Nam, nhiều người dùng mạng xã hội từ ngày 18/5 kêu gọi cùng nhau lên tiếng đề nghị Chính phủ Việt Nam và các cơ quan, tổ chức quốc tế liên quan có các biện pháp hỗ trợ, đảm bảo sự an toàn cho Bảo Ngọc Ashley.

Hôm 19/5, BBC News Tiếng Việt đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Việt Nam, Đại sứ quán Israel tại Việt Nam và Global Sumud Flotilla để đề nghị xác minh thông tin và bình luận về sự việc nhưng chưa ngay lập tức nhận được phản hồi.

Bảo Ngọc Ashley là ai và bị bắt như thế nào?

Trong các video đăng trên VietforPalestine Instargram, Bảo Ngọc Ashley cho hay cô là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tham gia đoàn tàu nhân đạo tới Gaza.

Cô cho biết cô đang là sinh viên và nghiên cứu viên xã hội học tại Đại học Oslo của Na Uy và từng làm giáo viên ở Việt Nam.

Hồ sơ LinkedIn của Bảo Ngọc Ashley cũng cho hay cô đang theo học tại Đại học Oslo ở Na Uy.

Trên website, Global Sumud Flotilla giới thiệu Bảo Ngọc Ashley là cháu gái của một người sống sót từ Chiến tranh Việt Nam.

Theo đó, cô từng chia sẻ việc lớn lên "giữa di sản của sự tàn bạo của đế quốc Mỹ" và sự kiên cường của người dân Việt Nam đã cho cô ý chí "để hy sinh thân mình vì một Palestine tự do".

"Khi Mỹ đến và tìm cách chiếm đóng Việt Nam, kế hoạch của họ là đánh nhanh, một cuộc chiến tranh chớp nhoáng, và sau đó… lật đổ chúng tôi và rời đi. Cuộc chiến tranh kéo dài hơn 20 năm. Và chúng tôi đã chiến thắng. Vì vậy, đối với tôi, tôi cảm thấy mình có bằng chứng lịch sử, trải nghiệm, và thậm chí là bằng chứng từ tổ tiên rằng Palestine sẽ được tự do. Và điều đó cho phép tôi ở đây và chiến đấu mạnh mẽ hơn," Global Sumud Flotilla trích lời Bảo Ngọc Ashley.

Nhiều video và ảnh đăng tải trên VietforPalestine cho thấy Bảo Ngọc giơ lên tấm hộ chiếu Việt Nam và chụp cùng cờ Việt Nam.

Một số thông tin trên mạng xã hội cho biết Bảo Ngọc Ashley là công dân Việt Nam nhưng tham gia chuyến đi này với tư cách là tình nguyện viên độc lập.

Trong danh sách công dân các nước tham gia nhóm tàu tới Gaza năm 2026 đăng trên website của Global Sumud Flotilla không có công dân Việt Nam.

Theo Reuters, có 426 người tham gia vào đoàn tàu gồm 54 chiếc đến từ 39 quốc gia.

Đoàn tàu đã khởi hành từ Tây Ban Nha vào ngày 12/4. Nhưng lực lượng Israel đã chặn các tàu trong nhóm, đưa hơn 100 nhà hoạt động ủng hộ Palestine đến Crete (Hy Lạp) và giam giữ hai người khác ở Israel.

Đến ngày 18/5, lực lượng Israel lại chặn 39 tàu, có 44 người Thổ Nhĩ Kỳ trong số những người trên các tàu bị chặn, cách Gaza khoảng 250 hải lý (463 km).

Khoảng 20 chiếc khác vẫn tiếp tục hành trình tiến về Gaza.

Một nhà hoạt động người Thổ Nhĩ Kỳ trên tàu L'Arq bị chặn bắt nói rằng không biết có chính xác bao nhiêu người bị bắt và không biết họ đang ở đâu, theo Reuters.

Một công cụ theo dõi trực tuyến trên trang web của đoàn tàu cho thấy tàu L'Arq đang cách Gaza khoảng 215 hải lý hôm 18/5.

Reuters không nhắc đến Việt Nam hay Bảo Nguyễn Ashley trong bài viết của mình.

Thông cáo báo chí của Global Sumud Flotilla hôm 18/5 khẳng định hơn 20 tàu dân sự vẫn đang tiếp tục hướng về Gaza "giữa vòng vây của các tàu chiến Israel màu xám, những tàu hộ tống được trang bị vũ khí hạng nặng và các xuồng quân sự cao tốc (RIB)."

"Với mỗi con tàu bị đột kích, phá hoại hoặc kéo đi, những tàu khác lại vượt qua vòng phong tỏa bằng số lượng đông đảo, đội hình chiến lược và ý chí không lay chuyển nhằm thiết lập và duy trì một hành lang nhân đạo cũng như khẳng định chủ quyền Palestine.

"Việc vẫn còn hơn 20 tàu hoạt động trên biển là một sự bác bỏ mang tính lịch sử đối với cuộc phong tỏa bị xem là bất hợp pháp – vốn trong nhiều thập niên dựa vào sự miễn trừ quân sự tuyệt đối trong khi người Palestine phải đối mặt với tình trạng bị ngược đãi, chiếm đóng, diệt chủng và thanh lọc sắc tộc," thông cáo báo chí của Global Sumud Flotilla viết.

Trước khi có thông tin bị bắt, VietforPalestine đã đăng một số video trong đó Bảo Ngọc Ashley thông báo rằng tàu đang đi vào vùng biển quốc tế, "nơi nổi tiếng về nạn bắt cóc".

Vùng biển phía đông Địa Trung Hải, ngoài khơi đảo Síp, cách Gaza khoảng hơn 200 hải lý là vùng biển mà lực lượng Israel thường tổ chức các vụ chặn, bắt tàu của các tổ chức cứu trợ và nhân đạo trên đường tới Gaza.

Nhà hoạt động nổi tiếng của Thụy Điển, Greta Thunberg, từng hai lần bị lực lượng Israel bắt khi tham gia các chuyến tàu nhân đạo tới Gaza.

Tháng 6/2025, cô đi trên tàu Madleen thuộc Freedom Flotilla Coalition và bị hải quân Israel bắt, đưa về Israel và trục xuất sau đó một ngày.

Tháng 10/2025, Greta tiếp tục tham gia chiến dịch lớn hơn của Global Sumud Flotilla. Cô cùng hơn 400 thành viên khác bị phía Israel bắt giữ khoảng 4-5 ngày trước khi bị trục xuất.

Một số người sau đó cáo buộc họ bị đối xử tệ trong thời gian bị giam giữ, nhưng cho tới nay chưa có báo cáo nào về việc phía Israel tra tấn hoặc đoạt mạng sống của những người bị bắt giữ.

Quốc tế từ lâu đã lên tiếng phản đối việc Israel chặn tàu dân sự trên vùng biển quốc tế.

Trong khi phía Israel cho rằng vì lý do an ninh quốc gia, họ có quyền thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với Gaza từ ngoài khơi để ngăn vũ khí và vật liệu mà họ cho là có thể dùng cho Hamas.

Global Sumud Flotilla là một liên minh quốc tế do các tổ chức xã hội dân sự và hoạt động ủng hộ Palestine thành lập năm 2025, với mục tiêu đưa hàng cứu trợ nhân đạo tới Gaza và phản đối lệnh phong tỏa của Israel.

Liên minh này được hình thành từ nhiều nhóm như Freedom Flotilla Coalition, Global Movement to Gaza, Maghreb Sumud Flotilla và Sumud Nusantara.

Global Sumud Flotilla cho tới nay đã tổ chức khoảng ba chiến dịch lớn hướng tới Gaza.

Theo website của liên minh này, nhóm tàu hướng tới Gaza năm 2026 gồm hơn 70 chiếc và hơn 1.000 người tham gia từ hơn 70 quốc gia.

Phản ứng từ Việt Nam

Mạng xã hội từ vài ngày qua đã có nhiều luồng ý kiến quanh chuyến đi của Bảo Ngọc Ashley, đặc biệt là sau khi cô được cho là đã bị phía Israel bắt giữ.

Nhiều người lên tiếng kêu gọi nhà chức trách Việt Nam và Israel vào cuộc để đảm bảo an toàn cho cô.

Số khác ca ngợi cô "dũng cảm" và "nhân văn" khi là người Việt Nam đầu tiên tham gia đoàn tàu hướng tới Gaza trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng nhân đạo kéo dài.

Tài khoản có tên Nhà Dưa Hấu hôm 14/5 đăng một bài viết trên Facebook và nhận được hơn 2.500 lượt thích và hàng trăm lượt chia sẻ, trong đó có đoạn:

"Chiều 26/4, đồng chí Bảo Ngọc Ashley – người Việt đầu tiên gia nhập đoàn tàu Global Sumud Flotilla lên đường với sứ mệnh nhân đạo: phá vỡ vòng vây Gaza và cứu trợ khẩn cấp. Những ánh mắt trông ngóng, lời chúc bình an và tiêu ngữ ủng hộ đang lan tỏa một cách mạnh mẽ trên khắp các nền tảng mạng xã hội. Tất cả trái tim đều cùng hướng đến đoàn tàu với niềm tin sắt đá.

"...Chúng tôi dành một sự ngưỡng mộ sâu sắc nhất cho lòng quả cảm của các bạn. Dù phải đối mặt với muôn vàn gian nan trên hành trình cứu trợ này, các đồng chí vẫn luôn kiên định với lý tưởng cao cả của mình."

Trong nhóm Facebook mang tên Vietnam Local Artist Group (Diễn đàn Nghệ sĩ Việt Nam), một người đăng chùm tranh minh họa chuyến đi của Bảo Ngọc Ashley, kêu gọi lan tỏa tinh thần nhân đạo của chuyến đi và nhận được hơn sáu ngàn lượt thích và hơn hai ngàn lượt chia sẻ.

"Lá cờ Việt Nam đã xuất hiện trên cột buồm của đoàn tàu cứu trợ đang hướng đến Gaza, mang theo nhu yếu phẩm và sự đồng hành của cộng đồng quốc tế dành cho người dân Palestine trong hoàn cảnh khó khăn.

"Trong hành trình lần này có sự tham gia của Bảo Ngọc Ashley, công dân Việt Nam đầu tiên góp mặt trong đoàn tàu cùng nhiều thành viên quốc tế trên tàu Barbaros. Đây là một hành trình đặc biệt, đòi hỏi nhiều sự kiên định, trách nhiệm và tinh thần nhân đạo..."

Trên Reddit, một người viết: "Cô gái dũng cảm vì một chính nghĩa đúng đắn, Việt Nam nên tự hào." Một người khác bình luận: "Tôi rất kính trọng và ngưỡng mộ Bảo Ngọc."

Tuy nhiên, không ít ý kiến chỉ trích hoặc hoài nghi về chuyến đi này.

Có người đặt câu hỏi liệu việc tham gia một hành trình có nguy cơ đối đầu quân sự như vậy có quá mạo hiểm hay không, đặc biệt đối với một công dân Việt Nam không thuộc tổ chức nhân đạo chuyên nghiệp.

Một số ý kiến khác còn cho rằng các đoàn cứu trợ này đôi khi bị lợi dụng cho mục đích truyền thông hoặc vận động chính trị liên quan tới xung đột Israel-Palestine.

Tài khoản Tran Quoc Huy viết trên Facebook hôm 19/5: "Thứ nhất, cô ấy không đại diện bất kỳ tổ chức nào của Việt Nam khi tham gia từ thiện mà đây là hoạt động tự phát của bản thân. Giá mà cô được nước ta cử đi thì tôi đánh giá cô thực sự là người can đảm!

"Thứ hai, cô biết chắc chắn mình sẽ bị bắt giữ nhưng cô vẫn đi, như vậy là vừa bị bắt vừa không thể đem được hàng cho người nhận. Vậy là dũng cảm hay dại dột?"

Facebooker Trần Mạnh Thế: "Như quan điểm của tôi, việc làm của cô, là cô hoàn toàn tự nguyện, động cơ của cô cũng không rõ ràng, nên cứ để cô tự quyết định."

Facebooker Đoàn Gô La viết: "Biển đảo ở Việt Nam lo chưa xong mà đòi đi lo chuyện hai nước khác."

Facebooker Nguyễn Thụy Thảo My: "Nói chung là lí tưởng của chị đẹp, bất chấp nguy hiểm đi cứu trợ cho nước khác, mình đồng ý với tinh thần của chị. Nhưng việc chị biết sẽ bị bắt mà vẫn đi thì đó là lựa chọn của chị, chị phải chịu trách nhiệm cho chính hành động của mình, chị không có quyền bắt buộc nhà nước lao theo vào nguy hiểm để cứu chị ra. Mình lớn hết rồi, chị cũng biết nghĩ đến hậu quả thì cũng nên học cách tự chịu trách nhiệm, đừng yêu cầu nhà nước phải làm thế này thế nọ để cứu chị."

Một luồng ý kiến khác kêu gọi chính phủ Việt Nam bảo vệ công dân của mình, bất kể lập trường của cô ấy ra sao, vì đây là trách nhiệm của chính quyền đối với công dân và trách nhiệm nhân đạo. Một số người cho rằng ông Tô Lâm, với tư cách là thành viên Hội đồng Hòa bình Gaza mà Tổng thống Donald Trump sáng lập, cần bày tỏ quan điểm chính thức.

Chính phủ Việt Nam vẫn chưa đưa ra tuyên bố công khai nào, nhưng báo chí trong nước vào trưa 20/5 cho biết Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã liên hệ với phía Israel để bảo hộ công dân.

Lập trường của Việt Nam về vấn đề Palestine-Israel đã có sự dịch chuyển theo thời gian. Trong quá khứ xa, Việt Nam luôn bày tỏ sự sát cánh với Palestine và lên án Israel. Trong thời gian gần đây, khi Việt Nam có quan hệ thực chất với Israel, bao gồm việc mua vũ khí Israel, và thực hiện đa phương hóa trong ngoại giao, củng cố quan hệ với Mỹ – đồng minh của Israel – thì tuyên bố của Việt Nam thường trở nên dè dặt và mang tính "dĩ hòa vi quý" hơn. Việt Nam không còn cực lực lên án Israel như trước, thay vào đó kêu gọi các bên đối thoại, giải quyết vấn đề bằng ngoại giao.

Vụ việc của cô Bảo Ngọc Ashley có thể khiến chính phủ Việt Nam rơi vào tình thế bất tiện, xét lập trường cứng rắn của Israel đối với các tổ chức như Global Sumud Flotilla mà cô này tham gia.