Con trai cựu giám đốc lấn chiếm đất bảo tàng quốc gia ở trung tâm Hà Nội

Kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mới đây cho thấy có vụ việc lấn chiếm đất công, dấu hiệu hủy hoại tài sản công và việc cấp sổ đỏ liên quan đến con trai của cựu giám đốc bảo tàng đầu tiên.

Theo kết luận, do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy ký và được truyền thông Việt Nam dẫn lại, khuôn viên cơ sở nhà, đất số 23 và 25 Tông Đản (khoảng 9.500m²) do Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia) quản lý.

Hai cựu giám đốc bảo tàng được nêu tên là hai ông Đặng Xuân Thiều và Phạm Văn Hảo đã sử dụng ngôi nhà số 23 Tông Đản làm nhà ở trong quá trình công tác từ năm 1966 đến 2007.

Ông Đặng Xuân Thiều, giám đốc đầu tiên của bảo tàng, ở nhà E2 phía trong (diện tích khoảng 211m²). Sau này, các con ông Thiều, trong đó có ông Đặng Quốc Thắng, tiếp tục sử dụng diện tích này.

Trong khi đó, ông Phạm Văn Hảo ở nhà E1 phía ngoài, diện tích khoảng 80m². Đến năm 2007, do được UBND TP Hà Nội cấp nhà khác, gia đình ông Hảo đã trả lại phần diện tích này cho bảo tàng.

Việc bàn giao diện tích 80m² này diễn ra vào tháng 7/2007 dưới sự chứng kiến của cơ quan chức năng và ông Đặng Quốc Thắng.

Tuy nhiên, gia đình ông Thắng bị cáo buộc đã có hành vi vi phạm vào năm 2009, vẫn theo thanh tra.

Vào tháng 1/2009, gia đình ông Đặng Quốc Thắng thuê thợ tháo dỡ phần nhà phụ, đập phá bức tường ngăn cách giữa phần nhà đất của các con ông Thiều sử dụng với phần đất bảo tàng quản lý, rồi tiến hành thi công trái phép tại ngôi nhà số 23 Tông Đản.

Đến ngày 17/1, thanh tra xây dựng phường Tràng Tiền khi đó lập biên bản đình chỉ hành vi đập phá, thi công trái phép của gia đình ông Thắng.

Hai ngày sau, bảo tàng có đơn kiến nghị khẩn cấp tố cáo gia đình ông Thắng đập phá, lấn chiếm toàn bộ diện tích phía ngoài nhà 23 Tông Đản.

Tới tháng 2/2009, UBND phường Tràng Tiền yêu cầu gia đình ông Thắng khôi phục hiện trạng và trả lại đất cho bảo tàng.

Vẫn được cấp số đỏ sau cáo buộc sai phạm

Dù đang có tranh chấp và lấn chiếm, ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm vẫn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 304,3m² tại số 23 Tông Đản cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc. Truyền thông Việt Nam khi dẫn lại kết luận thanh tra không nói rõ bà Trúc là ai.

Diện tích 304,3m² bao gồm trọn vẹn 80m² đất bảo tàng mà gia đình ông Thắng đã lấn chiếm. Kết luận thanh tra cho thấy bảo tàng hoàn toàn không hay biết việc cấp sổ đỏ này.

Đến tháng 11/2013, gia đình ông Đặng Quốc Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ nhà số 23 Tông Đản để xây mới trên toàn bộ diện tích 304,3m² (bao gồm cả phần đất của bảo tàng).

Dù bảo tàng gửi công văn đề nghị UBND TP Hà Nội đình chỉ, nhưng không nhận được văn bản trả lời.

Đến thời điểm thanh tra, công trình của gia đình con trai cựu giám đốc đã hoàn thành trên toàn bộ khu đất.

Do vướng mắc từ việc lấn chiếm này, đến tháng 6/2026, Bảo tàng Lịch sử quốc gia vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để xảy ra việc cá nhân lấn chiếm đất công và hủy hoại tài sản thuộc về Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2011.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp làm rõ việc gia đình ông Thắng lấn chiếm đất; đồng thời kiến nghị UBND TP Hà Nội giao cơ quan chức năng làm rõ dấu hiệu hủy hoại tài sản công, hành vi lấn chiếm đất và quy trình cấp sổ đỏ trái quy định cho gia đình con trai cựu giám đốc bảo tàng này.

Tính đến trưa ngày 23/8, khoảng một ngày sau khi kết luận thanh tra về vụ việc trên được công bố, truyền thông Việt Nam chưa thông tin về phản ứng từ gia đình ông Đặng Quốc Thắng hay liệu họ có bị chính quyền cưỡng chế thu hồi đất hay không.

Bản đồ cho thấy căn nhà số 23 Tông Đản nằm ngay cạnh Bảo tàng Lịch sử quốc gia, một công trình văn hóa tại khu vực trung tâm thủ đô Hà Nội, gần các di tích nổi tiếng như Tháp Rùa - Hồ Gươm, Nhà hát lớn Hà Nội.

Hiện tượng người nhà cán bộ chiếm đất công

Việc gia đình cán bộ lấn chiếm đất công ở Việt Nam không phải chuyện hiếm.

Báo Dân trí năm 2014 đưa tin gia đình ông Hà Hòa Bình, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc, lấn chiếm gần 400 m² đất công để xây khu biệt thự. Ông Bình cho rằng con trai ông, Hà Anh Tuấn, là người lấn chiếm đất và ông không hay biết chuyện này. Thời điểm công trình biệt thự hoàn thành (2013), ông Bình vẫn đang là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc.

"Câu hỏi đặt ra ở đây là nếu ông Bình không là Phó chủ tịch tỉnh thì liệu gia đình ông có dám 'cạp ra' tới gần 400m2 của công và liệu chính quyền địa phương có để cho gia đình ông Bình ngang nhiên lấn chiếm như thế?" Dân trí đặt câu hỏi.

Vào năm 2018, Báo Pháp luật Plus đưa tin gia đình ông Trịnh Vĩnh Phú, cựu Phó Chủ tịch xã UBND xã Châu Can (Phú Xuyên cũ, Hà Nội), bị phản ánh lấn chiếm đất ao công. Báo cáo của UBND xã Châu Can khi đó cho thấy một người anh của ông Phú, ông Trịnh Văn Phong, được nêu trong danh sách các hộ gia đình lấn chiếm đất công, với diện tích được báo cáo là 139 m².

Gần hơn, vào năm 2020, Báo Pháp Luật Việt Nam đưa tin gia đình ông Lê Hữu Phước, một đảng viên khi đó là chi ủy viên, trưởng ban công tác mặt trận thôn Đầu (xã Phụng Công cũ) bị phản ánh xây dựng lấn chiếm đất công.

Bài báo không nói rõ diện tích và hoàn cảnh đất công bị lấn chiếm ra sao, đồng thời dẫn lời phó chủ tịch UBND xã Phụng Công Phạm Văn Sáng vào thời điểm đó, xác nhận nội dung về việc gia đình ông Phước xây dựng lấn chiếm là đúng.