Hiện tượng 'con ghét bố mẹ' bùng nổ, Bộ Công an yêu cầu Meta chặn hiển thị ở Việt Nam

Hơn một tuần sau khi báo chí Việt Nam bắt đầu đưa tin về nhóm Facebook "con ghét bố mẹ" vào cuối tháng Chín, nhóm này đã không còn hiển thị ở Việt Nam, theo yêu cầu của Bộ Công an.

"Lý do là vì chúng tôi làm theo một yêu cầu pháp lý từ Bộ Công an Việt Nam để hạn chế nội dung này," ứng dụng Facebook hiển thị vào hôm 6/10.

Cùng ngày, nhóm này vẫn hiện lên ở mạng ngoài Việt Nam, với gần 400.000 thành viên.

Theo phần Giới thiệu, nhóm cho phép các thành viên "tâm sự bày tỏ những nỗi buồn trong gia đình khi bạn ghét bố mẹ".

Được thành lập năm năm trước, nhưng nhóm này bắt đầu được nhiều tờ báo Việt Nam như Sức khỏe và đời sống (cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế), Thanh Niên, Dân trí, Tiền Phong chú ý đưa tin từ ngày 27/9,ở thời điểm đó nhóm có khoảng 40.000 thành viên.

Một trong những bản tin gây chú ý và được nhiều tài khoản Threads nhắc đến là của Báo Nông nghiệp và Môi trường hôm 3/10, trong đó một luật sư cho rằng người thành lập hội nhóm này có thể đối mặt án tù.

Hiện vẫn chưa rõ lý do pháp lý đã khiến Meta phải hạn chế nhóm tại Việt Nam.

BBC đã liên hệ với Meta để yêu cầu bình luận về vụ việc, đồng thời cho biết thêm góc nhìn của công ty về tác động của việc này trong bối cảnh đây không phải nội dung duy nhất Meta đã ngăn chặn theo yêu cầu của chính quyền Việt Nam trong thời gian gần đây.

Chúng tôi chưa nhận được phản hồi của Meta.

Tại sao nhóm này gây chú ý?

Dữ liệu Facebook hôm 6/10 cho thấy nhóm ghi nhận hơn 10.000 bài viết trong tháng qua và thêm hơn 6.000 thành viên chỉ trong tuần qua, cho thấy lượng người theo dõi và tham gia sản xuất bài đăng rất lớn chỉ trong thời gian ngắn.

Nhiều người đăng nội dung với cáo buộc người thân trong gia đình đã đánh đập, dọa nạt hay thậm chí xâm hại tình dục (được viết tắt là xhtd).

Một trong những bài đăng nhận được nhiều tương tác do một tài khoản chia sẻ vào hôm 1/10 cáo buộc đã bị cha dượng quấy rối tình dục từ năm 12 tuổi, với lời kể chi tiết về hành vi của người cha dượng và mẹ biết nhưng không can ngăn. Ở tuổi 17, họ cho biết vẫn đang sống cùng mẹ và cha dượng.

Người này khẳng định không có ý trách móc mẹ và chỉ muốn gửi thông điệp đừng sợ hãi đến những người có cùng trải nghiệm, đồng thời kêu gọi những ai đang làm bố dượng đừng động vào con gái của người khác.

Nguyên nhân và hệ lụy của bạo lực gia đình cũng là một chủ đề được nhiều người quan tâm.

Một bài viết hôm 2/10 nhận được nhiều tương tác trách móc những "thành viên tích cực" của nhóm này vì đã quên công lao mang nặng đẻ đau 9 tháng 10 ngày. Tác giả viết từ góc nhìn của một người con kể bị mẹ đánh "rách cả gân đốt ngón tay, đến giờ ngón tay ấy vẫn không co lại được" và bị bố tát "máu chảy tòe loe" vì những lý do như bị mất dép hay nấu cơm sống.

Người này khẳng định không nghĩ việc bị bố mẹ đánh ngày trước "là đúng, nhưng ít nhất trẻ con ngày xưa nó biết sợ... biết đúng sai", đồng thời trách móc một số phụ huynh hiện nay "nuôi con theo kiểu quý tộc".

Ở đầu kia của cuộc tranh luận, một số thành viên phản biện rằng không nên bình thường hóa bạo lực hay phủ nhận sự sợ hãi và bất lực khản kháng mà cho rằng một đứa trẻ "ngoan ngay tại thời điểm bị bạo hành."

Từ khi nhóm này trở thành tâm điểm chú ý của báo chí Việt Nam, nhiều tài khoản đã bắt đầu đăng bài trong nhóm từ góc nhìn của phụ huynh.

Trong khi một số đưa ra những lời dặn dò về sự hy sinh của cha mẹ và khuyên nhủ con cái không nên vô ơn, một số khác đặt câu hỏi về việc làm thế nào để cha mẹ có thể thấu hiểu con mình hơn hoặc đề nghị các phụ huynh khác hãy ngưng "chửi bới chỉ trích tụi nó".

Một số tài khoản còn chia sẻ Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và Tổng đài quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình 117 cho những người cần.

Bên cạnh đó, một số tài khoản khác cho biết họ cũng đã gọi đến những tổng đài này nhưng không được trợ giúp hay bị kiểm soát nên không gọi được những đường dây này.

BBC News Tiếng Việt chưa thể độc lập kiểm chứng những cáo buộc nói trên.

Mặc dù vậy, những câu chuyện chưa được kiểm chứng trong nhóm "con ghét bố mẹ" đã nhanh chóng được chia sẻ trên Facebook và Threads, đồng thời trở thành câu chuyện cảnh báo trên các kênh thông tin của chính quyền.

Đơn cử, trang Facebook Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Hà Tĩnh hôm 5/10 cho rằng sự xuất hiện của nhóm này thể hiện sự cô đơn của giới trẻ và áp lực của phụ huynh.

Trang này còn khẳng định "nhiều thành phần xấu' len lỏi vào các hội nhóm này để dẫn dắt các bạn trẻ tư tưởng chống đối bố mẹ, bỏ nhà ra đi, tham gia các đường dây TP [tội phạm], nhiều em đã trở thành nạn nhân của TP mua bán ngư.ờ.i…"

Công an xã An Phước, thành phố Đồng Nai hôm 4/10 cũng cảnh báo về hiện tượng "con ghét bố mẹ" và kêu gọi gia đình và nhà trường phải quan tâm vì khả năng con mình và trẻ vị thành niên nói chung dễ bị ảnh hưởng "bởi các thông tin tiêu cực, lệch lạc". Đồng thời, cơ quan này cũng kêu gọi cha mẹ phải quan tâm, lắng nghe con cái, còn con cái phải yêu thương, kính trọng, hiếu thảo với bố mẹ.

Trên Threads, nền tảng có nhiều người trẻ sử dụng, một số tài khoản thể hiện sự thất vọng trước việc nhóm này đã bị chặn hiển thị ở Việt Nam và thông tin cho rằng chủ nhóm có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Không chỉ nhóm "con ghét bố mẹ" với gần 400.000 thành viên đã được Bộ Công an can thiệp, Công an tỉnh Hưng Yên hôm 7/10 cho biết Phòng An ninh mạng hai ngày trước đó đã "làm việc" với L.T.C., 21 tuổi, người bị cáo buộc đã tạo lập nhóm Facebook có tên "Nhóm những người ghét bố mẹ" với khoảng 1.000 thành viên.

Theo cơ quan này, cô C. đã "nhận thức rõ các hội nhóm mang tên gọi, nội dung tiêu cực" có thể "tạo tâm lý đồng thuận lệch lạc" và "tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự" nên đã "tự nguyện đổi tên nhóm, thắt chặt kiểm duyệt bài đăng và cam kết không tái phạm".

"Mời làm việc" là một cách làm thường thấy của công an Việt Nam đối với những người họ cho là đã phát tán các thông tin trái với quan điểm của chính quyền.

Kết quả thường thấy của các buổi làm việc này, theo thông báo của cơ quan công an, là những người đăng bài đã nhận thức được hành vi của mình và cam kết không tái phạm, nặng hơn là có thể bị phạt tiền.

Hiện tượng "con ghét bố mẹ" là một trong những ví dụ mới nhất thể hiện sự bất mãn của giới trẻ trên mạng xã hội mà bị chính quyền Việt Nam ngăn chặn.

Trước đó, các bài đăng trên nền tảng Facebook và Threads của Meta liên quan đến vụ tai nạn do cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương gây ra tại Hà Nội đã bị Meta gỡ sau yêu cầu của Bộ Công an và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Các bài đăng về dự án của Vingroup tại đèo Hải Vân cũng bị gỡ trên mạng xã hội.