เมื่อหนุ่มไนจีเรียได้แพะจากแม่เป็นของขวัญวันเรียนจบปริญญา และมันกลายเป็นคนดังกว่าเจ้าของเสียอีก

Promise Okoro poses for a selfie in a car with his goat.

ที่มาของภาพ, Courtesy of Promise Okoro

คำบรรยายภาพ, พรอมิส โอโคโร ยังไม่ได้ตั้งชื่อให้แพะตัวนี้ แต่บอกว่ามันชอบกินข้าวผัดมาก
    • Author, อาเดโซลา อิกูลาโจลู
    • Role, บีบีซีแผนกภาษาพิดจิน
    • Author, มาคูโอชี โอคาฟอร์
    • Role, บีบีซีแผนกแอฟริกา
  • Published
  • เวลาอ่าน: 6 นาที

เมื่อพรอมิส โอโคโร เดินออกจากห้องสอบวิชาสุดท้ายของการเรียนระดับปริญญาเมื่อต้นเดือนนี้ เขาหวังเพียงว่าจะได้เฉลิมฉลองปิดภาคเรียนตามปกติ

เพื่อน ๆ รวมตัวกันอยู่ด้านนอกพร้อมกับส่งเสียงเชียร์ และเปิดเพลงเสียงดัง ร่วมกันถ่ายภาพ บันทึกวิดีโอตามธรรมเนียม "ไซนิง-เอาท์" (Signing-Out) ซึ่งเป็นที่นิยมในไนจีเรีย

เสื้อเชิ้ตสีขาวเต็มไปด้วยข้อความที่เพื่อนร่วมชั้นและผู้มาแสดงความยินดีเขียนไว้ ราวกับบันทึกสีสันสดใสของเส้นทางการศึกษา แต่แล้วแม่ของเขาที่ชื่อว่า ชินเยเร ก็โผล่มาท่ามกลางฝูงชน พร้อมกับจูงแพะตัวหนึ่งมาด้วย

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้บ่ายวันนั้น ซึ่งเต็มไปด้วยความสุขอยู่แล้ว กลายเป็นช่วงเวลาที่พรอมิสและเพื่อน ๆ จะไม่มีวันลืมไปอีกนาน

นักศึกษาสาขาเทคโนโลยีเภสัชกรรมวัย 23 ปีผู้นี้ คิดในตอนแรกว่าเสียงกรี๊ดกร๊าดเหล่านั้นเกิดขึ้นเพราะมีคนกำลังขอแต่งงานกัน แต่กลายเป็นว่าเพื่อน ๆ กำลังรายล้อมอยู่รอบตัวแม่ของเขา ขณะที่เธอกำลังจูงสัตว์ตัวหนึ่งที่เดินตามมาต้อย ๆ

"ผมมีความสุขมาก" เขาบอกกับบีบีซี "ผมรู้สึกท่วมท้นมาก"

Promise is holding a tether with the goat on the other end. His mother - in a green traditional Nigerian outfit - is gesticulating with her right hand. The are surrounded by fellow students.

ที่มาของภาพ, Courtesy of Promise Okoro

คำบรรยายภาพ, เพื่อน ๆ ของพรอมิสกำลังเฉลิมฉลอง ขณะที่แม่ของเขามอบแพะตัวหนึ่งให้เป็นของขวัญ

เขาบอกว่าไม่ได้รู้สึกอับอายเลยแม้แต่น้อย ตรงกันข้าม เพื่อนร่วมชั้นของเขากลับส่งเสียงเชียร์

ช่วงเวลาดังกล่าวถูกบันทึกเป็นวิดีโอและแพร่กระจายอย่างรวดเร็วบนโลกออนไลน์ จนมีผู้คนหลายพันคนเข้ามาแสดงความชื่นชมอย่างอบอุ่น

สำหรับบางคนที่อยู่นอกภูมิภาคตะวันออกเฉียงใต้ของไนจีเรีย แพะอาจดูเป็นของขวัญที่ไม่ธรรมดาสำหรับการฉลองวันสำเร็จการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย แต่ในหมู่ชาวอิกโบ (Igbo) สัตว์ชนิดนี้มีความหมายทางวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง

แพะเป็นของขวัญที่มีคุณค่า ซึ่งมักมอบให้แก่กันเพื่อแสดงความเคารพ ขอบคุณ และสื่อถึงความปรารถนาดี และยังเกี่ยวข้องกับโอกาสสำคัญต่าง ๆ เช่น งานแต่งงานตามประเพณี งานเฉลิมฉลองของครอบครัว และพิธีให้เกียรติผู้อาวุโสหรือแขกคนสำคัญ

พรอมิสยังนึกชื่อที่เหมาะสมสำหรับสัตว์คู่ใจตัวนี้ไม่ออกในตอนนี้

บางคนถามบัณฑิตหนุ่มคนนี้ว่าวางแผนจะทำอย่างไรกับแพะตัวนี้ต่อไป แต่เขาบอกบีบีซีว่าไม่มีทางเชือดมันมากิน เพราะมันคือเพื่อนคู่ใจตัวจริงของเขา

"ตอนนี้มันเป็นสัตว์เลี้ยงของผม มันมีค่ากับผมมากเกินกว่าจะคิดอย่างอื่น ผมไม่มีความตั้งใจจะฆ่ามันเลย"

ที่จริงแล้ว แผนของเขาคือหาแพะตัวเมียมาอีกตัวหนึ่ง และเริ่มผสมพันธุ์แพะทั้งสองตัว

จนกว่าจะถึงตอนนั้น แพะของพรอมิสจะยังคงได้รับสถานะพิเศษในหอพักนักศึกษา ซึ่งมันเดินไปมาได้อย่างอิสระ และยังมีพฤติกรรมบางอย่างคล้ายมนุษย์ด้วย

"ผมสังเกตว่ามันชอบข้าวผัดมากจริง ๆ เวลามันจัดการข้าวผัดที่ผมกินเหลือ มันกินแบบตะกละมาก" พรอมิสหัวเราะ

ตอนนี้แพะตัวนี้กลายเป็นฮีโร่ท้องถิ่นไปแล้ว และติดตามพรอมิสไปยังซูเปอร์มาร์เก็ตในละแวกใกล้เคียง ซึ่งมีแฟน ๆ จำนวนมากกรูเข้ามาขอถ่ายรูปกับมัน

"มันนั่งรถไปกับผมจากหอพักไปห้างสรรพสินค้า... มันท่าทางสงบมาก ทั้งที่ตอนนี้มันกลายเป็นคนดังไปแล้ว และได้รับความนิยมมากกว่าผมเสียอีก

"ผมยังพามันไปเดินเล่นยามเย็นตามถนนแถวละแวกบ้านด้วย"

พรอมิสไม่ได้เพียงแต่ได้เพื่อนใหม่เท่านั้น แต่ยังได้รับคำชื่นชมอย่างมากจากชินเยเร ผู้เป็นแม่ด้วย ของขวัญชิ้นนี้เป็นวิธีที่เธอใช้บอกว่า "แม่ภูมิใจในตัวลูก" และเธอต้องการให้ทุกคนได้รับรู้เช่นกัน

Promise stands by a lamp post in orange trousers and a green top. The goat is next to him tethered to the lamp post.

ที่มาของภาพ, Courtesy of Promise Okoro

คำบรรยายภาพ, แพะตัวนี้ได้กลายเป็นคนดังไปแล้วในตอนนี้

เธอเดินทางนานกว่าหนึ่งชั่วโมงจากอูบาฮาเอเซ ชุมชนเกษตรกรรมเล็ก ๆ ที่ครอบครัวอาศัยอยู่ พร้อมจูงแพะมาด้วย เพื่อสร้างเซอร์ไพรส์ให้ลูกชายที่วิทยาลัยสารพัดช่างแห่งชาติเนเคเดในรัฐอิโม

ชินเยเรเคยฝันว่าจะซื้อของขวัญที่ต่างไปจากเจ้าแพะตัวนี้มากให้ลูกชาย นั่นคือรถคันใหม่เอี่ยม

"ฉันไม่มีเงินพอจะซื้อรถจี๊ปโฟร์เมทิก (4Matic) ซึ่งเป็นรถที่ฉันชอบมากได้ ฉันเลยบอกตัวเองว่าซื้อของขวัญเล็ก ๆ ชิ้นนี้แทนแล้วกัน" เธอกล่าว

4Matic เป็นรถเอสยูวีของเมอร์เซเดส-เบนซ์ ซึ่งเธอบอกว่าเป็นรถที่เกินกำลังทรัพย์ของเธอ

ชินเยเรเป็นแม่ค้าที่จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภค รวมถึงอาหาร เครื่องดื่ม และขนมท้องถิ่น

ปัจจุบันธุรกิจค่อนข้างยากลำบาก แต่แม้จะเผชิญแรงกดดันทางการเงิน เธอก็มุ่งมั่นที่จะรักษาคำสัญญาที่ให้ไว้กับลูกชาย

เมื่อเขาเข้าเรียนมหาวิทยาลัย เธอเคยบอกว่าหากเขาอยู่ห่างจากแก๊งอันธพาล ความรุนแรง และอิทธิพลด้านลบต่าง ๆ รวมทั้งไม่ลาออกจากการเรียน เขาจะได้รับรางวัล และพรอมิสก็ทำได้ตามนั้นทุกประการ

ตอนนี้แม่ของเขาจึงต้องการทำตามคำมั่นสัญญานั้น โดยเธอซื้อแพะตัวนี้ในราคา 120,000 ไนรา (88 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ 2,816 บาท)

"ผู้คนรักลูกชายของฉัน ฉันอยากพิสูจน์ว่าเขาเป็นคนที่มีแต่คนที่รักเขา" เธอกล่าว

"ตอนที่ฉันเดินทางมาถึงและได้เห็นผู้คนกำลังฉลองกันอย่างครึกครื้น ส่งเสียงเชียร์และตะโกนด้วยความยินดี มันทำให้ฉันปลาบปลื้มใจ เพราะรู้ว่าลูกชายของฉันจะได้ร่วมยินดีกับพวกเราทุกคนเมื่อเขาเดินออกมา" เธอกล่าว

A side view of a brown and cream-coloured goat. A hand, with a watch on the wrist, can be seen touching the top of the goat.

ที่มาของภาพ, Courtesy of Promise Okoro

คำบรรยายภาพ, เราสามารถเห็นแพะของพรอมิสออกไปเดินเล่นยามเย็นกับเขาได้เป็นประจำ

สำหรับพรอมิส สายสัมพันธ์ระหว่างเขากับแม่มีความหมายมากกว่าการเฉลิมฉลองครั้งนี้

"แม่ของผมเจ๋งมาก" เขากล่าว "ไม่มีอะไรที่ผมจะปิดบังแม่ได้ และเวลาแม่สับสนหรือไม่แน่ใจเรื่องอะไร แม่ก็มักจะโทรมาขอความคิดเห็นหรือขอคำแนะนำจากผมเสมอ"

พรอมิสซึ่งเป็นนักศึกษาสาขาเทคโนโลยีเภสัชกรรม บอกว่าใฝ่ฝันมาโดยตลอดว่าจะได้ช่วยเหลือผู้ป่วยในไนจีเรีย

เขาทราบดีว่าบุคลากรทางการแพทย์จำนวนมากได้เดินทางออกนอกประเทศเพื่อแสวงหาโอกาสที่ดีกว่าในต่างแดน ขณะที่ผู้ที่ยังคงทำงานอยู่ก็มักต้องเผชิญกับสภาพการทำงานที่ยากลำบาก

อย่างไรก็ดี เขาต้องการอยู่ในประเทศและมีส่วนช่วยพัฒนาระบบสาธารณสุขของไนจีเรียที่กำลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก

แม้จะยังรอผลการเรียนอย่างเป็นทางการ เขาก็เชื่อว่าตัวเองทำผลงานได้ดี "ถ้ามีการจัดอันดับ 50 คนแรก ผมก็คิดว่าผมเป็นหนึ่งในนั้น"

อัตราการสำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาของไนจีเรียอยู่ที่ 11.3 คนต่อประชากร 100 คน ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ทะเลทรายซาฮาราที่อยู่ที่ 10.5 คนต่อ 100 คนเล็กน้อย แต่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 17.6 คนต่อ 100 คนของประเทศรายได้ปานกลางระดับล่าง

ดังนั้นสำหรับพรอมิสแล้ว การเรียนจบจึงไม่ได้มีความหมายแค่ข้อความบนใบปริญญา แต่มันเป็นหมุดหมายสำคัญที่แม่ของเขาเฝ้ารอที่จะฉลองมาโดยตลอด และตอนนี้เขาบอกว่า ถึงตาของเขาแล้ว

"ในเมื่อแม่ทำให้ผมประหลาดใจได้ถึงขนาดนี้ ผมก็จะต้องตอบแทนแม่ให้ได้เช่นกัน"

ไม่ว่าท้ายที่สุดแล้วพรอมิสจะหาของขวัญแบบใดมาสร้างความประหลาดใจแม่ของเขา ก็คงยากที่จะเทียบได้กับสิ่งที่แม่มอบให้แก่เขา นั่นคือแพะสีน้ำตาลที่ถูกพามาจากหมู่บ้านด้วยความรักและความมุ่งมั่น เป็นของขวัญง่าย ๆ ที่สามารถเชื่อมโยงผู้คนหลายพันคนที่ได้รับชมเรื่องราวนี้บนโลกออนไลน์