Moja kwa moja, Marekani yachukua udhibiti wa mapipa ya mafuta nchini Venezuela

Moja kwa moja

Na Beldeen Waliaula

1. Dakika 11 zilizopitaWatu 27 wafariki katika shambulio la Urusi mjini Kyiv

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Takriban watu 27 wameuawa baada ya shambulio la ndege isiyo na rubani ya Urusi kushambulia ghala moja mjini Kyiv, nchini Ukraine.

   Watu wengine 42 wamejeruhiwa, huku zaidi ya 380 wakihamishwa kutoka eneo lililoshambuliwa katika wilaya ya Bucha.

   Rais wa Ukraine Volodymyr Zelensky amesema kuwa shambulio hilo dhidi ya ghala lilisababisha mlipuko, huku miundombinu iliyoko karibu ikiharibiwa, ikiwemo majengo ya makazi ya watu na kituo kinachotoa huduma ya uangalizi kwa wazee.

   Soma pia:

   "Najiona kama Mrusi": Waukraine waliochukua silaha dhidi ya nchi yao

   Jinsi Urusi inavyojaribu kukuza ustawi na maendeleo ya Korea Kaskazini

2. Saa 1 iliyopitaZaidi ya watu 600 wameaga dunia kutokana na mafuriko yaliyotokea Nepal - Tibet

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Operesheni ya kuwatafuta manusura wa mafuriko nchini Nepal, imeingia siku ya nne baada ya mafuriko hayo kusababisha maafa katika mpaka wa Nepal na Tibet siku ya Jumatano.

   Idadi ya waliofariki nchini Nepal imeongezeka na kufikia watu 626, kwa mujibu wa mamlaka za taifa hilo.

   Watu 2,426 wanaripotiwa kutojulikana walipo.

   Katika eneo la Tibet, idadi rasmi ya waliofariki imefikia saba, huku watu 554 wakiripotiwa kutojulikana walipo kwa mujibu wa vyombo vya habari vya serikali ya China.

   Kupata taarifa kutoka Tibet imekuwa vigumu, lakini China sasa imetoa baadhi ya picha za tukio hilo.

   Nchini Nepal, angalau raia 517 wa kigeni wameripotiwa kutoweka, wakiwemo mahujaji na watalii waliokuwa wakifanya safari za milimani.

   Waziri wa Fedha wa Nepal amekadiria kuwa nchi hiyo itahitaji kati ya dola bilioni 4 au 5, kwa ajili ya kujenga upya taifa hilo baada ya mafuriko hayo makubwa.

   “Haya ni makadirio tu. Tathmini ya hasara na uharibifu bado inaendelea,” Swarnim Wagle aliiambia shirika la habari la Reuters.

   Soma pia:

   Ni nini kilisababisha kuporomoka kwa barafu na kusababisha mafuriko na maafa Nepal?

   Jinsi maandamano ya Gen Z yalivyoitikisa Nepal

3. Saa 3 zilizopitaNiger: Uwanja mkuu wa ndege walengwa huku milio ya risasi ikiripotiwa mjini Niamey

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Milio ya risasi na milipuko imeripotiwa katika maeneo kadhaa ya mji mkuu wa Niger, Niamey, karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa, na kambi ya kijeshi iliyo karibu na ikulu ya rais.

   Chanzo kimoja kimeiambia shirika la habari la Reuters kwamba washambuliaji walilenga Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Diori Hamani na kujaribu kuvuka ukuta unaozunguka ikulu ya rais.

   Inasemekana vikosi vya usalama vimefanikiwa kurejesha udhibiti wa Kambi ya Anga ya 101, iliyoko karibu na uwanja wa ndege, ingawa taarifa hiyo haijathibitishwa.

   Serikali ya Niger bado haijatoa taarifa yoyote kuhusu tukio hilo, na hakuna kundi ambalo limedai kuhusika na shambulio hilo. Bado haijulikani ni nani waliotekeleza shambulio hilo au iwapo kuna watu waliojeruhiwa au kuuawa.

   Uwanja huo wa ndege na maeneo ya kijeshi yaliyo karibu, tayari yamelengwa mara mbili mwaka huu na makundi yenye itikadi kali.

   Wanamgambo wa Islamic State walishambulia eneo hilo mwezi Januari, huku kundi la JNIM lenye uhusiano na al-Qaeda likitekeleza shambulio jingine mwezi Juni.

   Jeshi lilichukua mamlaka nchini Niger mwaka wa 2023, na kuipundua serikali ya kiraia iliyokuwepo, na kuahidi kukabiliana na uasi ambao ulikuwa umeongezeka nchini humo.

   Mamlaka za kijeshi nchini Niger zimewataka wananchi katika mji mkuu, Niamey, kuwa watulivu baada ya milio ya risasi na milipuko kuripotiwa katika maeneo kadhaa ya mji huo.

   Soma pia:

   Jinsi droni za kawaida tu zinavyowapa Islamic State nguvu mpya Afrika Magharibi

   Umoja wa Kijeshi wa Sahel (AES) tishio au tumaini jipya la usalama?

4. Saa 4 zilizopitaNdejembi aapishwa rasmi kuwa Makamu mpya wa Rais nchini Tanzania

   

   Chanzo cha picha, URT

   Deogratius John Ndejembi,ameapishwa rasmi kuwa Makamu mpya wa rais nchini Tanzania, baada ya kujiuzulu kwa aliyekuwa Makamu wa Rais Emmanuel Nchimbi.

   "Usiwe samaki, mwanetu nenda ukakue, tumekupa majukumu makubwa na ni imani yangu utaweza" alisema Rais Samia Suluhu akimpongeza makamu huyo mpya.

   Hafla hiyo ya uapisho imefanyika katika ikulu ya Chamwino, Dodoma.

   Ndejembi mwenye umri wa miaka 43, atakuwa Makamu wa rais wa 13 tangu Tanzania ipate uhuru, akiwa miongoni mwa Makamu wa rais vijana zaidi kuwahi kushika nafasi hiyo.

   Soma pia:

   Ndejembi kumrithi Nchimbi, ni mwanasiasa wa aina gani?

   Maswali matano muhimu kujiuzulu kwa Nchimbi

5. Saa 4 zilizopitaIran yalaani vikwazo vya kiuchumi vya Marekani, huku uchumi wa taifa hilo ukiendelea kudorora

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Iran imelaani vikwazo vipya vya kiuchumi villivyotangazwa na Marekani, ikiviita 'ugaidi dhidi ya serikali yake' huku Kiongozi Mkuu wa Iran akipiga marufuku vitendo vyovyote vinavyoweza kuathiri 'mshikamano wa kijamii.'

   Kuna hofu kuwa kuongezeka kwa changamoto za kifedha kunaweza kusababisha machafuko nchini humo.

   Vita vya Marekani na Iran sasa vimetimiza miezi sita, huku mazungumzo ya kutafuta suluhu yakiwa yamekwama.

   Utawala wa Rais Donald Trump umeongeza juhudi za kuiadhibu Iran kifedha kupitia mpango uliouita “ Economic D-Day.” Vikwazo hivyo vinaongeza madhara ya vita kwa uchumi wa Iran, ambako mfumuko wa bei umefikia asilimia 66 mwezi uliopita.

   Washington imeonya nchi mbalimbali zipunguze uhusiano wao wa kibiashara na Iran au zikabiliwe na vikwazo vya kiuchumi, ingawa Wizara ya Fedha ya Marekani bado haijatekeleza adhabu hizo.

   Wizara ya Mambo ya Kigeni ya Iran imesema katika taarifa iliyotolewa hapo jana kuwa nchi zote zina wajibu chini ya sheria za kimataifa kukataa kutekeleza vikwazo vya Marekani dhidi ya Tehran.

   Iran imetaja hatua mpya za Marekani kuwa “uhalifu dhidi ya ubinadamu”, ikisema zinaweka afya na maisha ya mamilioni ya raia katika hatari kubwa.

   Soma pia:

   Je, ni rahisi kuifanya Iran kuwa maskini kuliko kuilazimisha kusalimu amri?

   Vita vilivyolenga kuidhoofisha Iran vimebadilisha nini?

6. Saa 5 zilizopitaMarekani yachukuckua udhibiti wa mafuta ya Venezuela

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais wa Marekani Donald Trump, ametangaza kuwa Marekani imefikia makubaliano na Venezuela ya kudhibiti zaidi ya mapipa bilioni 65 ya mafuta nchini humo.

   “Makubaliano haya ya kihistoria yatazidisha zaidi ya mara mbili akiba ya mafuta ya Marekani, utaongeza kwa kiasi kikubwa usambazaji wetu wa mafuta na kupunguza bei ya petroli kwa Wamarekani wote,” Trump aliandika kwenye mitandao ya kijamii.

   Rais wa mpito wa Venezuela, Delcy Rodriguez, amepongeza makubaliano hayo, akisema yatasaidia kufufua uchumi wa taifa lake.

   Trump alikuwa ameahidi kutumia akiba ya mafuta ya Venezuela, ambayo ni kubwa zaidi duniani, baada ya Marekani kumkamata rais wa taifa hilo Nicolás Maduro, mapema mwaka huu.

   Hivi karibuni, Trump amekuwa akikabiliwa na shinikizo la kupunguza bei za mafuta nchini Marekani, ambazo zimepanda kutokana na mzozo wa Iran.

   Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Marekani, Marco Rubio, alitaja makubaliano hayo ya mafuta kuwa “ushindi mkubwa kwa wananchi wa Marekani na Venezuela.” Hata hivyo, maelezo machache kuhusu makubaliano hayo yametolewa.

   “Kwa wananchi wa Venezuela, makubaliano haya yataleta karibu dola bilioni 100 za uwekezaji kutoka sekta binafsi, na kutengeneza ajira zenye mishahara mizuri na kuimarisha uchumi wa Venezuela,” Rubio alichapisha kwenye mitandao ya kijamii.

   Maelezo zaidi kuhusu makubaliano hayo hayajatolewa. Trump alidai kuwa makubaliano hayo yalifikiwa “bila gharama yoyote kwa walipa kodi wa Marekani.”

   Soma pia:

   Marekani sasa inasafisha mafuta ghafi ya Venezuela

   Mambo 4 yaliyobadilika Venezuela tangu Maduro kuondolewa madarakani

7. Saa 5 zilizopitaHujambo na karibu katika matangazo yetu ya moja kwa moja Jumamosi ya leo