Xadgudub galmo oo loo geystay dad naafo ah, oo gilgilay Koonfurta Kuuriya

"Gudaha ayaan ka dhibtoonayay, waana sababta aan u imid inaan sheekadayda u sheego dadka."

Kuwani waxay ahaayeen ereyadii ugu horreeyay ee Soo Mi-hyun ay u sheegto booliiska.

Sue, oo qabta naafonimo dhanka garashada ah, ayaa dhibaato kala kulanta dhisidda jumlado dhaadheer, waxayna ku hadli kartaa oo kaliya ereyo gaagaaban iyo tilmaamo. Hase yeeshee, xusuusta xadgudubkii loo geystay ayaa weli si cad ugu jirta maskaxdeeda.

Waxay ka mid ahayd saddex qof oo ku noolaa xarun daryeel oo ay dowladdu maamusho oo ku taal Koonfurta Kuuriya, kuwaas oo uu xadgudub galmo kula kacay agaasimihii xarunta. Kiiskan ayaa gilgilay Koonfurta Kuuriya, wuxuuna dhaliyay su'aalo culus oo ku saabsan xarumaha dowladda ee dadka qaba naafonimada.

Horraantii bishan, maxkamad ku taal Seoul ayaa agaasimihii xarunta, oo magaciisa dambe lagu sheegay Kim, ku xukuntay 15 sano oo xarig ah. Kim ayaa racfaan ka qaatay xukunkaas.

Maxkamadda ayaa go'aankan gaartay ku dhawaad ​​laba sano ka dib markii Sue, oo da'deedu ay tahay afartameeyo, ay markii ugu horreysay hooyadeed u sheegtay xadgudubka loo geystay.

Si loo ilaaliyo aqoonsigooda, waxaan warbixintan beddelnay magacyada Sue iyo dhibbane kale.

"Kaliya waan iska dulqaadanayay"

Sannadkii 2016-kii, Su waxay bilowday inay ku noolaato Saekdongwon, oo ah xarun daryeel oo loogu talagalay dadka qaba naafanimada dhanka garaadka.

Xaruntan oo ku taal magaalada Incheon ayaa dhammaan dhaqaalaheeda ka hesha dowladda, waxayna weli hoy u tahay qiyaastii 33 qof, inkastoo mas'uuliyiinteeda laga codsaday inay xiraan xarunta ka dib dhacdadan.

Sida ay sheegtay Su, xadgudubku wuxuu billowday wax yar ka dib markii ay bilowday inay xarunta ku noolaato. Kim ayaa u iman jiray habeenkii ama saacadaha hore ee subaxdii, wuxuuna ku sameyn jiray kufsi.

Su, iyadoo adeegsanaysa qareenkeeda Ko Eun-young, waxay sheegtay inaysan xarunta ku jirin qof weyn oo ay kala hadli karto xadgudubkaas. Waxay intaas ku dartay inay dareemaysay in shaqaalaha kale aysan iyadana caawin doonin. Maamulka xarunta ayaan ka jawaabin eedeyntaas.

Nolosheedu waxay sidan ku sii socotay muddo ku dhow 10 sano ilaa sheekadu ay soo shaac baxday bishii Febraayo 2025-kii, ka dib markii Su ay dhaawac madaxa ah soo gaaray.

Waxay sheegtay in dhacdadu ay dhacday markii Kim uu isku dayay inuu mar kale xadgudub galmo kula kaco. Su ayaa gacmaheeda ku celisay, Kim-na wuxuu uga jawaabay inuu galaas ku tuuro.

Qareenka Su ayaa maxkamadda u sheegay in shaqaalaha xaruntu ay geeyeen isbitaalka, ayna hooyadeed u sheegeen dhacdada kaliya ka dib markii la tolay dhaawaca madaxeeda.

Sida uu sheegay qareenka Su, hooyadeed waxay codsatay inay aragto muuqaallada CCTV-ga si ay u ogaato sida gabadheeda ay ku dhaawacantay, balse mas'uuliyiinta xarunta ayaa diiday codsigaas, iyagoo sheegay inaan loo ogolayn inay bixiyaan muuqaalladaas.

Sidaas darteed, hooyadeed ayaa guriga geysay waxayna go'aansatay inaysan xarunta ku sii hayn. Kaliya markii loo sheegay Su inaysan u baahnayn inay dib ugu laabato xarunta ayay hooyadeed u sheegtay xadgudubka galmada, taas oo iyaduna arrinta u gudbisay booliiska.

"Markii ay ii sheegeen inaanan u baahnayn inaan dib ugu laabto Saekdongwon, waxaan u maleeyay inaan si kalsooni leh u hadli karo," ayay Su u sheegtay BBC-da iyadoo adeegsanaysa qareenkeeda.

Markii la weydiiyay sida ay ugu suurtagashay inay kaligeed la tacaasho xaaladdan sannadahan oo dhan, waxay tiri, "Waan u adkaystay."

Xaruntan ayaa ku taallay magaalada Incheon ee Koonfurta Kuuriya.

Kadib, booliisku waxay baaritaanka ku saabsan hadallada Su u ballaariyeen dadka kale ee xarunta ku nool.

Saraakiishu waxay aqoonsadeen ugu yaraan laba qof oo kale oo laga yaabo inay dhibanayaal ahaayeen; mid ka mid ah ayaa ahayd Lee Mina, taas oo sheegtay in Kim uu iyadana kufsaday xilli ay fadhiday musqusha.

Horraantii bishan, garsoore qaadayay kiiska ayaa caddeeyey in markhaatifurka saddexda dhibaneba uu yahay mid la isku hallayn karo.

Maxkamaddu waxay Kim ku xukuntay 15 sano oo xabsi ah kiisaska kufsigii Lee iyo Su; xukunkan ayaa shan sano ka yar kii ay markii hore codsadeen xeer-ilaaliyeyaashu. Kim ayaa beeniyay dhammaan eedeymaha, wuxuuna racfaan ka qaatay xukunka.

Marka la eego dhibanaha saddexaad, maxkamaddu waxay Kim ku heshay dambi ah fal galmo oo ka fudud kufsiga. Garsooruhu wuxuu sheegay in eedeynta kufsiga la laalay maadaama aysan maxkamaddu helin caddeyn buuxda oo muujinaysa in "xoog ama hanjabaad loo adeegsaday qaab aanu dhibanuhu awood ugu lahayn inuu iska caabiyo."

Guddi wadajir ah oo ka kooban kooxaha u dooda xuquuqda dadka naafada ah iyo ururro kale oo bulshada rayidka ah ayaa dhaliilay xukunka, iyagoo sheegaya in awoodda dhibanuhu u leeyahay inuu iska caabiyo weerarka aysan ahayn inay saameyn ku yeelato xukunka la riday.

Guddigu waxay sidoo kale dhaliileen habka baaritaanka, iyagoo sheegay in mas'uuliyiintu ay ku guuldareysteen inay aqoonsadaan dad kale oo laga yaabo inay dhibanayaal ahaayeen.

Bishii Nofembar 2025, kadib markii ugu horreysay la soo saaray eedeymaha ku saabsan xadgudubka, mas'uuliyiinta deegaanka ee Degmada Ganghwa ayaa u xilsaaray koox ka socota Jaamacadda Woosuk inay si dhow u baaraan xaaladda dadka ku nool xarunta Saekdongwon.

Warbixinta kooxda, oo maxkamadda loo soo bandhigay caddeyn ahaan, ayaa tilmaamaysa in tiro aad uga badan dadka deegaanka—ugu yaraan 10 qof—ay laga yaabo inay ahaayeen dhibanayaal falal galmo oo xadgudub ah oo uu geystay Kim.

Hase yeeshee, maxkamaddu kama aysan hadlin natiijadan intii uu socday kiisku.

Sida ay sheegeen warbaahinta maxalliga ah, booliisku waxay dhibaato kala kulmeen wareysiga dadka deegaanka si loo ogaado faahfaahinta xadgudubka la sheegay, maadaama badankoodu ay qabeen naafonimo daran, ayna ku adkeyd inay is-gaarsiiyaan. Waxaa la sheegay in dadka qaar ay su'aalaha ku jawaabayeen wax aan khuseyn ama aysan gabi ahaanba ka jawaabin.

Kiiskan kadib, waxaa la codsaday in la xiro xarunta Saekdongwon.

Kim kama uusan jawaabin eedaha ah inuu dhibaateeyay dad badan oo deganaa xarunta.

Jun Ji-soo, oo ah bare sare oo hogaaminayay kooxda cilmi-baarista ee Jaamacadda Woosuk, ayaa u sheegay BBC in baarayaashu "ay aqbaleen oo keliya hadallada dadka ku tilmaami kara xadgudubka jumlado dhammaystiran."

Laakiin dhaqdhaqaaqayaashu waxay sheegeen in ku tiirsanaanta markhaati furka oo keliya ay keentay in booliisku ay ku guuldareystaan inay aqoonsadaan inay yihiin dadka deegaanka ee dhibanayaasha ah ee ay ku adkaatay inay isgaarsiiyaan.

"Haddii dhibanayaashu ay ku muujiyaan waayo-aragnimadooda si ka duwan sida aan fileyno, miyaanay ahayn in dawladdu ay dadaal badan ku bixiso sidii ay u maqli lahayd codkooda?" ayuu yiri Baek In-seong, oo ka tirsan Xarunta La-talinta Han Sahoe ee Dadka Ka Badbaaday Xadgudubka Galmada ee Naafada ah.

"In kasta oo ay jiri karaan cillado kiisas gaar ah, haddana waa in aan loo gudbin habka baaritaanka oo dhan," ayay booliisku sheegeen.

Ururada xuquuqda naafada ayaa sidoo kale dhaleeceeyay kuwa ku baaqaya in xukunka Kim la dhimo.

Wadarta guud ee 13 codsi oo ku saabsan dabacsanaan ayaa la sheegay in loo gudbiyay maxkamadda ka hor inta aan xukunka la ridin. Mid ka mid ah codsiyadan waxaa soo gudbiyay hay'ad samafal bulsho, iyagoo weydiisanaya maxkamadda inay tixgeliso "adeegyada eedaysanaha ee qaybta samafalka."

Kooxda u doodda daryeelka bulshada ee Gaelic ayaa cambaareysay ururada soo gudbiyay codsiyada noocaas ah, iyagoo leh, "Adeeggii hore ee waaxda daryeelka bulshada kama dhaafayo qofna isla xisaabtanka."

Markii uu xukunka ku riday Kim, garsooruhu wuxuu sheegay in dambigiisu "uu si gaar ah u canaanan karo" sababtoo ah "inkastoo uu waajibkiisa xirfadeed uu yahay inuu ilaaliyo xuquuqda iyo danaha dhibanayaasha, inuu taageero iyo inuu ka hortago xadgudubka," wuxuu ka faa'iidaystay isku dheelitir la'aanta awoodda ee u dhaxaysa isaga iyo dhibanayaasha si uu "u qanciyo rabitaankiisa galmada."

Falcelinta dadweynaha iyo mudaaharaadyada

Kiiska ayaa naxdin ku riday dad badan oo Kuuriyada Koonfureed ah, waxaana su'aalo laga keenay sababta xadgudubka aan markii hore loo joojin. Waxa ka sii yaab badan ayaa ah in ay dhacday inkastoo tallaabooyin la qaaday 2011 si loo xoojiyo sharciyada ka ilaalinaya dadka naafada ah weerarrada galmada.

Isla sanadkaas, filimka "Double" ayaa la sii daayay, iyadoo lagu saleynayo sheeko dhab ah oo ku saabsan xadgudubka galmada ee dugsi loogu talagalay carruurta dhegoolaha ah. Ka dib dibadbaxyo xooggan, dugsiga waa la xiray, waxaana la sameeyay xeerar adag.

Sharciyadan waxaa ka mid ahaa qeexidda qaybaha gaarka ah ee dambiyada galmada ee ka dhanka ah dadka naafada ah, ciqaabo adag oo loogu talagalay dambiyada ay geystaan ​​maamulayaasha iyo shaqaalaha xarunta daryeelka, iyo in la qaado sharciga xaddidaadda dambiyada galmada qaarkood ee ka dhanka ah dhibanayaasha naafada ah.

Laakiin kiiska Saekdongwon, xadgudubyadu way sii socdeen inkastoo kormeer joogto ah ay sameeyeen Degmada Ganghwa, oo ah hay'adda maxalliga ah ee mas'uulka ka ah kormeerka xarunta.

Sarkaal ka tirsan degmada ayaa u sheegay BBC in kormeerayaashu ay inta badan diiradda saareen dib u eegista dukumentiyada oo ay la hadleen dadka deegaanka oo keliya marka ay timaado dhibaato gaar ah.

Sarkaalku wuxuu sheegay in sidoo kale ay jirtay koox kormeer oo dibadda ah, laakiin aysan helin wax warbixin ah oo ka timid shaqaalaha. Wuxuu ka xun yahay in mas'uuliyiintu aysan si taxaddar leh u eegin xaaladda.

Dadka deegaanka qaarkood waxay lahaayeen naafonimo daran wayna ku adkaatay inay la xiriiraan.

Joo Ha, oo ah wakiil ka socda Golaha Qaranka ee La-talinta Xarumaha — hay'ad taageertay qaar ka mid ah dhibbanayaasha xarunta Saekdongwon — ayaa sheegay in qaar ka mid ah qoysaskii uu la hadlay ay ka shakiyeen in xadgudub dhacayo, balse ay dareemeen inaysan awoodin inay cabbiraan walaacooda.

In qof laga soo saaro xarunta waxay ka dhigan tahay in qoysku ay qaadaan dhammaan mas'uuliyadda daryeelka, maadaama ay adag tahay in la helo xarun kale oo beddel u noqota.

Sahan ay sameysay Ururka Qaranka ee Waalidiinta Dadka ku jira Xarumaha Daryeelka ee Dadka Naafada ah ayaa lagu ogaaday in ku dhawaad ​​lix ka mid ah 10-kii qof ee helay fursad ay ku galaan xarun daryeel ay sugayeen ugu yaraan saddex sano; arrintan ayaa muujinaysa sida ay u adag tahay helitaanka daryeel ku habboon.

Professor Kim Yeon-tae, oo ah madaxa Machadka Sayniska Garashada ee Jaamacadda Woosuk, ayaa xusay in xarumahan oo kale ay si weyn u maamulaan dhaqdhaqaaqyada dadka ku jira, laga bilaabo waxa ay cunayaan iyo halka ay seexanayaan ilaa helitaanka adeegyada caafimaadka iyo xitaa in loo oggol yahay inay ka baxaan xarunta iyo in kale.

Jo ayaa intaas ku daray in inkasta oo kiiska Saek Dong-won loo arko "kiis muhiim ah oo tusaale u ah kiisaska kale" sababo la xiriira baaxadda iyo muddada uu socday xadgudubku, haddana uusan ahayn dhacdo gaar ah ama mid aan hore loo arag.

Sanadkii 2023-kii, maxkamadda racfaanka ayaa ansixisay xukun xabsi oo siddeed sano ah oo lagu riday shaqaale ka tirsan xarun lagu hayo dadka oo ku taal Yongcheon; qofkaas ayaa sannadkii ka horreeyay kufsaday ama si xun u galmooday laba haween ah oo qaba naafonimo dhanka maskaxda ah.

Kiis kale oo ka dhacay Anseong, maxkamad ayaa dhawaan shaqaale ka tirsan xarun daryeel ku xukuntay lix sano oo xabsi ah ka dib markii uu si joogto ah u kufsaday haweenay naafo ah oo ku jirtay xaruntaas sannadkii 2022-kii.

"Rabshadaha ay la kulmaan haweenka naafada ah ma aha dhibaato shakhsiyeed," ayuu yiri Jo. "Waa rabshad nidaamsan oo ay sababeen arrimo is-biirsaday oo kala ah jinsiga, naafonimada, ku noolaanshaha xarumaha daryeelka, saboolnimada iyo go'doonka bulshada."

"Waxaan rabnaa inaan nabad ku noolaanno"

Tan iyo markii arrintan la ogaaday, Ra'iisul Wasaaraha Koonfurta Kuuriya ayaa amar ku bixiyay in la sameeyo koox ka jawaabta xaaladda oo ka kooban hay'ado dawladeed oo kala duwan, isagoo ku tilmaamay dhacdada "arrin aad u culus oo shaki gelinaysa mabda'a aasaasiga ah ee jiritaanka dawladda."

Bishii Abriil 2026, dawladdu waxay ku dhawaaqday inay kormeertay 1,507 xarumood oo dadka naafada ah lagu xanaaneeyo oo ku yaalla dalka oo dhan, isla markaana ay heshay 33 kiis oo laga shakisan yahay inay yihiin xadgudubyo. Ilaa hadda, waxaa la bilaabay baaritaanno ku saabsan siddeed ka mid ah kiisaskaas.

Dawladdu waxay sidoo kale ku dhawaaqday inay xoojin doonto kormeerka gaarka ah ee ku salaysan heerka khatarta, iyo sidoo kale kormeerka wadajirka ah ee ay ka qaybqaadanayaan maamulka deegaanka, booliiska, iyo ururada u dooda xuquuqda dadka naafada ah.

Degmada Ganghwa ayaa amar ku bixisay in la xiro xarunta Saekdongwon, maamulka deegaankuna wuxuu laalay shatigii hay'adda maamusha xaruntaas.

Si kastaba ha ahaatee, xiritaanka xarunta ayaa dib loo dhigay ilaa laga wareejinayo dadka weli halkaas ku nool, lana dhammaystirayo qorshayaasha noloshooda madax-bannaan.

Maamulka deegaanka ayaa ku dhawaaqay inay diyaarin doonaan qorshe taageero oo gaar ah oo ku saabsan nolol madax-bannaan oo loogu talagalay mid kasta oo ka mid ah 33-ka qof ee ku nool Saekdongwon. Hannaankan ayaa weli socda.

Saekdongwon ayaa gudbisay cabasho maamul si ay uga hortagto tallaabada lagu laalay shatigeeda. Xaruntu weli kama aysan hadlin xukunka lagu riday Kim.

Markii la weydiiyay isbeddelka ugu weyn ee nolosheeda ku yimid tan iyo markii uu ka tagtay Saekdongwon, Soo waxay tiri, "Waxaan dareemayaa xasillooni. Maalin kasta waan faraxsanahay."

Waxay sidoo kale sheegtay in qaybta ugu wanaagsan ee nolosheeda cusub ay tahay inay cuni karto oo seexan karto wakhtiga ay doonto.

Rabitaankeeda ugu weyn hadda wuxuu ahaa inay "gabi ahaanba joojiso xiriirka ay la leedahay agaasimaha xarunta, isla markaana uusan waligiis wax shaqo ah ku yeelan iyada mar dambe."

Laakiin Soo waxay intaas ku dartay in dadka naafada ah ay weli u baahan yihiin meel ay ku dareemi karaan ammaan.

"Waxaan rajeynayaa inay jirto xarun aan laga geysan xadgudubyo galmo, isla markaana ay dadka naafada ah ee nala midka ah ku noolaan karaan nabad."