Moja kwa moja, Muungano wa waasi wa mashariki mwa DRC wavunjwa na kuwa vuguvugu jipya

Moja kwa moja

Na Dinah Gahamanyi & Faidha Ngaga

1. Saa 1 iliyopitaElon Musk: Serikali ya Marekani huenda inahusika na kupungua kwa kasi ya droni za Ukraine

   Elon Musk amesema serikali ya Marekani huenda inahusika na kuweka vikwazo vilivyoathiri kasi ya baadhi ya silaha za Ukraine na uwezo wake wa kuunganishwa na mtandao wa intaneti wa satelaiti za Starlink unaomilikiwa na kampuni ya SpaceX.

   Starlink ni nyenzo muhimu kwa Ukraine, ikiisaidia kuelekeza droni zake kwenye shabaha za Urusi na kulinda anga lake. Hata hivyo, Ukraine imesema vikwazo vya kasi vilivyowekwa ghafla usiku wa Jumanne vimevuruga shughuli zake za kijeshi.

   Mshauri wa Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, anaamini kuwa vikwazo hivyo havijawekwa kimakosa na vinahusiana na mvutano wa hivi karibuni kati ya Kyiv na Washington.

   Musk amesema kuwa Starshield, huduma ya kijeshi inayohusishwa na Starlink, inadhibitiwa na serikali ya Marekani. Ameeleza kuwa uamuzi wowote wa kuweka vikwazo kuhusu kasi au matumizi ya huduma hiyo hufanywa na jeshi la Marekani na hatimaye rais wa nchi hiyo.

   Musk alikuwa akijibu ombi la mamlaka za Ukraine kupitia mitandao ya kijamii la kurejesha mawasiliano.

   Zelensky aliambia vyombo vya habari vya Uingereza: “Nadhani kulikuwa na hitilafu, huenda tatizo kubwa la kiufundi. Sijui, lakini tumewaomba warejeshe mawasiliano.”

   Kampuni ya SpaceX, inayomiliki Starlink, iliweka kikomo cha kasi cha kilomita 160 kwa saa usiku wa Jumanne. Hii ilimaanisha kuwa silaha yoyote inayosafiri kwa kasi inayozidi kiwango hicho ingepoteza mawasiliano yake na mtandao huo.

   Aliyekuwa Waziri wa Ulinzi wa Ukraine, Mykhailo Fedorov, alitangaza kuwa mawasiliano yalikuwa yamerejeshwa kwa kiasi kufikia Jumatano jioni.

   Unaweza pia kusoma:

   Elon Musk ataka kujenga jiji mwezini, ndoto yake inawezekana?

   Wanasayansi wanaweza kujifunza nini roketi ya SpaceX iliyoanguka mwezini?

   Sayansi ya anga: Je, dunia itaisha vipi na lini?

2. Saa 1 iliyopitaTrump: Wanaofichua siri za operesheni za kijeshi za Marekani wanapaswa kupigwa risasi

   Rais wa Marekani Donald Trump amesema watu wanaovujisha taarifa kuhusu operesheni za kijeshi za nchi hiyo kwa vyombo vya habari “wanapaswa kupigwa risasi”.

   “Nadhani wanaovujisha taarifa wanapaswa kupigwa risasi,” alisema Trump katika mkutano wa kampeni uliofanyika Bullhead City, Arizona, Jumatano. “Zamani, tulikuwa tukiwapiga risasi watu waliovujisha taarifa kama vile taarifa za nchi iliyokuwa inakwenda kushambuliwa.”

   Akizungumzia shambulio la Marekani dhidi ya vituo vya nyuklia vya Iran mwezi Juni 2025, Trump alidai kuwa mtu fulani alikuwa amefichua muda wa kuondoka na kuwasili kwa ndege za kijeshi za Marekani zilizotumika kutekeleza operesheni hiyo.

   Donald Trump alikosoa kuchapishwa kwa taarifa hizo katika vyombo vya habari, vikiwemo magazeti ya New York Times na kituo cha televisheni cha CNN. Alisema watu waliohusika na uvujishaji huo wanapaswa kupewa adhabu kali, akiwataja kuwa “watu waovu zaidi duniani.”

   Unaweza pia kusoma:

   Je, Trump ataweza kumpa kila Mmarekani dola 5,000 alizoahidi?

   Iran na Marekani zimebadili mbinu za kivita?

   Kwa nini Marekani inaanza tena kutekeleza hukumu za kifo hadharani?

3. Saa 3 zilizopitaSaudi Arabia yadai kuzuia kombora la 'cruise' karibu na Madina

   Muungano wa kijeshi unaoongozwa na Saudi Arabia, unaopambana na waasi wa Kihouthi nchini Yemen, umetangaza kuwa ulifanikiwa kuzuia kuharibu kombora la cruise katika eneo la Madina, moja ya miji mitakatifu zaidi kwa waumini wa dini ya Kiislamu..

   Msemaji wa muungano huo, Turki al-Maliki, alisema kupitia ujumbe kwenye mtandao wa X: "Kombora la cruise lilikamatwa na kuharibiwa katika eneo la Madina."

   Taarifa hiyo imeibua tahadhari kutokana na umuhimu wa kidini wa Madina, eneo ambalo Wahouthi waliwahi kusema hawatalilenga katika mashambulizi yao.

   Huku hayo yakijiri Kundi la Wahouthi nchini Yemen limesema halikufanya shambulio lolote dhidi ya eneo la Madina siku ya Alhamisi, likikanusha madai yaliyotolewa na Saudi Arabia.

   Kauli hiyo imekuja muda mfupi baada ya muungano wa kijeshi unaoongozwa na Saudi Arabia kutangaza kuwa ulikamata na kuharibu kombora lililokuwa likielekea eneo la mji mtakatifu wa Madina.

   Msemaji wa kijeshi wa Wahouthi, Yahya Saree, aliandika kwenye mtandao wa X kwamba: "Vikosi vya ulinzi vya Yemen vinathibitisha kuwa havijafanya operesheni yoyote dhidi ya ardhi ya Saudi Arabia leo. Madai ya adui wa Saudi kwamba Madina ililengwa ni uongo mtupu na wa aibu."

4. Saa 5 zilizopitaHabari za hivi punde, Watu 28 wafariki baada ya paa la shule kuporomoka Pakistan

   Msemaji wa Hospitali ya Lady Reading Mohammad Asim ameambia BBC kuwa watu wasiopungua 28, wakiwemo wanafunzi 27 na mwalimu mmoja, wameuawa baada ya paa la shule kuanguka huko Peshawar, Pakistan.

   Msemaji huyo anasema kwamba wengine 19 wamejeruhiwa, wakiwemo watu watano ambao wako katika hali mbaya.

   Asim anaongeza kuwa watoto wengi wamepata majeraha ya kichwa. Wazazi wengi wamefika hospitalini, na utawala wa hospitali umeomba msaada wa polisi ili kudhibiti umati.

   Kulingana na msemaji huyo, watoto hao wana umri wa kati ya miaka 6 na 12.

   katika taarifa yake kuhusu tukio hilo iliyochapishwa kwenye mtandao wa X, Rais Asif Ali Zardari ameelezea 'mshtuko na huzuni kubwa'. Taarifa hiyo kutoka ofisi yake inasema alionyesha "mshtuko na huzuni kubwa kuhusu vifo na majeraha ya watoto na walimu katika tukio la kusikitisha la shule huko Peshawar".

   Taarifa hiyo inaongeza: "Msiba huu wa kuhuzunisha moyo umeliifanya taifa zima kushtuka".

   Ofisi hiyo inasema rais "ametoa rambirambi na huruma kwa familia hizo".

   "Rais anawaombea manusura katika tukio hili wapone haraka na kikamilifu " na "aliziagiza mamlaka husika kutoa huduma bora za matibabu kwa waliojeruhiwa," inaongeza.

5. Saa 6 zilizopitaIkulu ya White House yamtetea msemaji mpya wa Trump baada ya maswali kuibuka kuhusu ujuzi wake wa kisheria

   Ikulu ya White House imemtetea afisa wake mpya wa habari, Katie Zakaria, baada ya maswali kuulizwa kuhusu ujuzi wake wa masuala ya kisheria na kama ana leseni ya kufanya kazi ya sheria.

   Rais wa Marekani Donald Trump, alipotangaza uteuzi wake wiki iliyopita, alimtaja Zakaria kama wakili.

   Zakaria pia amewahi kujitambulisha kama wakili.

   Hata hivyo, mwandishi wa habari alipomuuliza Jumanne ni jimbo gani la Marekani alikofaulu mtihani wa Baraza la wanasheria alijibu, akiwa amesimama karibu na rais: "Nilipohamia China."

   Jina lake halionekani katika rekodi za vyama vya wanasheria vya majimbo ya Marekani ambapo inasemekana aliishi.

   Mkurugenzi wa mawasiliano wa Ikulu ya White House, Steven Cheung, alimtetea Zakaria, akisema ana "maarifa na ujuzi wa kipekee, na ni mtu mwerevu sana ambaye anaweza kusaidia kuelimisha umma wa Marekani."

   Kwa upande wake, Zakaria alijibu maswali kuhusu sifa zake katika taarifa iliyotolewa wiki hii, akisema: "Nina uzoefu wa kitaaluma katika sheria za miamala ya kimataifa, na nina sifa na maarifa yote yanayohitajika."

   Siku ya Jumatano, kundi la waangalizi wa uwajibikaji linaloitwa Kampeni ya Uwajibikaji liliwasilisha malalamiko kwa Chama cha Wanasheria wa Jimbo la California kumhusu.

   Shirika hilo linadai uchunguzi ufanyike kuhusu kama Zakaria ambaye amejinadi mara kwa mara kama mtu aliyehitimu kisheria kufanya kazi ya uwakili bila leseni rasmi. Huu ni uhalifu chini ya sheria ya California.

   Katie Zakaria, mwenye umri wa miaka 42, alihitimu kutoka Shule ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Pepperdine huko California mnamo 2011, chuo kikuu kilithibitisha.

   Hata hivyo, shahada ya sheria pekee haimaanishi kwamba mtu ana leseni ya kisheria ya kufanya kazi ya sheria nchini Marekani.

   Zakaria anachukua nafasi ya Carolyn Leavitt, ambaye aliondoka Ikulu mwezi Agosti.

   Unaweza pia kusoma:

   Unayopaswa kuyajua kuhusu kuapishwa kwa Donald Trump

   Unayopaswa kuyajua kuhusu kuapishwa kwa Donald Trump

6. Saa 7 zilizopitaMuungano wa waasi wa mashariki mwa DRC wavunjwa na kuwa vuguvugu jipya

   Muungano wa kisiasa na kijeshi unaoendeleza harakati zake mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo umetangaza kuvunjwa kwake na kuwa vuguvugu jipya linalojulikana kama 'Front for the Refounding of the Nation' (FRN).

   Katika taarifa iliyotolewa mjini Goma siku ya Jumatano, kundi hilo lilisema kuwa FRN lilianzishwa tarehe 12 Oktoba na itachukua nafasi ya 'Congo River Alliance' (AFC), ambayo ilisema sasa imevunjwa rasmi.

   Taarifa hiyo ilieleza kuwa vuguvugu hilo jipya litachukua "haki, wajibu na ahadi" zote za AFC, ikiwemo zile zilizotolewa wakati wa mazungumzo yaliyofanyika Doha, yaliyolenga kutafuta suluhu ya kisiasa kwa mgogoro unaoendelea mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

   Taarifa hiyo ilisainiwa na Profesa Freddy R. Kaniki, ambaye alitambulishwa kama Katibu Mkuu na Mratibu Mtendaji wa FRN.

   Tangazo hili ni hatua ya hivi karibuni miongoni mwa makundi ya kisiasa na yale yenye silaha yanayoendesha harakati zake mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, eneo ambalo mapigano yamesababisha ukosefu wa utulivu na mgogoro wa kibinadamu kwa miaka mingi.

   Hakuna maelezo ya haraka yaliyotolewa kuhusu iwapo mabadiliko haya yataathiri uongozi wa vuguvugu hilo, muundo wake, au msimamo wake katika mazungumzo ya Doha.

   Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Félix Tshisekedi, aliongoza kikao cha Baraza la Juu la ulinzi la nchi hiyo, kwa mujibu wa msemaji wa jeshi, Meja Jenerali Sylvain Ekenge.

   Akizungumza baada ya kikao hicho, Jenerali Ekenge alisema wajumbe wa baraza hilo walitathmini hali ya operesheni za kijeshi kufuatia taarifa iliyotolewa na Mkuu wa Majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC).

   Alisema Rais Tshisekedi, ambaye ndiye Amiri jeshi mkuu wa majeshi na polisi ya taifa, ametoa maelekezo kwa vyombo vya ulinzi na usalama kuendelea kutekeleza jukumu lao la kulinda uhuru na mipaka ya nchi, pamoja na kuwalinda raia na mali zao.

   Ofisi ya Rais haikutoa maelezo zaidi kuhusu tathmini hiyo ya kiusalama.

   Matukio haya yanajiri wakati juhudi za kidiplomasia zikiendelea ili kukomesha mapigano mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambapo makundi yenye silaha na majeshi ya serikali bado yanahusika katika mgogoro ambao umesababisha mamilioni ya watu kuyahama makazi yao na kuzua wasiwasi katika eneo pana la Maziwa Makuu.

   Maelezo zaidi:

   Joseph Kabila: Kutoka urais hadi kuongoza muungano unaojumuisha M23

   Ni nani wanaohusika na mzozo wa DR Congo?

7. Saa 9 zilizopitaMajenerali wastaafu wa Marekani wakemea kutangazwa mubashara kwa utekelezwaji wa hukumu ya mauaji ya 'kinyama'

   Kundi la majenerali wastaafu 72 wa Marekani, admirali, na maafisa wengine wa ngazi za juu wa kijeshi wanaishinikiza serikali ya Marekani kufuta mipango ya kutangaza mubashara mauaji ya watu yanayofanywa kwa kutumia kikosi cha kufyatua risasi.

   "Tunamwomba Rais, wawakilishi wetu wa Bunge, na raia wenzetu kuchukua hatua kuzuia matumizi mabaya haya ya kikatili ya mamlaka," waliandika katika barua ambapo pia walidai kuwa matangazo ya moja kwa moja yangemfanya muuaji huyo wa halaiki kuwa "shahidi".

   Wiki iliyopita, Pentagon ilitangaza kuwa itaonyesha hadharani mauaji ya Nidal Hasan, daktari wa magonjwa ya akili wa Jeshi aliyewapiga risasi wanajeshi 13 wa Marekani wasio na silaha katika kambi ya kijeshi ya Fort Hood mnamo Desemba 3.

   Wabunge kutoka pande zote mbili, pamoja na viongozi wa kidini, wamekosoa mpango huo.

   Wiki iliyopita Rais Donald Trump alisema "kabisa" ameidhinisha mpango huo wa kupeperusha moja kwa moja tukio hilo, lakini baadhi ya maafisa wa utawala sasa wanaukemea, kulingana na CBS News, mshirika wa BBC katika vyombo vya habari vya Marekani. CBS iliripoti kwamba Trump alikuwa bado hajafanya uamuzi wa mwisho kuhusu utangazaji wa moja kwa moja wa tukio hilo kufikia Jumanne.

   Katika barua ya wazi iliyotolewa Jumatano, viongozi wa zamani wa kijeshi ambao waliwajumuisha majenerali 45, madiwani 12 na mawakili kadhaa wa zamani na majaji walisema hawapingi adhabu ya kifo inayotekelezwa.

   Lakini walidai kuwa utekelezaji wa hukumu ya kifo hadharani ungekiuka ulinzi wa Katiba ya Marekani dhidi ya adhabu kali na isiyo ya kawaida na kugeuza kile kinachopaswa kuwa "adhabu kali na kali" kuwa "tamasha la kufurahia watazamaji na la furahia".

   Unaweza pia kusoma:

   Kwa nini Marekani inaanza tena kutekeleza hukumu za kifo hadharani?

   Adhabu ya kifo Tanzania: 'Nilihukumiwa kunyongwa bila kosa'

   Jinsi idadi ya watu walionyongwa Ilivyoongezeka duniani

8. Saa 9 zilizopitaKundi la Houthi la Ansar Allah latangaza kwamba ndege ya kivita ya Saudi Arabia "ilipigwa" angani juu ya jimbo la Saada

   Msemaji wa kijeshi wa kundi la Houthi Ansar Allah, Yahya Saree, ametangaza kwamba ndege ya kivita ya Kimbunga cha Saudia ililengwa katika anga ya mkoa wa Saada kwa kombora la ana kwa ana, akisema kwamba ilipigwa "moja kwa moja na iko katika hatari ya kuanguka"

   Wakati huo huo, vyombo vya habari vinavyohusiana na Wahouthi viliripoti mashambulizi wanayosema yalifanywa na Saudi Arabia mjini Sanaa.

   Saree alikuwa amethibitisha kwamba kundi hilo limelenga tena mashambulizi yao kwenye Uwanja wa ndege wa kimataifa wa King Khalid katika mji mkuu wa Saudi Arabia, Riyadh, kwa kombora la balestiki, akisema kwamba shambulio lake lilikuwa "sahihi na la moja kwa moja".

   Saree aliongeza kuwa kundi hilo lilifanya operesheni nyingine inayolenga mikusanyiko ya vikosi vya Saudi Arabia katika maeneo ya Ras al-Ara na al-Mudharabah kwa kutumia makombora matatu ya balestiki, wakidai kwamba ilisababisha vifo na majeraha na kuharibu magari kadhaa.

   Unaweza pia kusoma:

   Kwa nini ni vigumu sana kuwashinda Wahouthi wa Yemen?

   Ndani ya mji wa Yemen ulio mstari wa mbele ambapo Wahouthi wanapigania udhibiti

   Jinsi Wahouthi wanavyopanua ushawishi wao katika Pembe ya Afrika

   Je, Wahouthi wameziunganisha Saudi Arabia na UAE kwa karibu zaidi?

9. Saa 9 zilizopitaSaudi Arabia yaahirisha matukio muhimu ya kimataifa nchini kufutia mashambulizi ya Wahouthi

   Huku mashambulizi ya Wahouthi kwenye viwanja vya ndege vikubwa yakiendelea, matukio makubwa ya kimataifa nchini Saudi Arabia sasa yanafutwa, kuahirishwa, au kuhamishiwa katika mitandao ya kijamii moja baada ya jingine.

   Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Riyadh umetangazwa kufungwa hadi Jumamosi.

   Mechi kati ya Al-Ahly na Al-Nasr (timu ya Ronaldo), ambayo ilipangwa kufanyika Alhamisi katika Ligi ya Saudia, imeahirishwa.

   Mashindano ya tenisi ya Six Kings, ambayo yalipangwa kufanyika wiki ijayo na kuwashirikisha Novak Djokovic na Carlos Alcaraz, yameahirishwa hadi Desemba.

   Mkutano wa kila mwaka wa uwekezaji wa Saudi Arabia, unaojulikana kama "Davos of the Desert," utafanyika katika muda wa takriban wiki mbili, huku wageni mashuhuri wakitarajiwa kuhudhuria kwa njia ya mtandao.

   Kongamano la Petroli Duniani, ambalo litamalizika Alhamisi, pia lilifanyika bila uwepo wa watendaji wakuu wa mafuta.

   Mazingira mazito ya usalama yametawala Saudi Arabia, huku Wahouthi wa Yemen wakisema wamelenga tena Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Riyadh kwa kombora la balestiki,

   Unaweza pia kusoma:

   Kwa nini ni vigumu sana kuwashinda Wahouthi wa Yemen?

   Ndani ya mji wa Yemen ulio mstari wa mbele ambapo Wahouthi wanapigania udhibiti

   Jinsi Wahouthi wanavyopanua ushawishi wao katika Pembe ya Afrika

   Je, Wahouthi wameziunganisha Saudi Arabia na UAE kwa karibu zaidi?

10. 15 Oktoba 2026Musk aishuku serikali ya Marekani kuwa chanzo cha kupungua kwa kasi ya ndege zisizo na rubani za Ukraine

    Elon Musk amesema kuwa serikali ya Marekani huenda ikawa nyuma ya vikwazo kuhusu kasi ambayo baadhi ya silaha za Ukraine zinaweza kusafiri na kuendelea kuunganishwa na mtandao wa intaneti wa SpaceX wa Starlink.

    Starlink ni chombo muhimu kinachoiruhusu Kyiv kuongoza ndege zisizo na rubani hadi kwenye maeneo inayoyalenga ya Urusi na pia kulinda anga yake, lakini Jumanne usiku Ukraine ilisema mipaka mipya ya kasi ya ndege hizo isiyotarajiwa imekuwa ikivuruga operesheni zake za uwanja wa vita.

    Mshauri wa Rais Volodymyr Zelensky alisema anaamini vikwazo hivyo havikuwa bahati mbaya na vinahusiana na mivutano ya hivi karibuni kati ya Kyiv na Washington.

    Musk alisema kwamba Starshield, huduma tanzu ya kiwango cha kijeshi kwa Starlink, inadhibitiwa na serikali ya Marekani, na "vikwazo vyovyote vya kasi au matumizi huamuliwa na jeshi la Marekani na hatimaye [rais wa Marekani]".

    Akiandika kwenye X Musk - alikuwa akijibu maombi kutoka kwa maafisa wa Ukraine ya kurejesha muunganisho, ikiwa ni pamoja na kutoka kwa Zelensky ambaye aliwaambia vyombo vya habari vya Uingereza: "Natumai kwamba ni kosa, labda [ni] tatizo kubwa la kiufundi. Sijui, lakini tunaomba ... kuiwasha."

    Starlink, ambayo inamilikiwa na SpaceX ya Musk, iliweka kikomo cha kasi Jumanne usiku hadi 100mph (160km/h), ikimaanisha silaha yoyote iliyosafiri kwa kasi zaidi kuliko hiyo ilipoteza muunganisho kwenye mtandao huo.

    Waziri wa zamani wa ulinzi wa Ukraine Mykhailo Fedorov alisema kasi ilikuwa imerejeshwa kwa kiasi kufikia Jumatano jioni.

    "Kuondoa kikomo cha kasi cha Starshield kabisa sasa ni muhimu kwa ulinzi wa Ukraine," aliandika kwenye X, akimshukuru Elon Musk na kuomba "uungaji mkono wake unaoendelea".

    Unaweza pia kusoma:

    Vita vya Ukraine: Je, taarifa kuhusu matumizi ya Starlink na jeshi la Urusi yanatuambia nini?

    Kwa nini Elon Musk anazindua maelfu ya setilaiti?

    Mzozo wa Elon Musk na Afrika Kusini juu ya Starlink

11. 15 Oktoba 2026Hujambo na karibu kwa matangazo haya ya mubashara ya leo Alhamisi tarehe 15.10.2026, shukran kwa kuwa nasi.