Stori Alys: Ffrindiau, rheoli teimladau a gwytnwch

O’dd Maya a fi wedi bod yn ffrindiau gorau ers blwyddyn 4 – efo’n gilydd drwy’r dydd a tecstio trwy’r nos.

Ond pan na’th Beca gyrraedd, na’th Maya ddechra treulio ei holl amser efo hi. Oeddan nhw’n gwneud pob dim oeddan ni’n arfer wneud efo’n gilydd. Ac oeddan nhw’n postio lluniau efo’i gilydd rownd y rîl.

O’n i’n trio actio fatha bod dim otsh gen i, ond nes i ddechra meddwl, mae’n rhaid fod rhywbeth yn bod efo fi.

Pam o’dd Maya ’di stopio licio fi? Ac o’n i’n casau Beca am ddwyn hi. O’n i’n ffraeo efo mam a dad drwy’r amser. O’n i’n drist ac yn flin, a methu canolbwyntio’n iawn yn yr ysgol.

O’dd hyn yn mynd ymlaen am hir. O’n i’n gwybod bo’ fi ddim yn iawn, ond o’n i ddim yn gwybod be i wneud am y peth.

Wedyn un diwrnod, na’th dad roi lift adra i fi a gofyn sut o’dd petha’n mynd yn yr ysgol?

A nes i jysd dechra crïo, a landio fyny yn deud am bob dim oedd yn mynd ymlaen efo Maya a Beca.

Na’th o ddeud bod o’n beth da mod i wedi deud ac y baswn i’n gallu siarad efo fo unrhyw bryd o’n i’n teimlo’n isel. O’n i’n cytuno fod cadw bob dim tu mewn i fi fy hun ddim wedi gwneud unrhyw les.

Doedd ’na ddim byd o’n i’n gallu neud i newid sut oedd Maya a Beca medda dad – o’dd ganddyn nhw pob hawl i fod yn ffrindiau. Ond roedd ’na betha o’n i’n gallu drio i newid sut o’n i’n teimlo.

Na’th o awgrymu mod i’n gwneud amser i wneud petha i fi yn lle meddwl am Maya a Beca drwy’r amser. Petha fel mynd allan am dro, mynd i gyfarfod ffrindia eraill neu gwneud rhywbeth o’n i’n fwynhau, fel dawnsio.

Na’th teimladau fi ddim diflannu dros nos, ond o’dd jysd deud wrth rhywun wedi gwneud fi deimlo’n llai unig.

O’n i ddim wedi sylweddoli pa mor bwerus o’dd teimladau’n gallu bod. Ond dw i’n dechra dallt rwan fod ’na betha alla i wneud pan dw i’n drist neu’n flin i newid hynny.

Mae’r dosbarth dawnsio newydd yn cadw fy meddwl i oddi ar betha, a dwi wedi gwneud ffrindia newydd yna hefyd.

Dw i a dad yn cael sgwrs am sut ydan ni’n teimlo bron bob dydd. Da ni’n dod ymlaen yn well na da ni ’di neud ers talwm rwan.

Mae hi dal yn anodd gweld Maya a Beca yn treulio gymaint o amser efo’i gilydd, ond tydi’r teimladau ddim yn clymu fi rwan. Mae petha’n gwella.

Mae bywyd yn gallu bod yn wych ond mae’n gallu bod yn heriol hefyd.

Os nad ydan ni’n cymryd ein hamser i sylwi ar deimladau, neu os nad ydan ni’n gallu ymdopi gyda’n emosiynau, fe allwn i ei chael hi’n anodd delio gyda sefyllfaoedd heriol.

Weithiau, tydan ni ddim wir yn sylwi ar sut rydyn ni’n ymddwyn. Yn enwedig os ydan ni o dan straen neu’n poeni am rhywbeth.

Pan mae hyn yn digwydd mae yna ddiffyg be 'da ni’n ei alw’n ‘hunanymwybyddiaeth’ sef bod yn ymwybodol o sut rydyn ni’n ymddwyn.

Fe allwn ni wella ar bod yn fwy hunanymwybodol jysd drwy gymryd eiliad i ddeall ein meddyliau, a sut yr ydyn ni’n teimlo.

Rydyn ni i gyd yn profi emosiynau fel teimlo’n flin, teimlo dan straen neu deimlo’n drist o bryd i’w gilydd. Mae hynny’n normal ac mae’n iawn i deimlo felly.

Ond mae’n bwysig deall nad ydi’r ffordd yr ydyn ni’n teimlo yn rheoli pwy ydyn ni. Fel y tywydd, mae teimladau yn newid.

Drwy gymryd sylw o dy emosiynau, drwy fod yn hunanymwybodol, fe elli di adnabod yr adegau pan ti’n teimlo’n wael a gwneud rhywbeth am y peth.

Dyma ychydig o awgrymiadau i helpu efo hynny.

Rhif un: Cysylltu.Mae siarad efo pobol ti’n ymddiried ynddyn nhw, sy’n agos ato ti, yn help i drafod teimladau pan da ni’n drist.

Ond hyd yn oed pan ydyn ni’n teimlo’n iawn, mae cysylltu efo eraill yn helpu ni i chwerthin mwy ac ymlacio, a’n cryfhau’n emosiynol.

Mae hyn i gyd yn gallu’n helpu i ymdopi wrth wynebu sefyllfaoedd heriol neu phan o dan straen.

Rhif dau: Symud.Mae ymarfer corff yn helpu’r ymennydd i ryddhau cemegion o’r enw endorffinau, sy’n gwneud i ti deimlo’n hapusach.

Gall yr ymarfer fod yn gerdded, beicio, dawnsio neu wneud chwaraeon – symud y corff sy’n bwysig.

Rhif tri: Sylwi.Ceisia dalu sylw i’r pethau sydd o dy gwmpas.

Gall hyn dy helpu i ganolbwyntio ar y presennol yn hytrach na gadael i dy feddwl lenwi â phryder a phoen.

Mae yna apiau meddwlgarwch a fidios ar gael am ddim ar y we i helpu gyda hyn.

Neu fe allet ti ddarganfod dy ffordd dy hun o gael amser i ymlacio a byw yn y foment.

Rhif pedwar: Heria dy hun.Mae dysgu rhywbeth newydd yn gallu rhoi teimlad o bwrpas, yn ein helpu i gyfarfod pobol newydd a hyd yn oed helpu gyda hyder.

Gall hyn olygu dysgu crefft newydd, canu neu sglefrfyrddio – unrhyw sgil newydd!

Rhif pump: Rhoi help llaw.Mae helpu eraill yn cryfhau dy gysylltiadau gyda phobol ac yn gwneud i ti deimlo’n dda am dy hun.

Gall hyn olygu helpu gartref o gwmpas y tŷ neu wirfoddoli gydag elusen leol.

Mae caredigrwydd yn gwneud i ti deimlo’n dda - boed yn rhywbeth bach neu fawr.

Tydi delio gyda chyfnodau anodd byth yn hwyl. Ond fe all ein helpu i ddeall pobol eraill a’r heriau y gallan nhw fod yn eu wynebu.

Mae pawb yn cael dyddiau anodd a dyddiau da – ond ddylan ni byth deimlo fod yn rhaid i ni fynd trwy gyfnodau anodd ar ein pen ein hunain.

Os wyt ti’n ei chael hi’n anodd ymdopi gyda sefyllfa neu’n teimlo dy fod yn boddi o dan deimladau anodd, mae’n bwysig gofyn am gymorth.