Booliska Turkiga oo gudaha u galay xarunta warbaahineed ee ugu wayn ee mucaaradka iyaga oo hakiyay tabintii

Booliiska Turkiga ayaa Arbacadii, 14-kii Oktoobar, gudaha u galay xarunta dhexe ee kanaalka telefishinka madaxa-bannaan ee ugu weyn dalka, Halk TV, oo ku yaalla Istanbul, taasoo ku qasabtay kanaalka inuu joojiyo baahinta tooska ah, sida lagu sheegay qoraal uu kanaalku soo dhigay barta X.

Kanaalka ayaa qoraalkiisa ku yiri: "Booliisku waxay ku sugan yihiin dhismaha Halk TV. Waxaa maamule dhanka garsoorka ah loo magacaabay kanaalka wararka ee madaxa-bannaan oo dhexdhexaadka ah ee Turkiga, Halk TV."

Waxay intaas ku dareen in hawlgal baaritaan ah uu ka socday xarunta kanaalka, isla markaana ciidamo booliis ah la geeyay hareeraha xarunta, "iyadoo aan la ogolayn in la galo dhismaha."

Saraakiil ka tirsan Waaxda Baaritaanka Dambiyada Maaliyadda ayaa gudaha u galay dhismaha oo ku yaalla degmada Zeytinburnu iyagoo raadinaya caddeymo ku xiraya madaxa kanaalka, Cafer Mahiroglu, kiisas la xiriira musuqmaasuq iyo eedeymo ku saabsan wax-is-daba-marin lagu sameeyay habka qandaraasyada, iyadoo isla markaasna booliiska ka hortagga rabshadaha ay sugayeen amniga aagga ku hareeraysan dhismaha.

Milkiilaha kanaalka, Cafer Maheroglu, ayaa ku tilmaamay dhacdadan "maalin madow" oo ku timid taariikhda Turkiga, isagoo sheegay inay dadweynaha ka qaadday xaqii ay u lahaayeen helitaanka macluumaadka, wuxuuna xaqiijiyay in la xiray toddobo xubnood oo ka tirsan qoyskiisa, oo uu ku jiro walaalkiis oo 70 jir ah.

Maher Oglu ayaa bayaan lagu baahiyay baraha bulshada ku yiri: "Turkigu uma qalmo falalkan arxan-darrada ah, kanaalkuna annaga nooma gaar aha ee wuxuu u yahay dadweynaha, hubaalna dib ayaan ula soo wareegi doonnaa," isagoo ugu baaqay dowladda inay ka laabato tallaabadan "qaladka ah".

Guddoomiyaha guddiga maamulka kanaalka, oo ku sugan dibadda Turkiga, ayaa beeniyay dhammaan eedeymaha loo jeediyay, isagoo ku tilmaamay kuwo "aan sal iyo raad toona lahayn," isla markaana diiday in nidaamka garsoorka loo adeegsado "hub" ay dowladdu gacanta ku hayso.

Bayaanka Xafiiska Xeer-ilaalinta Guud

Sida ay sheegtay BBC-da qaybteeda afka Turkiga, Xafiiska Xeer-ilaaliyaha Guud ee Istanbul ayaa shaaciyay faahfaahinta baaritaan horseeday in subaxnimadii Arbacada maamulka kanaalka Halk TV lagu wareejiyo Sanduuqa Dammaanadda Dhigaalka ee Turkiga, isla markaana la hakiyo baahintooda caadiga ah.

Xafiiska dacwad oogaha ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in baaritaanku uu khuseeyo Cafer Mahiroglu, madaxa kanaalka, oo lagu soo oogay dacwado la xiriira laaluush, musuqmaasuq , iyo lacag dhaqid. Wuxuu sharraxay in amar xarig ah la soo saaray 17 tuhmane, kuwaas oo 11 ka mid ah lagu qabtay hawlgallo isku mar ah, halka afar ay dibadda joogaan midna uu xabsi ku jiro. Dadaalo ayaa socda si loo xiro tuhmane baxsad ah.

Mahiroglu waxaa hore loogu sameeyay baaris la xiriirta faragelin uu ku sameeyay hababka qandaraasyada dadweynaha, iyadoo lagu saleynayo hadallo uu jeediyay ganacsade Turki ah Aziz Ihsan Aktas iyo baaritaanno xigay. Warqad xarig ah ayaa loo soo saaray Mahiroglu bishii Juun 2025 ka dib markii mas'uuliyiintu ay xaqiijiyeen inuu dibadda joogo.

Aktas waxaa lagu wadaa baaritaan ku saabsan dacwado ay ka mid yihiin hoggaaminta urur dambiyeed, wax ka beddelka qandaraasyada dadweynaha, laaluush, lacagta dhaqid, iyo lunsashada canshuurta.

Maher Oglu wuxuu beeniyay inuu xiriir la leeyahay Ihsan Aktas, wuxuuna beeniyay dacwadaha ka dhanka ah.

Khilaaf ka dhex jira mucaaradka

Jafar Mahiroglu ayaa ku eedeeyay hoggaamiyihii hore ee xisbiga mucaaradka ah ee Republican People's Party (CHP), Kemal Kilicdaroglu, iyo xulafadiisa inay ka dambeeyaan dhibaatada iyo cadaadiska lagu hayo.

Isagoo ka hadlayay hawlgalka booliiska ee lagu galay xarunta telefishinka, ayuu yiri: "Hoggaamiyaha xisbiga Republican People's Party, Kılıçdaroğlu, iyo kooxdiisa way ku farxi karaan arrintan. Booliisku waxay joogaan xarunta Halk TV."

Halk TV waa mid ka mid ah kanaallada ugu waaweyn ee mucaaradka Turkiga, warbaahinta Turkiguna waxay sheegtay in mas'uuliyiintu ay subaxnimadii Arbacada u magacaabeen kanaalka "maamule ku-meel-gaar ah" iyadoo qayb ka ah baaritaan ku saabsan kiisas musuqmaasuq.

Khilaaf ayaa sii xoogeystay u dhexeeya Mahiroglu iyo Kilicdaroglu, kaas oo mar walba dhaliili jiray kanaalka iyo milkiilahiisa. Maalmihii ugu dambeeyay, hoggaamiyihii hore ee xisbiga ayaa su'aal ka keenay qaabka uu kanaalku u tebiyo wararka, wuxuuna ugu baaqay hay'adda nidaamisa warbaahinta inay dib u eegis ku sameyso barnaamijyadiisa.

Kılıçdaroğlu ayaa dib ugu laabtay hoggaaminta xisbiga Republican People's Party (CHP)—oo ah xisbiga ugu weyn mucaaradka—bishii Maarsoo 2026, ka dib markii xukun maxkamadeed uu ka horyimid shirkii guud ee xisbiga ee 2023-kii; arrintan ayaa sii xoojisay loolanka awoodeed ee gudaha ah ee u dhexeeya isaga iyo taageerayaasha ninka xilka kala wareega, Özgür Özel.

Hoggaamiyaha hadda ee xisbiga Republican People's Party, Ozgur Ozel, ayaa cambaareeyay tallaabadan, isagoo ku tilmaamay "dhaqan kalitalisnimo" iyo weerar lagu qaaday xorriyadda saxaafadda.