5ta isu-imaatin diimeed ee ugu waaweyn caalamka

.

Xigashada Sawirka, IWM/Getty Images

    • Author, Usman MINJIBIR
    • Role, BB Hausa
  • Published
  • Waqtiga akhriska: 4 daqiiqo

Diimaha iyo dhaqamada adduunka oo dhan waxay leeyihiin kulamo kala duwan, halkaas oo malaayiin taageerayaal diin, koox diimeed, ama dhaqan ah ay isugu yimaadaan hal meel si ay u dabaaldegaan.

Inta badan kulamadan waxaa la qabtaa sannad kasta, taas oo u oggolaanaysa kuwa doonaya inay ka soo qayb galaan inay lacag kaydsadaan, ha ahaato safar ama hoy.

Hadda waxaa jira shan kulan oo diimeed oo waaweyn oo adduunka ah, saddex ka mid ah waa Muslimiin, labana midkiiba waa Hindu iyo Yuhuud.

In kasta oo shan dhacdo aan lagu darin liiska aan kuu soo bandhigi doono, iyo sidoo kale Buugga Guinness ee Diiwaanada Adduunka, haddana si gaar ah ayay u soo muuqdeen, halkaas oo aan u isticmaalnay tirooyinka si aan u taxno.

1. Maha Kumbh Mela – Hindiya

.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Kani wa isu imaatinka ugu weyn ee ay isugu yimaadaan dadka aaminsan diinta Hinduuga ee Hindiya.

Waxaa lagu qiyaasaa in ugu yaraan 120 milyan oo qof ay ka soo qayb galaan munaasabadda laakiin tirada dadka ayaa isbeddelaysa, sida laga soo xigtay Xafiiska Tirakoobka Uttar Pradesh.

Tusaale ahaan, isu imaatinkii 2013 wuxuu soo jiitay dad lagu qiyaasay 120 milyan oo ka qaybgalayaal ah, halka kii 2025 uu soo jiitay dad lagu qiyaasay 670 milyan oo ka qaybgalayaal ah, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah isu imaatinka dadweynaha ee ugu weyn taariikhda adduunka.

Mela Maha Kumbh waxaa la qabtaa hal mar 12-kii sanaba mar. Waxaa loo qorsheeyay sida ku cad jadwalka xiddigaha Hinduuga, goobtuna waxay u dhaxaysaa afarta xarumood ee diimeed ee ugu waaweyn diinta:

Prayagraj

Haridwar

Nashik

Ujjain

Kan ugu caansan uguna weyn waa Prayagraj, halkaas oo ay dadku caabudaadda u tagaan webiyada Ganges, Yamuna, iyo Saraswati si ay u sameeyaan qubays caado ah.

Dadka haysta diinta Hinduuga ayaa aaminsan in tani ay ka nadiifiso dembiyada, isla markaana ay horseeddo badbaado ruuxi ah.

2. Xuska Arbaciinka – Karbala, Ciraaq

.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Kani waa isu imaatinka labaad ee ugu weyn adduunka oo ay taageerayaasha Shiicada isugu yimaadaan magaalada Karbala inta lagu jiro 40-ka maalmood ee baroordiiqda shahiidnimada Sayidinaa Xuseen, oo uu awow u ahaa Nabi Muxamed (NNKH).

Imaam Xuseen ibn Cali (CS) ayaa shahiid noqday 10-kii Muxaram, 61-kii Hijriyada, bannaanka Karbala, ee Ciraaq maanta. Maalintan waxaa loo yaqaan Cashura.

Tirakoobka Karbala wuxuu muujinayaa in 20 ilaa 30 milyan oo qof ay ka soo qayb galaan munaasabaddan baroordiiqda maalin kasta oo 20-ka Safar ah - bisha labaad ee bilaha Islaamka.

In kasta oo tirooyinku isbeddelaan sannad kasta, tirakoobku wuxuu muujinayaa in 21 milyan oo qof ay ka soo qayb galeen munaasabadda 2022, marka la barbar dhigo 30 milyan sannadkii 2017, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Macbadka Barakaysan ee Al-Abbas iyo Macbadka Barakaysan ee Imam Hussaini.

Xujey badan ayaa lug ku tagaya Karbala iyagoo ka kala yimid magaalooyin iyo waddamo kala duwan.

3. Bishwa Ijtema – Bangladesh

.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Bishwa Ijtema waa isu imaatin sanadle ah oo ka dhaca Bangladesh halkaas oo ugu yaraan 5 milyan oo Muslimiin ah ay isugu yimaadaan Tongi, oo u dhow magaalada Dhaka.

Qabanqaabiyeyaasha munaasabadda waxay diiradda saarayaan dib-u-habaynta akhlaaqda, cibaadada, iyo midnimada Muslimiinta halkii ay ka ahaan lahaayeen arrimaha siyaasadda.

Dhacdooyinka munaasabadda ka dhacaya waxaa ka mid ah:

Wacdinta iyo barashada diinta Islaamka si loo xoojiyo iimaanka iyo akhlaaqda wanaagsan.

Isu imaatin gaar ah oo xus iyo duco loogu talagalay bulshada Muslimiinta.

Dood ku saabsan sida loo horumariyo nolosha Islaamka iyo si nabad ah in loo faafiyo diinta.

Isu imaatin Muslimiin ka kala socda in ka badan 150 waddan, taas oo u oggolaanaysa inay isku xiraan oo ay xoojiyaan midnimada bulshada.

Ducada kama dambaysta ah (Akheri Munajat), oo ah qayb muhiim ah oo ka mid ah munaasabadda oo soo jiidata tiro badan oo ka qaybgalayaasha ah.

4. Xajka – Makka

.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Xajka waxaa la gutaa bisha Dul-Hijjah, oo ah bisha 12aad ee jadwalka Islaamka.

Arrimaha ugu muhiimsan ee Xajka waxay dhacaan laga bilaabo 8aad ilaa 13aad ee Dul-Hijjah sannad kasta.

Xajku waa mid ka mid ah shanta tiir ee Islaamka, waana waajib in qof kasta oo Muslim ah oo awood leh uu sameeyo ugu yaraan hal mar noloshiisa.

Sanadihii ugu dambeeyay, Xajku wuxuu soo jiitay inta u dhaxaysa 2 ilaa 3 milyan oo qof oo ka kala yimid meelo kala duwan oo adduunka ah.

Sannadkii 2010, qiyaastii 2.8 milyan oo ka qaybgale ayaa la soo sheegay, sannadkii 2012, tirada ka qaybgalayaashu waxay gaartay 3,161,573, sida laga soo xigtay Hay'adda Tirakoobka ee Sacuudi Carabiya, GASTAT.

5. Gidaarka galbeed – Quddus

.

Xigashada Sawirka, Getty Images

Derbiga Galbeed ee Qudus waa mid ka mid ah goobaha ugu barakeysan ee Yuhuudda, waxaana sannadkii soo booqda qiyaastii 5 milyan oo qof.

Goobtu waxay ku taallaa Magaalada Hore ee Qudus waxaana loo arkaa inay tahay dhammaan wixii ka haray derbiga ku wareegsan Macbadka Labaad, kaas oo ay burburiyeen Roomaanku 70-kii AD.

Sidaa darteed, Yuhuuddu waxay ka kala yimaadeen meelo kala duwan oo adduunka ah si ay u tukadaan oo u cibaadaystaan.