Gia đình thành viên Việt Tân bị công an bắt 'đã báo cáo Interpol và Liên Hợp Quốc'

Gia đình hai thành viên Đảng Việt Tân bị công an Việt Nam bắt giữ và đại diện đảng này cho hay đã báo Interpol và đệ đơn lên Ủy ban phụ trách người mất tích cưỡng bức của Liên Hợp Quốc.

Trao đổi với BBC News Tiếng Việt hôm 29/8, bà Chloe Đặng, vợ ông Trần Hiệp, một trong ba người mà Bộ Công an Việt Nam tuyên bố đã bắt giữ và khẳng định họ khai nhận "là thành viên Đảng Việt Tân", cho hay bà vừa từ Thái Lan trở về Úc, trong lòng vẫn rối bời và lo lắng cho sự an nguy của chồng.

Bà thuật lại rằng bà cùng chồng và ông Nguyễn Đức Thuận đã có chuyến đi tới Thái Lan vào tuần trước, sau đó ông Hiệp và ông Thuận rời Thái Lan để đi công tác ở Campuchia từ ngày 15/9, dự kiến quay lại Bangkok ngày 19/9.

"Nhưng ngày đó khi tôi ra sân bay thì không có ai ở đó," bà Chloe Đặng nói với BBC, và rằng tối 18/9 ông vẫn liên lạc điện thoại với bà.

"Gia đình đã cố gắng tìm kiếm, liên lạc với cảnh sát ở Thái Lan, cảnh sát Interpol, Đại sứ quán Úc ở Thái Lan và Campuchia, nhân viên Bộ Ngoại giao Úc, chính phủ Úc... cố gắng mọi nguồn lực để tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra với anh. Tới đêm khuya 28/9 thì mới chính thức nhận được tin từ báo đài Việt Nam, chứ không phải từ Bộ Ngoại giao. Có nghĩa là Bộ Ngoại giao Úc cũng không được biết thông tin công dân nước mình bị giam giữ ở một nước nào đó," bà Chloe Đặng cho hay.

"Bản thân anh Hiệp là nhà hoạt động nhân quyền, là nhà đồng sáng lập tổ chức Em Việt – một tổ chức giúp đỡ những em gái là nạn nhân buôn người sang các nước láng giềng. Tại Úc, anh đã có những buổi hội thảo, gây quỹ giúp giải quyết tình trạng đó ở Việt Nam. Cộng đồng người Việt tại Úc đều biết đến các hoạt động của anh và mối quan tâm của anh với Việt Nam," bà Chloe Đặng nói thêm và khẳng định ông Hiệp cùng đồng nghiệp là ông Thuận không hề có kế hoạch sang Việt Nam.

Một người phát ngôn của chính phủ Campuchia cho Reuters biết hôm 29/9 rằng ông không có thông tin gì về các vụ bắt giữ này.

Trước đó, hôm 28/9, Bộ Công an Việt Nam tuyên bố bắt giữ và khởi tố ba thành viên của Đảng Việt Tân – tổ chức chính trị có trụ sở tại Mỹ vốn bị chính quyền Việt Nam liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.

Ba người bị bắt gồm ông Nguyễn Đức Thuận (sinh năm 1974 tại Lâm Đồng) – công dân Na Uy, Hồ Phạm Hiệp Huy (còn gọi là Trần Hiệp, sinh năm 1975 tại Sài Gòn) – công dân Úc, và ông Thái Công Trường Sơn (sinh năm 1980 tại tỉnh Đồng Tháp).

Theo Bộ Công an, ba người này bị bắt khi nhập cảnh trái phép vào cửa khẩu Mỹ Quý Tây, tỉnh Tây Ninh vào hồi 21 giờ 50 phút ngày 18/9/2026.

Công an nói rằng các ông Nguyễn Đức Thuận, Hồ Phạm Hiệp Huy, Thái Công Trường Sơn "đã khai nhận là thành viên của tổ chức khủng bố 'Việt Tân', mang theo giấy tờ giả nhập cảnh trái phép vào Việt Nam để tiến hành các hoạt động khủng bố, phá hoại".

Bộ Công an nói rằng việc bắt giữ ba người là nhằm điều tra về tội "Khủng bố" quy định tại khoản 2 Điều 299 và tội "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức" quy định tại khoản 2 Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Đại diện Việt Tân sau đó đã lên tiếng cáo buộc chính phủ Việt Nam bắt cóc người tại Campuchia. Việt Tân cũng khẳng định ông Trần Hiệp và ông Nguyễn Đức Thuận là thành viên của mình và đang xác minh thông tin của người còn lại.

Việt Tân nói gì?

Ông Nguyễn Phong, đại diện Đảng Việt Tân, hôm 29/9 nói với BBC News Tiếng Việt rằng hai thành viên của đảng đang tham gia các hoạt động nhân quyền ôn hòa tại Campuchia và không có ý định về Việt Nam.

Ông nói: "Chuyến đi này là chuyến đi gặp gỡ các nhà hoạt động nhân quyền tại Campuchia. Việc này không phải là việc gì quá đặc biệt, gặp gỡ để chia sẻ, nâng đỡ nhau, là việc bình thường."

"Họ hoàn toàn không có ý định quay về Việt Nam. Nên việc nhà nước Việt Nam cáo buộc họ nhập cảnh trái phép qua biên giới là hết sức phi lý."

"Với trường hợp của Campuchia thì anh em rất có kinh nghiệm. Chúng tôi cũng biết tình hình ở những nơi đó là cần rất cẩn trọng, chứ không phải mình ngây thơ đi hoạt động ở vùng đó mà không quan tâm, để ý vấn đề an ninh. Đây là những người hoạt động hơn 20 năm. Do đó, việc hai người bị bắt cóc nói lên rằng đây là việc làm của những người chuyên nghiệp."

Ông Phong cho hay phía Bộ Ngoại giao Úc và Na Uy đang làm việc với chính phủ và cảnh sát Campuchia và đã thông tin cho gia đình và Đảng Việt Tân rằng họ "có một số dữ kiện".

Gia đình hai ông Hiệp và Thuận cũng đã báo với Bộ Ngoại giao Úc và Na Uy để họ lập tức tiến hành điều tra và đặt vấn đề với chính phủ Campuchia, đồng thời đệ đơn lên nhóm công tác của Liên Hợp Quốc về những vụ mất tích cưỡng bức hoặc không tự nguyện.

Những người bị bắt sẽ đối diện điều gì?

Luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài, người hiện đang tị nạn chính trị tại Đức và đã liên lạc với ông Thuận và ông Hiệp trước khi vụ việc xảy ra, thuật lại với BBC hôm 29/9:

"Tôi được biết là hai ông đã được phê duyệt kế hoạch đi công tác tại Campuchia từ 15-19/9. Buổi trưa ngày 15 hai ông đã tới Phnom Penh."

"Họ có kế hoạch quay lại Bangkok trên chuyến bay của Cambodia Airways vào 10 giờ 30 phút sáng 19/9. Nhưng sáng 19 thì những người bạn của ông Hiệp và Thuận ở Bangkok không còn liên lạc được với hai ông."

Theo ông Đài, để đánh giá có phải hai ông đã nhập cảnh trái phép từ Campuchia hay bị bắt cóc thì nên nhìn lại một số vụ khác. Thứ nhất là vụ Trịnh Xuân Thanh biến mất tại Đức vào tháng 2/2017, sau đó tòa án và chính quyền Đức khẳng định ông bị công an Việt Nam bắt cóc.

Vụ ông Trương Duy Nhất biến mất tại Bangkok vào tháng 2/2019 và ông Đường Văn Thái cũng tại Bangkok năm 2024 cũng tương tự. Nhiều tổ chức và cá nhân độc lập nói họ bị bắt cóc.

Trong khi đó, Chính phủ Việt Nam đã phủ nhận các cáo buộc này, nói rằng những trường hợp này hoặc tự nguyện về nước đầu thú, hoặc bị bắt khi nhập cảnh trái phép vào Việt Nam.

Đánh giá về vụ việc mới nhất, ông Đài nói: "Vụ việc còn phụ thuộc vào quá trình điều tra của cảnh sát Campuchia. Theo kinh nghiệm của tôi, chắc chắn nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam sẽ điều tra, truy tố và xét xử hai ông này, với mức án không thấp hơn của ông Châu Văn Khảm [một thành viên Việt Tân bị bắt tại TP HCM vào năm 2019], ít nhất phải từ 12 năm trở lên. Vấn đề là họ sẽ giữ hai ông tại nhà tù Việt Nam bao lâu. Điều này phụ thuộc vào chính phủ Úc, Na Uy và sự vận động của chính phủ các nước khác, các tổ chức quốc tế và cộng đồng người Việt ở hải ngoại."