TOOS, Budhcad-badeed Soomaali ah oo la sheegay in ay laayeen shaqaale markab oo u afduubnaa

Tebin toos ah

1. 2 Daqiiqadood ka horDhiigga dahabka ah: Haddii aad leedahay dhiigga noocan ah waxaad leedahay dhiig qiimo badan

   Dhiigga la yidhaahdo Rh null oo mararka qaarkood loogu yeedho "dhiigga dahabka ah," waa nooca dhiigga ugu naadirsan adduunyada, iyadoo kaliya 50 qof ay haystaan.

   Dhiig-shubistu waa hannaan beddelay sidii la isku daawayn jiray wakhtiyadii hore. Marka uu qofku la kulmodhaawac culus, waxa lagu shubaa dhiig qof kale oo ay isku nooc yihiin si naftiisa loo badbaadiyo.

   Laakiin waxaa jira dad aan ka faa'iideysan karin habkan. Dadka leh noocyada dhiigga ee naadirka ah waxay la kulmi karaan dhibaato weyn marka ay raadinayaan dhiig laga keenay qof kale oo noociisa ah.

   Sii akhri:Dhiigga dahabka ah: Haddii aad leedahay dhiigga noocan ah waxaad leedahay dhiig qiimo badan

2. 22 Daqiiqadood ka horWar deg deg ah, Dowladda Qadar oo shacaisay war cusub oo ku saabsan wadahadallada Iran iyo Mareykanka

   Dowladda Qadar ayaa shalay sheegtay inay rajo ka qabto in dadaalladeeda dhexdhexaadinta ee u dhexeeya Iran iyo Mareykanka ay natiijo ka soo baxdo, inkastoo Madaxweyne Donald Trump uu beeniyay warar sheegayay inuu diyaar u yahay fududeynta cunaqabateynta Iran iyo sii deynta lacagaha Iran ee dibadda ku xayiran.

   Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Qadar, Majed Al-Ansari, ayaa sheegay in Doha ay weli labada dhinac farriimo isaga gudbinayso, si loo helo heshiis lagu soo afjaro colaadda.

   Wadahadallada ayaa xoogaystay intii uu socday shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, balse illaa hadda heshiis laga gaaro dib u furista marin-biyoodka muhiimka ah ee Marinka Hormuz lama gaarin.

   Qadar ayaa mar kale dhex-dhexaadinaysa labada dhinac, iyadoo mas’uuliyiinta Iran iyo Mareykanka ay Isniintii si gooni-gooni ah ula kulmeen dhexdhexaadiyeyaasha Qadar.

   Dagaalka ayaa waxyeello u geystay awoodda militari iyo dhaqaalaha Iran, halka Tehran ay weerarro gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn ku qaaday xulafada Mareykanka ee gobolka, isla markaana ay xannibtay qayb ka mid ah marinka Hormuz, taasoo saameyn ku yeelatay qiimaha tamarta adduunka.

   Trump ayaa mar kale sheegay in Iran aysan yeelan karin hub nuclear ah, halka uu beeniyay warar sheegayay inuu Tehran u soo bandhigay fududeynta cunaqabateynta iyo sii deynta lacagaha xayiran.

   “Waxba uma aanan soo bandhigin,” ayuu Trump ku qoray bartiisa Truth Social.

3. Saacad ka horWar ku socda dadka subaxdii quraacda iyo waxa ay dhabtu tahay

   Dhammaanteen waxaan maqalnaa talada ah cunnitaanka quraac wanaagsan subaxdii ay faa'iido inoo leedahay inta aynu ku guda jirno maalintii, laakiin taasi micnaheedu miyay tahay cuntadan xaqiiqdii inay inaga dhigto kuwo caafimaad qaba oo diyaarsan, ama si kale ayay ula xiriirtaa?

   Waxaa jira oraahyo qadiimi ah oo tilmaamaya sida "Kaarootadu waxa ay hagaajisaa aragtida indhaha" iyo "Santa Claus uma keeno haddiyado carruurta aan dhaqanka wanaagsanayn,''

   Sii akhri: Quraacdu dhab ahaan ma tahay cuntada ugu muhiimsan maalinkii mise sabab ayay u tahay kororka miisaanka?

4. Saacad ka horWar deg deg ah, Iran oo booqashadii Netanyahu si adag uga hadashay ugana digtay dalalka gobolka tallaabadaas

   Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran ayaa cambaareysay booqashada Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu uu ku tagay Imaaraadka Carabta, iyadoo dalalka gobolka uga digtay waxa ay ku tilmaantay cawaaqibka ka dhalan kara booqashadaas.

   Booqashada Netanyahu ee Imaaraadka iyo kulanka uu la yeeshay Madaxweynaha Imaaraadka, Sheekh Maxamed bin Zayed, ayaa labadii maalmood ee la soo dhaafay dhaliyay falcelinno kala duwan.

   War ay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran soo saartay habeenkii Talaadada ayay ku sheegtay in amniga gobolka uu yahay arrin ay wadaagaan dhammaan dalalka gobolka, oo aan loo kala qaybin karin.

   Wasaaraddu waxay sheegtay in tallaabo kasta oo fududeysa in gobolka ay soo galaan dhinacyo ay ku tilmaantay “kuwa amni-darrada abuura” ay ugu dambayn waxyeello u geysan doonto dhammaan dalalka gobolka, isla markaana ay horseedi karto kala qaybsanaan, amni-darro iyo xasillooni-darro hor leh oo ka dhacda Galbeedka Aasiya.

   Iran ayaa sidoo kale ugu baaqday dowladaha gobolka inay qaataan mas’uuliyadda ilaalinta nabadda iyo xasilloonida gobolka, ayna ka fogaadaan inay fududeeyaan joogitaanka Israel, oo ay ugu yeertay “maamulka Sahyuuniyadda”, ama u oggolaadaan dhulkooda in loo adeegsado tallaabooyin lagu carqaladeynayo amniga dalalka kale ee gobolka.

5. 6 Saacadood ka horHoggaamiyaha Burkina Faso oo furay warshaddii ugu horraysay ee sifaysa dahabka

   Dawladda milatariga ee Burkina Faso ayaa furtay warshaddeedii ugu horreysay ee sifaynta dahabka.

   Tallaabadan ayaa la sheegay in ay qayb ka tahay dadaallada dalkaasi ku doonayo in uu kheyraadkiisa si gudaha ah uga faa’iidaysto, isla markaana uu gacanta ugu dhigo macdanta muhiimka ah.

   Taliyaha milatariga Ibrahim Tirayore ayaa sheegay in warshaddan loo furay sidii loo yarayn lahaa ku-tiirsanaanta dalka ee dalalka shisheeye marka ay timaaddo sifaynta macdanta.

   Burkina Faso waa mid ka mid ah dalalka Afrika ee ugu waaweyn ee soo saara dahabka, balse dawladda ayaa wajahday caqabado la xidhiidha nidaaminta qaybta macdanta ee aan rasmiga ahayn.

6. 6 Saacadood ka horIsraa'iiliyiinta la deegaameeyay oo weerarro ku qaaday qoys Falastiini ah

   In ka badan boqol oo qof oo ka mid ah dadka Israa’iiliyiinta ah ee deggan deegaannada la haysto ayaa weeraray tuulo Falastiini ah oo ku taalla Daanta Galbeed, iyaga oo ka hor istaagay qoys Falastiini ah in uu dib ugu laabto gurigooda, kaddib markii ay hore uga qaxeen.

   Ciidanka Israa’iil ayaa sheegay in dadka deggenaa deegaannadaas ee ku sugnaa Jalalud ay dhagxaan tuureen, waddooyinka xireen, isla markaana dab qabadsiiyeen guryo iyo gaadiid.

   Saddex askari oo ka tirsan ilaalada xuduudaha Israa’iil ayaa sidoo kale ku dhaawacmay.

   Qoyska Falastiiniyiinta ah ayaa gurigooda ka qaxay bishii July, kaddib bilo ay la kulmayeen dhibaatooyin iyo weerarro ay ku hayeen dadka deggan deegaannada Israa’iil.

7. 7 Saacadood ka horWar deg deg ah, Puntland oo BBC-da uga warrantay hawlagl ay ku soo furatay markabka MT Honer 25

   Wasiir ku xigeenka wasaaradda wafaafinta Maamul-goboleedka Puntland oo goor dhawayd la hadlay BBC-da ayaa ka warbixiyay hawlgal ay maanta Booliska Badda Puntland ku soo furteen markabka MT Honer 25.

   Bile Maxamuud Qabowsade ayaa sheegay in hawlaglkan ka hor ay budhcad-badeeddu dileen shan qof oo ka mid ahaa shaqaalaha markabka.

   Mar la weyddiiyay in dadkaasi ay ku dhinteen rasaastii la is weydaarsanayay iyo in kale, waxa uu kaga jawaabay in dadkaasi la laayay intii aanay ciidanku soo gaadhin.

   Tirada budhcad-badeedda la qabtay ayaa waxa ay Puntland ku sheegtay 21 qof. Waxa kale oo ay intaasi ku dareen in hawlgalku uu ka dhacay badda iyo berrigaba.

8. 8 Saacadood ka horMaraykanka oo cunaqabatayn ku soo rogay 10 qof iyo hay’ado “xidhiidh la leh Wasaaradda Difaaca Iraan”

   Maraykanka ayaa ku dhawaaqay in uu cunaqabatayn saaray 10 qof iyo hay’ado uu sheegay in ay hub siiyeen Wasaaradda Difaaca ee Iiraan.

   Liiska cunaqabataynta waxaa ku dhawaaqay Xafiiska Xakamaynta Hantida Shisheeye ee Wasaaradda Maaliyadda Maraykanka, waxaana ku jira magacyada muwaadiniin ka soo jeeda Iiraan, Mexico, Shiinaha iyo Pakistan.

9. 9 Saacadood ka horMaxaan ka og nahay markabka dadka lagu laayay ee xeebaha Puntland?

   Budhcad-badeedda ayaa afduubtay markabkan shidaal oo ay saarnaayeen 17 shaqaale ah, kaas oo marayay meel u dhow xeebaha Soomaaliya, sida ay BBC-da u sheegeen saraakiil badan oo dhinaca ammaanka ah.

   Saraakiishu waxay sheegeen in markabka Honour 25 ay lix nin oo hubaysani qabsadeen bishii afraad ee sannadkan 30 mayl-badeed u jiray xeebta.

   Markabkan shidaal ayaa ku sii jeeday caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho.

   Saraakiil dhinaca ammaanka ah oo ka tirsan maamulka Puntland ayaa xilligaas BBC-da u sheegay in markabku siday 18,500 fuusto oo shidaal ah.

   Markabkan ayaa siday 17 shaqaale ah — 10 Pakistani ah, afar Indonesian ah, mid Hindi ah, mid u dhashay Sri Lanka iyo mid u dhashay Myanmar.

10. 9 Saacadood ka horPuntland oo war ka soo saartay shaqaale markab oo la sheegay in budhcad-badeeddu dishay

    Shan ka mid ah shaqaalihii markabka shidaalka ee MT Honer 25 ayaa budhcad-badeeddu dileen, xilli ciidammada ammaanka Puntland ay hawlgal ku doonayeen in ay markabka kaga soo furtaan gacanta budhcad-badeedda, ayaa lagu yidhi war qoraal ah oo goor dhawayd ka soo baxay Puntland.

    Ciidanka Booliska Badda Puntland (PMPF) waxay sheegtay in dadka la dilay ay saddex ka mid ahi ahaayeen muwaadiniin Pakistani ah, mid Hindi ah, halka mid kalena uu ka soo jeeday Myanmar.

    Afar shaqaale oo kale ayaa ku dhaawacmay hawlgalka, waxaana saddex ka mid ahi ahaayeen Pakistani, halka midna uu ahaa Hindi, sida ay sheegtay PMPF.

    Maamulka Puntland ayaa sheegay in hawlgalkii lagu soo badbaadinayay markabku uu soo dhammaaday, isla markaana MT Honer 25 uu badqabo oo uu gacanta ugu jiro ciidammada dowladda.

    PMPF waxay sheegtay in hawlgalka lagu qabtay 16 qof oo budhcad-badeed ah, halka qaar kale ay baxsadeen oo lagu raadjoogo.