پهپادهای فیبر نوری حزب‌الله؛ تهدیدی تازه و رو به افزایش در مرز لبنان و اسرائیل

پهپادهای مجهز به فیبر نوری به سلاح اصلی حزب‌الله علیه سربازان و غیرنظامیان اسرائیلی در دو سوی مرز لبنان تبدیل شده‌اند و با ادامه درگیری‌ها، در حالی که شش هفته از آتش‌بس اعلام‌شده می‌گذرد، اکنون به‌عنوان بزرگ‌ترین تهدید در این منطقه شناخته می‌شوند.

روز چهارشنبه، یک سرباز اسرائیلی در حمله پهپادی نزدیک شهرک مرزی شومرا کشته و دو سرباز دیگر زخمی شدند.

از میان ۱۱ سرباز اسرائیلی و یک پیمانکار غیرنظامی دفاعی که از زمان اجرایی شدن آتش‌بس کشته شده‌اند، هشت نفر بر اثر حملات پهپادهای فیبر نوری جان باخته‌اند.

بیشتر این حملات نیروهای اسرائیلی را هدف گرفته‌اند. نیروهایی که در حال حاضر بخش وسیعی از جنوب لبنان را در اشغال دارند. اما به گفته مرکز تحقیقاتی آلما، اندیشکده‌ای اسرائیلی که این درگیری را زیر نظر دارد، حزب‌الله به‌طور فزاینده‌ای شهرک‌های اسرائیلی آن سوی مرز را نیز هدف قرار می‌دهد.

این مرکز از زمان آغاز آتش‌بس در ماه آوریل، بیش از ۱۰۰ حمله پهپادی علیه مناطق مسکونی داخل اسرائیل ثبت کرده است.

در شومرا، شهری سرسبز در غربی‌ترین بخش مرزی، بقایای سیم‌های فیبر نوری در اثر حملات در جاده‌ها به جا مانده است و ترس تازه‌ای در بین مردم این منطقه جنگ دیده ایجاد کرده است.

سامی زانتی، رئیس شورای محلی شومرا، می‌گوید: «مشکل این است که آمدن‌شان را حس نمی‌کنی. نشسته‌ای و ناگهان می‌رسد. و اگر فرار کنی، دنبالت می‌آید.»

او ایستگاه اتوبوسی را به من نشان داد که در حمله پهپادی اخیر این هفته آسیب دیده بود. حمله‌ای که چند دقیقه پس از حرکت اتوبوس مدرسه رخ داد.

پهپادهای فیبر نوری مورد استفاده حزب‌الله که به نام پهپادهای نمای اول شخص یا «اف پی وی» هم شناخته می‌شوند، بسیار سخت‌تر از راکت‌ها و خمپاره‌هایی که این شهر به آن‌ها عادت کرده، شناسایی می‌شوند. این پهپادها حامل مواد منفجره‌اند و در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند، بدون آنکه سیگنال رادیویی داشته باشند که ارتش اسرائیل بتواند آن را مختل کند. این پهپادها از طریق یک سیم نوری نازک به اپراتورهای خود متصل‌اند و به آن‌ها اجازه می‌دهند اهداف زمینی را ببینند و تعقیب کنند. این تاکتیکی است که از جنگ اوکراین آموخته شده است.

چندین بار در روز، آژیرها در این مناطق مرزی به صدا درمی‌آید تا درباره عبور پهپادی از لبنان هشدار دهند. در اینجا، هشدار و سلاح تنها چند ثانیه با هم فاصله دارند و گاهی اصلا هشداری وجود ندارد.

سامی زانتی می‌گوید: «با راکت‌ها ۱۵ ثانیه وقت دارم تا وارد پناهگاه شوم. اما درباره پهپادها هیچ راهی نداری که بدانی چه زمانی فرود می‌آید.»

در حالی که صحبت می‌کردیم، آژیرها به صدا درآمدند.

هشدار روی تلفن‌های ما می‌گفت پهپادی مشاهده شده که مستقیم به سوی شومرا در حرکت است.

از داخل پناهگاه عمومی، آسمان را زیر نظر گرفتیم.

ارتش اسرائیل گاهی پهپادهایی را که از مرز عبور می‌کنند رهگیری می‌کند، اما در بسیاری از موارد نیزامکان رهگیری این پهپادهای کوچک و کم‌ارتفاع را از دست می‌دهد.

این بار خبری از حمله در شومرا نبود.

اما خیابانی که در آن ایستاده بودیم، پر از رشته‌های نقره‌ای نازکی بود که از حملات قبلی پهپادی باقی مانده بودند.

فقط یک روز پیش، اعضای تیم امنیتی جامعه محلی در حالی فیلم‌برداری شدند که در همین خیابان، درست کنار خانه آمیخای بن‌دیوید، کشاورز هلو و شلیل و پدر هفت فرزند، پهپادی را تعقیب و به سمت آن تیراندازی می‌کردند.

او به من گفت: «[پهپاد] آمد و ما به داخل خانه دویدیم. سربازها بیرون به آن شلیک کردند و توانستند آن را ساقط کنند. خدا را شکر ما را نجات دادند.»

آمیخای بن‌دیوید تمام عمرش را در اینجا زندگی کرده است. خانه‌اش سوراخ بزرگی در سقف دارد. جایی که سال گذشته راکتی به خانه‌شان اصابت کرد. اما او می‌گوید پهپادها تهدیدی تازه و متفاوت هستند.

او می‌گوید: «موشک‌ها به خاطر آتش‌بس متوقف شدند و به جایش پهپادها شروع به آمدن کردند. دوربین به آن‌ها وصل است. اگر سربازی با یونیفرم ببینند، یا از ظاهر کسی خوش‌شان نیاید، مستقیم پایین می‌آید و منفجر می‌شود.»

مرکز تحقیقاتی آلما می‌گوید ارزیابی ارتش اسرائیل این است که حزب‌الله ده‌ها اپراتور آموزش‌دیده پهپاد دارد و ذخیره قابل توجهی از این پهپادهای کوچک و ارزان‌ قیمت را انباشته کرده است؛ پهپادهایی که قیمت هر کدام حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰دلار است.

ساریت زهوی که ریاست این مرکز را بر عهده دارد، گفت: «آن‌ها حملات فرامرزی در داخل اسرائیل را تشدید کرده‌اند و به‌نظر من، با توجه به آنچه دربارهٔ توافق [آمریکا] در جریان است، این دستور مستقیمی از سوی ایران است. ایران می‌خواهد وضعیتی به‌وجود بیاید که اسرائیل به حزب‌الله حمله کند، اوضاع از کنترل خارج شود و اوضاع دوباره به نقطهٔ آغاز برگردد.»

کاپیتان آدی استولر، سخنگوی ارتش اسرائیل، می‌گوید: «هدف [حزب‌الله] آسیب رساندن به بیشترین تعداد ممکن از انسان‌ها است و وقتی می‌بینند سربازان اسرائیلی راه‌های بیشتری برای محافظت فیزیکی از خود پیدا می‌کنند، سعی می‌کنند غیرنظامیان را در مناطق مسکونی هدف قرار دهند. آن‌ها بیشتر بیرون می‌روند، زندگی عادی دارند، بچه‌هایشان را به مدرسه می‌برند، و اگر [حزب‌الله] بتواند در همان زمان به آن‌ها آسیب بزند، همین کار را می‌کند.»

گزارش شده که رئیس ستاد ارتش اسرائیل خواستار حمله به «ساختمان‌هایی در بیروت» در پاسخ به استفاده فزاینده حزب‌الله از پهپادهای انفجاری شده است.

بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی راست افراطی اسرائیل، گفته است: «در برابر هر پهپادی که به یکی از سربازان ما آسیب بزند»، نیروهای اسرائیلی باید «۱۰۰ ساختمان» را در پایگاه اصلی حزب‌الله در جنوب بیروت ویران کنند.

اوایل این هفته، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، وعده داد «ضربه‌ای خردکننده» به حزب‌الله وارد کند.

او گفت: «درست است که آن‌ها به سوی ما پهپاد پرتاب می‌کنند. ما تیم ویژه‌ای داریم که روی این موضوع کار می‌کند و این مسئله را حل خواهیم کرد.»

نیروهای اسرائیلی این به‌دلیل که در استفاده از تجربه نیروهای اوکراینی کند عمل کرده‌اند، مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. اوکراینی‌ها طی دو سال گذشته با تهدید پهپادهای فیبر نوریِ به‌کارگرفته‌شده از سوی روسیه مقابله کرده‌اند.

ساریت زهاوی گفت پژوهشگران آلما در سال ۲۰۲۴هشدار داده بودند که پهپادهای فیبر نوری به تهدید بعدی حزب‌الله تبدیل خواهند شد.

او گفت: «می‌دانستیم این اتفاق خواهد افتاد، چون واضح بود حزب‌الله روش‌های اوکراین را به کار خواهد گرفت و وقتی ما در رهگیری راکت‌ها موفق شدیم و در رهگیری پهپادها بهتر شدیم، «اف‌پی‌وی»ها قدم بعدی بودند.»

آدی استولر از ارتش اسرائیل می‌گوید: «این یک مشکل تاکتیکی است که اسرائیل با آن مواجه است، نه چیزی که آن را تهدیدی وجودی بدانیم. اما بله، این نوع پهپادها برای ما چالش هستند. ما تلاش می‌کنیم هرچه سریع‌تر راه‌ حلی برای آن پیدا کنیم.»

یک مقام نظامی اسرائیل اذعان کرد که مشکل اصلی در مقابله با این تهدید، «کمبودها در توسعه تجهیزات و تسلیحات» بوده است.

این مقام افزود: «پاسخ کامل و بی‌نقص نیست و توانایی‌های شناسایی و رهگیری باید همچنان توسعه یابد.» او همچنین گفت که مقابله با پهپادها اکنون به یک «ماموریت محوری» برای فرماندهی جبهه شمالی ارتش اسرائیل تبدیل شده و منابع قابل توجهی به آن اختصاص یافته است.

نیروهای اسرائیلی با درس گرفتن از نیروهای اوکراینی، پوشاندن مواضع خود با تور را آغاز کرده‌اند تا پهپادهای کوچک را گرفتار کنند و به دام بیاندازند.

همزمان، چندین شرکت دفاعی اسرائیلی روی روش‌های جدید برای مقابله با جنگ پهپادی حزب‌الله کار می‌کنند.

به گفته مرکز تحقیقاتی آلما، این روش‌ها شامل پهپاد رهگیر پیشرفته، مهمات ویژه ضد پهپادی با قابلیت ترکش‌زایی و سامانه‌های شلیک خودکار با حسگرهای الکترواپتیک است.

در یکی از پروژه‌هایی که شرکت اسرائیلی اسمارت شوتر در حال توسعه آن است، حسگری به‌طور مداوم محیط را اسکن می‌کند و اطلاعات را به رایانه‌ای متصل به سلاح شخصی سرباز می‌فرستد. رایانه‌ای که سپس می‌تواند تهدید را تحلیل کند، روی هدف قفل کند و فرصت شلیک را در اختیار سرباز بگذارد.

اما روزنامه پرخواننده اسرائیل هیوم می‌گوید سامانه‌های دفاعی موجود تاکنون کافی نبوده‌اند و گزینه نظامی ترجیحی اسرائیل در حال حاضر، نابود کردن پهپادها در انبارها یا حذف اپراتورها پیش از پرتاب است.

اوایل این هفته، ارتش اسرائیل ویدیویی منتشر کرد که به گفته این ارتش، حمله به اپراتوری را نشان می‌دهد که در جنوب لبنان در حال بازیابی یک پهپاد بوده است.

رقابت برای تطبیق با شرایط میدان نبرد، با جنگ موازی تبلیغاتی نیز تشدید شده است.

حزب‌الله به‌طور مرتب ویدیوهای تدوین‌شده‌ای از آنچه حملات پهپادی به اهداف اسرائیلی می‌خواند منتشر می‌کند. ویدیوهایی که با موسیقی تهدیدآمیز و دلهره‌آور همراه هستند.

یکی از ویدیوهایی که این هفته منتشر شد، ظاهرا از داخل پهپاد حزب‌الله فیلم‌برداری شده بود. پهپادی که به سوی یک خودروی نظامی حامل سربازان اسرائیلی در روستای بنت جبیل لبنان پرواز می‌کرد. ویدیو با صحنه پریدن دو سرباز از کامیون، درست پیش از برخورد مستقیم پهپاد به آن، پایان می‌یابد.

روز چهارشنبه، ارتش اسرائیل هشدارهای تخلیه بیشتری برای روستاها، شهرک‌ها و شهرهای جنوب لبنان صادر کرد. اقدامی که در نهایت به دستور تخلیه گسترده برای کل منطقه جنوب رود زهرانی منتهی شد. این رود حدود ۴۰ کیلومتر با مرز فاصله دارد.

اسرائیل همچنین به بمباران اهدافی در سراسر لبنان ادامه داده و مناطقی را که می‌گوید مورد استفاده نیروهای حزب‌الله در جنوب هستند، پاکسازی کرده است.

در شومرا، درخواست‌هایی برای پیشروی بیشتر وجود دارد. با وجود محدودیت‌های سیاسی که ظاهرا بر اساس توافق آتش‌بس اسرائیل با دولت لبنان اعمال شده و همچنین محدودیت‌های ناشی از تلاش‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای دستیابی به توافق آتش‌بس با ایران، حامی حزب‌الله.

آمیخای بن‌دیوید، کشاورز هلو، به من گفت: «چطور این را متوقف کنیم؟ باید عمیق‌تر وارد لبنان شویم، با حمله‌ای بسیار شدید.»

سامی زانتی، رئیس شورای محلی، گفت یا «صلح واقعی» با حزب‌الله می‌خواهد یا جنگی تمام‌عیار.

او گفت: «دوست دارم کشور تصمیمی شجاعانه بگیرد و تروریست‌ها را یک‌بار برای همیشه پاکسازی کند. کار حزب‌الله را تمام کند. امروز دست ‌و پای ما را دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بسته است.»