Chườm đá lên tinh hoàn và hiến máu - những 'mẹo' chưa xác thực nam giới làm để tăng tinh trùng

Mỗi buổi sáng, Simon bắt đầu ngày mới trong phòng xông hơi với một túi chườm đá buộc ở vùng háng.

"Tôi đặt nó lên tinh hoàn để duy trì số lượng tinh trùng cao," ông nói.

Simon tin rằng nhiệt giúp cơ thể toát mồ hôi để đào thải độc tố, từ đó cải thiện chức năng tinh trùng - nhưng cho biết anh phải cẩn thận bảo vệ tinh hoàn khỏi nhiệt độ quá cao.

Người đàn ông 28 tuổi đến từ thành phố Miami (Mỹ) tắm nắng hàng ngày, tập thể dục thường xuyên, chỉ uống nước lọc và mặc quần lót bằng cotton - tất cả đều thuộc chế độ chăm sóc sức khỏe tập trung vào khả năng sinh sản mà anh theo đuổi, dù không có bằng chứng y khoa chứng minh hiệu quả của phương pháp này.

Đằng sau những tuyên bố đó có một phần sự thật - các chất ô nhiễm môi trường và việc làm nóng tinh hoàn có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.

Tuy nhiên, khó có khả năng những biện pháp Simon thực hiện sẽ tạo ra khác biệt lớn đối với khả năng sinh sản của anh, dù việc tập thể dục sẽ cải thiện sức khỏe nói chung.

Simon nằm trong làn sóng ngày càng nhiều nam giới quan tâm sát sao đến khả năng sinh sản của mình.

Trên TikTok và Instagram, các hashtag như #malefertility (khả năng sinh sản của nam giới), #semenanalysis (phân tích tinh dịch) và #sperm (tinh trùng) thu hút hàng trăm triệu lượt xem, trong khi các cộng đồng trực tuyến chuyên về cải thiện sức khỏe tinh trùng phát triển nhanh chóng.

Simon chưa có kế hoạch sinh con trong tương lai gần và hiện cũng không có bạn đời - điều khiến anh lo lắng hơn là liệu số lượng tinh trùng thấp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mình hay không.

Anh lo rằng nếu khả năng sinh sản thấp, điều đó có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết - mạng lưới các tuyến và cơ quan chịu trách nhiệm tiết hormone trong cơ thể.

Nhưng không có bằng chứng cho thấy điều đó là đúng.

Số lượng tinh trùng thấp sẽ không gây ra các vấn đề về nội tiết, dù ở một số người hai tình trạng này có thể cùng xuất hiện.

'Tôi chọn bảo vệ khả năng sinh sản của mình'

Các chuyên gia về khả năng sinh sản nam giới trên khắp thế giới cho biết họ ghi nhận sự gia tăng số nam giới yêu cầu xét nghiệm tinh dịch và bày tỏ lo ngại về khả năng sinh sản trong tương lai.

Các chuyên gia cho rằng điều này một phần xuất phát từ những lo ngại về tác động của liệu pháp thay thế testosterone (TRT), steroid và một số độc tố môi trường, những yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hormone chịu trách nhiệm về số lượng tinh trùng.

Giáo sư Suks Minhas, chuyên gia sinh sản tại Anh, cho biết việc thảo luận nhiều hơn về sự suy giảm số lượng tinh trùng và khả năng sinh sản nam giới vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực.

"Việc nâng cao nhận thức về vô sinh nam là rất quan trọng. Nhưng liệu chúng ta có đang làm gia tăng sự lo lắng một cách không cần thiết hay không?"

Ông nói thêm rằng một ngành công nghiệp có sự tham gia của những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội và sản phẩm đang nổi lên để đáp ứng mối lo này và tận dụng sự bất an đó.

Giống nhiều người khác, Simon lần đầu quan tâm đến khả năng sinh sản thông qua mạng xã hội, nơi những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội nói về sự suy giảm số lượng tinh trùng đã làm dấy lên mối lo ngại của anh.

Tuy nhiên, anh chưa từng làm xét nghiệm tinh dịch và cũng không có lý do cụ thể nào để nghĩ rằng mình gặp vấn đề về khả năng sinh sản.

"Đó là điều mà tôi luôn cảm thấy lo sợ, nên tôi chọn bảo vệ khả năng sinh sản của mình," anh nói.

Chính nội dung của ông Bryan Johnson đã khiến Simon "thực sự quan tâm" đến khả năng sinh sản của mình.

Johnson, một cựu tỷ phú Thung lũng Silicon, nổi tiếng với mong muốn bất tử.

Trong năm năm qua, ông tự thử nghiệm trên cơ thể mình bằng các phương pháp gây tranh cãi nhằm kéo dài tuổi thọ.

Ông tuyên bố có số lượng tinh trùng gấp bốn lần mức trung bình dựa trên năm lần xét nghiệm trong vòng ba tháng.

Ông quảng bá các phương pháp dùng phòng xông hơi và túi chườm đá chưa được chứng minh nhằm tăng testosterone và số lượng tinh trùng - những phương pháp mà Simon đang làm theo.

Nội dung của Johnson - được hơn sáu triệu người theo dõi - đưa người xem đến trang web Blueprint của ông, nơi ông bán các loại thực phẩm bổ sung.

Ông không phải là tiếng nói duy nhất.

Những phương pháp khác được các cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng bá dù không có bằng chứng y khoa bao gồm một số loại thực phẩm bổ sung, liệu pháp ánh sáng đỏ và hiến máu để "lọc bỏ" vi nhựa.

Tỷ lệ sinh giảm

Loại nội dung của các cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội này xuất hiện trong bối cảnh các cuộc thảo luận rộng hơn về tình trạng tỷ lệ sinh giảm.

Trên toàn cầu, tỷ lệ sinh đã giảm từ 4,9 con trên mỗi phụ nữ năm 1950 xuống còn 2,2 vào năm 2025; hiện có 106 quốc gia ở dưới mức thay thế dân số là 2,1, theo Báo cáo Triển vọng Dân số Thế giới của Liên Hợp Quốc năm 2025.

Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F Kennedy Jr, người từng quảng bá một số tuyên bố sức khỏe chưa được chứng minh, gần đây đã nói về một "khủng hoảng khả năng sinh sản", cho rằng vào năm 1970, "đàn ông có số lượng tinh trùng gấp đôi so với thanh thiếu niên ngày nay".

Các phân tích quy mô lớn cho thấy số lượng và chất lượng tinh trùng trên toàn cầu đã giảm đáng kể kể từ những năm 1970, nhưng không dễ để so sánh trực tiếp nam thanh niên ngày nay với nam giới lớn tuổi của thập niên 1970 vì độ tuổi không phải là trọng tâm của nghiên cứu.

Nhìn chung, có sự đồng thuận rằng số lượng và chất lượng tinh trùng đang suy giảm, nhưng một số dữ liệu cho thấy mức suy giảm có thể không nghiêm trọng như lo ngại.

Theo một phân tích tổng quan năm 2023 về xu hướng giảm số lượng tinh trùng, lĩnh vực này vẫn còn thiếu nghiên cứu; nguyên nhân của sự suy giảm số lượng tinh trùng cũng như tác động đối với tỷ lệ sinh vẫn chưa rõ ràng.

Các nghiên cứu vào năm 2024 và 2025 tại những nhóm dân số cụ thể ở Mỹ và Đan Mạch không phát hiện sự suy giảm số lượng tinh trùng như vậy và kêu gọi nghiên cứu thêm.

Trong khi đó, những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội gần với cộng đồng manosphere (tạm dịch là một cộng đồng trên mạng do nam giới thống trị) như Andrew Huberman đã thảo luận về sự suy giảm số lượng tinh trùng nam giới trên các podcast của họ, còn Joe Rogan cảnh báo về nguy cơ "sụp đổ dân số".

Nhưng có nhiều lý do không mang tính sinh học dẫn đến sự suy giảm tỷ lệ sinh.

Theo Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới năm 2025 của Liên Hợp Quốc, 39% số người được hỏi cho biết lý do tài chính khiến họ không có số lượng con cái như mong muốn, trong khi cứ năm người thì có một người viện dẫn sự bất ổn về môi trường và chính trị.

Giáo sư Channa Jayasena, chuyên gia nội tiết sinh sản tại trường Imperial College London, cho rằng có cơ sở để lo ngại về sự sụt giảm số lượng tinh trùng, nhưng những tuyên bố về các vấn đề khả năng sinh sản nam giới đang bị thổi phồng trên mạng xã hội.

"Có những thách thức thực sự tồn tại, nhưng còn rất xa mới có thể khẳng định rõ nguyên nhân là gì," ông nói.

Dù bức tranh về nguyên nhân gây vô sinh nam vẫn chưa rõ ràng, các giải pháp chưa được chứng minh vẫn đang được bán rộng rãi trên mạng xã hội.

Lucas là một trong các cá nhân có ảnh hưởng về sức khỏe trên mạng xã hội sản xuất nội dung cảnh báo về tỷ lệ sinh.

"Chúng ta đang chứng kiến một đại dịch trên toàn thế giới, sự suy giảm khả năng sinh sản ở mọi nơi," ông nói với BBC.

Tuy nhiên, mối lo ngại của Lucas đi kèm một số tuyên bố gây hiểu lầm - chẳng hạn, ông từng nói với khán giả trên YouTube rằng nam giới sẽ vô sinh trong vòng 33 năm tới, điều không được bằng chứng khoa học ủng hộ.

Ông bán các khóa học trực tuyến, cung cấp dịch vụ huấn luyện cá nhân và bán thực phẩm bổ sung cho nam giới muốn tăng testosterone và khả năng sinh sản.

Nội dung mạng xã hội của ông, quảng bá một số phương pháp hỗ trợ sinh sản chưa được chứng minh, đã lan truyền rộng rãi.

"Tôi khuyên nam giới áp túi chườm đá lên mặt ngoài đồ lót, hai đến ba lần mỗi ngày trong khoảng 10 đến 15 phút," ông nói, đồng thời cho biết khách hàng nói với ông rằng bạn đời của họ đã mang thai sau khi thử phương pháp này.

"Điều này vẫn còn ở giai đoạn sơ bộ. Tôi nghĩ đó là một chiến lược đủ tiềm năng để thử," ông tuyên bố.

Khi được hỏi về tính chất chưa được chứng minh của lời khuyên này, Lucas cho biết ông tin rằng việc làm lạnh tinh hoàn là một "biện pháp can thiệp đầy hứa hẹn", nhưng nói thêm rằng ông muốn thấy nhiều nghiên cứu hơn.

Hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia của Vương quốc Anh (NHS) về số lượng tinh trùng thấp có nêu rằng đồ lót quá chật có thể làm tăng nhiệt độ tinh hoàn, điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.

Lucas cũng tư vấn cho người theo dõi và khách hàng về chế độ ăn uống lành mạnh, giấc ngủ và tập luyện - những biện pháp có cơ sở bằng chứng vững chắc.

Giáo sư Jayasena khuyến nghị thay đổi lối sống để cải thiện khả năng sinh sản.

"Nếu có những yếu tố có thể đảo ngược được như bỏ thuốc lá, giảm cân và tăng cường hoạt động thể chất," ông nói, "đó là điều tốt nhất bạn có thể làm."

Sự gia tăng lời khuyên về khả năng sinh sản từ các cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội diễn ra song song với việc ngày càng nhiều nam giới sử dụng thuốc tăng testosterone.

Nhưng việc dùng steroid và testosterone có thể làm tổn hại khả năng sinh sản nam giới.

Để cố gắng đảo ngược tác hại này, các cá nhân có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng bá các "stack" - sự kết hợp của nhiều loại thuốc khác nhau - và họ thường bán chúng trên website của mình.

Trong số đó có các thuốc hỗ trợ sinh sản HCG và HMG.

Mặc dù những loại thuốc này đôi khi được sử dụng vì những lý do y khoa cụ thể, chúng không được thiết kế để người khác dùng nhằm "kích hoạt" khả năng sinh sản.

Chúng có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm và gây tổn hại vĩnh viễn khi được sử dụng mà không có hướng dẫn y khoa.

"Điều đó cực kỳ nguy hiểm," ông Jayasena nói.

"Một số loại có thể gây hình thành cục máu đông; chúng cũng có thể khiến ngực phát triển, gây biến dạng nếu không được điều trị kịp thời."

Chúng tôi đã trò chuyện với bảy người đàn ông ở nhiều nơi trên thế giới đang sử dụng các "stack" hỗ trợ sinh sản để phục hồi khả năng sinh sản sau khi dùng TRT.

Vì việc mua các loại thuốc như steroid qua mạng là bất hợp pháp nên họ yêu cầu được giấu tên.

Một người đàn ông cho biết anh tin rằng mình sẽ có "nhiều con" sau khi "dùng HMG và HCG liều cao".

Jamal, không phải tên thật của anh, sử dụng testosterone và steroid liều cao cho mục đích thể hình, khiến các chỉ số liên quan đến khả năng sinh sản suy giảm.

Anh dừng sử dụng vào cuối năm ngoái khi ông và bạn đời bắt đầu nghĩ tới việc có con.

Anh tìm lời khuyên về khả năng sinh sản từ những người đàn ông có trải nghiệm tương tự trên các diễn đàn trực tuyến và YouTube, nơi nhiều người giới thiệu các "stack hỗ trợ sinh sản không thể thất bại".

Sau khi những phương pháp đó không hiệu quả, anh tìm đến trợ giúp chuyên môn và gặp nhà nội tiết sinh sản Jayasena.

Cho đến lúc đó, anh không biết rằng việc sử dụng các "stack" hỗ trợ sinh sản mà không được theo dõi có thể gây nguy hiểm.

Theo lời khuyên của ông Jayasena, Jamal đã ngừng toàn bộ thuốc, bao gồm cả stack hỗ trợ sinh sản.

Sáu tháng sau, mức testosterone tự nhiên của anh đang cải thiện, tuy nhiên hormone kích thích sản xuất tinh trùng vẫn ở mức thấp.

Jamal và bác sĩ chuyên khoa vẫn lạc quan rằng tình trạng này sẽ được cải thiện.

Ông Jayasena cảnh báo rằng dù việc nâng cao nhận thức về khả năng sinh sản nam giới là điều tích cực, nó cũng tạo ra khoảng trống thông tin - dẫn đến việc những người như Jamal tìm lời khuyên từ những người nổi tiếng trên mạng xã hội vì các chuyên gia không phải lúc nào cũng dễ tiếp cận.

"Ở mức tốt nhất, điều đó có thể khiến họ sao nhãng khỏi những việc thực sự có ích; nhưng ở mức tệ nhất, nó có thể khiến họ làm những điều có hại," ông nói thêm.