در مورد محتوای توافق احتمالی ایران و آمریکا چه می‌دانیم؟

در حالی که دونالد ترامپ از حصول توافق با ایران خبر داده و گفته است که تفاهم‌نامه‌ای به زودی بین دو طرف امضا خواهد شد، ایران می‌گوید که بخش عمده متن توافق نهایی شده است اما «مواضع ضد‌و‌نقیض» آمریکا باعث «اخلال » در دست یافتن به توافق شده است.

هرچند رسما در مورد جزئیات محتوای این توافق احتمالی توضیح زیادی داده نشده است، اما رسانه‌ها به نقل از منابعشان جزئیاتی را از محتوای توافق احتمالی منتشر کرده‌اند که کلیات آن شبیه به نظر می‌رسند.

روایت خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی:

ایرنا، خبرگزاری دولت ایران، در گزارشی مفصل به تشریح «خطوط کلی» متن تفاهم‌نامه جدید پرداخته و نوشته است که «تمامی خطوط قرمز» تعیین شده از سوی مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در چارچوب نظارت مستمر شورای عالی امنیت ملی در متن مورد توجه قرار گرفته‌ است.

پایان جنگ: بر اساس تفاهم‌نامه، جنگ در «تمامی جبهه‌ها در منطقه» از جمله در لبنان پایان می‌یابد.

برنامه هسته‌ای: به گزارش این خبرگزاری در این تفاهم‌نامه اشاره‌ای «گذرا» به برنامه هسته‌ای شده است اما بدون هیچگونه تعهدی از سوی ایران؛ ایرنا گزارش داده است که هرگونه مذاکره هسته‌ای در مهلت ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه انجام خواهد شد.

تنگه هرمز: بر اساس تفاهم‌نامه پس از پایان جنگ، رفت‌و‌آمد در تنگه هرمز «عادی» می‌شود و آمریکا هم محاصره ایران را رفع می‌کند. اما در گزارش ایرنا تاکید شده است که ایران در متن تفاهم‌نامه هیچگونه تعهدی در مورد «واگذاری مدیریت و یا بازگشت شرایط تنگه هرمز به پیش از جنگ به طرف مقابل نمی‌دهد.»

بر اساس گزارش ایرنا، حتی در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه هم آینده اداره تنگه هرمز مورد مذاکره قرار نخواهد گرفت و «تهران، راسا در گفت‌وگو با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی این مساله را حل و فصل می‌کند.»

در گزارش ایرنا به موضوع دریافت عوارض هم اشاره‌ای نشده است.

دارایی‌های مسدود شده: «فرآیند روشنی» برای آزادی دارایی‌های ایران هم‌زمان با امضای تفاهم‌نامه و در طول مذاکرات در نظر گرفته‌ شده‌ است.

در صورت امضای تفاهم‌نامه، « بخشی از دارایی‌های مسدود شده بلافاصله و بقیه به تدریج در طول مذاکرات، آزاد خواهند شد.»

غرامت جنگ و تحریم‌ها:

به گزارش ایرنا، مسائل مربوط به پرونده هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌ها و دریافت غرامت، در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه بررسی می‌شود.

به گزارش ایرنا، تهران «تضمین‌های مشخصی» در مورد دریافت خسارات از طرف‌های ثالث دریافت کرده‌ است و ساز و کار اجرایی آن، در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه مورد توافق قرار خواهد گرفت.

موضوع رفع تحریم‌های آمریکا و بین‌المللی علیه ایران هم در همین مذاکرات بررسی می‌شود.

روایت خبرگزاری مهر:

خبرگزاری مهر هم جزئیاتی را از پیش‌نویس تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای ایران و آمریکا منتشر کرده است.

برخی ازجزئیاتی که در گزارش ایرنا ذکر نشده بود، به قرار زیر است:

روایت اکسیوس:

سایت خبری اکسیوس به نقل از دو دپیلمات از کشورهای میانجی و دو مقام آمریکایی گزارش کرده است که توافق مقدماتی چهارشنبه شب بعد از ساعت‌ها مذاکره میان علی الذوادی، میانجی قطری و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، حاصل شده است.

به گفته دو نفر از این منابع، میانجی قطری در جریان این گفت‌و‌گو چندین بار با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ارشد دونالد ترامپ، تلفنی صحبت کرده است.

این منابع همچنین می‌گویند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از شنیدن خبر توافق متعجب شده است.

دو منبع آگاه آمریکایی به اکسیوس گفتند که آقای نتانیاهو در روزهای اخیر از طرف آمریکا در جریان وضعیت مذاکرات قرار نمی‌گرفته و به همین دلیل در تکاپو بوده است تا برای کسب اطلاع، با متحدان نزدیک آمریکا تماس بگیرد.

اکسیوس به نقل از دیپلمات‌های کشورهای میانجی گزارش داده است که بر اساس تفاهم‌نامه احتمالی ایران و آمریکا، آتش‌بس به‌مدت ۶۰ روز تمدید می‌شود و لبنان را هم دربر می‌گیرد.

به گزارش اکسیوس این تفاهم‌نامه همچنین خواستار آن است که تنگه هرمز فورا بدون دریافت هیچ عوارض بازگشایی شود و ترافیک کشتیرانی در طی ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد؛ آمریکا هم در مقابل محاصره دریایی ایران را برطرف خواهد کرد.

متن تفاهم‌نامه همچنین شامل چارچوبی برای رسیدگی به مسائل مربوط به برنامه اتمی ایران است هرچند هرگونه اقدامی در این زمینه منوط به یک توافق دوم با جزئیات بیشتر است.

به گزارش اکسیوس ایران در چارچوب تفاهم‌نامه متعهد می‌شود که «هرگز سلاح اتمی به‌دست نیاورد» و اختلافات در مورد برنامه غنی‌سازی اورانیوم را برطرف کند.

اکسیوس می‌نویسد که مشخص نیست که آیا در متن تفاهم‌نامه جزئیاتی هم در مورد سرنوشت دارایی‌های توقیف شده ایران گنجانده شده است یا نه.

دو منبع آگاه به اکسیوس گفتند که مقام‌های رده بالای ایران توافق را تایید کرده‌اند اما «احتمالا مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، هنوز آن را تایید نکرده است.»

پیشتر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسیده آیا رهبر ایران با این توافق موافقت کرده است، گفته بود: «آنگونه که من متوجه شدم، پاسخ او مثبت است.»

لسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، پیشتر گفت که هنوز مقامات مسئول در مورد جزئیات تفاهم‌نامه به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌اند:

«ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانه‌زنی رسانه‌ای است و تا مراجع ذی‌ربط نظام درباره تک‌تک اجزای متن توافق به جمع‌بندی نهایی نرسند صحبت درباره شکل امضا و مکان آن فایده ندارد.»